Ανεξέλεγκτη παραμένει η κατάσταση της εξάπλωση της νόσου Η5Ν1 στα βοοειδή στις ΗΠΑ, καθώς η επιδημία που ξέσπασε τον Μάρτιο του 2024 παραμένει ενεργή και σήμερα έχοντας επηρεάσει περισσότερες από 1.000 κοπάδια γαλακτοπαραγωγικών αγελάδων σε 18 πολιτείες, ενώ η πρόσφατη σχετική έρευνα που παρουσιάστηκε μέσα στο Δεκέμβριο έδειξε ότι ο ιός έχει υποστεί γενετικές αλλαγές που του επιτρέπουν να μολύνει ευκολότερα τα κύτταρα των βοοειδών, γεγονός που εξηγεί την ευρεία και ταχύτατη εξάπλωσή του στα κοπάδια.

Αξίζει να σημειωθεί πως από την ημέρα που ξέσπασε η πανδημία έχουν καταγραφεί περίπου 71 κρούσματα και σε ανθρώπους στις ΗΠΑ (κυρίως σε εργαζόμενους σε φάρμες) ενώ στις αρχές της φετινής χρονιάς καταγράφτηκε και ο πρώτος θάνατος ανθρώπου που σχετίζεται με την εν λόγω γρίπη.

Προβληματισμός στην ΕΕ

Η εύκολη μετάδοση της νόσου στα βοοειδή των ΗΠΑ, προβληματίζει και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) να διερευνήσει τις πιθανότητες του κινδύνου μόλυνσης των γαλακτοπαραγωγών βοοειδών αλλά και των πουλερικών της ΕΕ με τον συγκεκριμένο ιό γονότυπου H5N1.

Πολύ χαμηλός ο κίνδυνος διασποράς της πανδημίας από τις ΗΠΑ

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) εκτιμούν ότι η πιθανότητα εισαγωγής του συγκεκριμένου γονοτύπου H5N1 που κυκλοφορεί στα βοοειδή των ΗΠΑ στην Ευρώπη μέσω του εμπορίου είναι εξαιρετικά απίθανη. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν ο ιός φτάσει στην Ευρώπη, ο πιθανός αντίκτυπος θα μπορούσε να είναι σημαντικός, γεγονός που απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση.
Προτείνονται μέτρα όπως περιορισμοί στο εμπόριο ζώων από τις πληγείσες περιοχές των ΗΠΑ και αυστηρή βιοασφάλεια στις ευρωπαϊκές φάρμες.

Οι ίδιες Αρχές επιβεβαίωσαν πως στην Ευρώπη έχουν εντοπιστεί κρούσματα άλλου γονότυπου H5N1 που δεν έχει τις γενετικές αλλαγές του αντίστοιχου ιού στις ΗΠΑ και για αυτό δεν είναι το ίδιο επικίνδυνος.

Η Κατάσταση του H5N1 στην Ευρώπη

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ήδη ένα σημαντικό κύμα H5N1 όμως αυτό αφορά όχι τόσο σε ζώα κτηνοτροφίας, όσο σε άγρια πτηνά και ορισμένα σαρκοφάγα θηλαστικά. Ωστόσο ο αριθμός των κρουσμάτων θεωρείται πρωτοφανής για αυτήν την περίοδο του έτους.
Συγκεκριμένα μεταξύ 6 Σεπτεμβρίου και 28 Νοεμβρίου 2025, αναφέρθηκαν 2.454 κρούσματα σε άγρια πτηνά σε 29 ευρωπαϊκές χώρες και ο αριθμός αυτός είναι ο υψηλότερος που έχει καταγραφεί για την ίδια περίοδο από το 2016.

Την ίδια περίοδο, αναφέρθηκαν 442 εστίες σε οικόσιτα πουλερικά, ενώ έχει παρατηρηθεί μια μικρή αύξηση στις ανιχνεύσεις του ιού σε σαρκοφάγα θηλαστικά, όπως αλεπούδες αλλά και σε οικόσιτες γάτες, γεγονός που συνάδει με την υψηλή κυκλοφορία του ιού στα άγρια πτηνά. Όμως όλα τα κρούσματα που αναφέρονται αφορούν τον γονότυπο του ιού H5N1 που κυκλοφορεί στην Ευρώπη και είναι διαφορετικός από αυτόν που προσβάλλει τα βοοειδή στις ΗΠΑ