Σε τροχιά πλήρους ψηφιοποίησης των συναλλαγών μπαίνουν γεωργοί, κτηνοτρόφοι και αγροτικές επιχειρήσεις, καθώς η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση επεκτείνεται σε όλη την αγορά έως το τέλος του έτους, με βαριά πρόστιμα για όσους δεν συμμορφωθούν. Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει με εγκύκλιο του διοικητή της, Γιώργου Πιτσιλή, ότι το νέο καθεστώς δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών: κάθε τιμολόγιο για πώληση προϊόντων ή παροχή υπηρεσιών μεταξύ επιχειρήσεων στην Ελλάδα θα πρέπει να εκδίδεται ηλεκτρονικά και να διαβιβάζεται σε πραγματικό χρόνο στο σύστημα MYDATA.

Για τον πρωτογενή τομέα, η αλλαγή είναι κρίσιμη. Αγρότες που διαθέτουν προϊόντα σε εμπόρους, συνεταιρισμούς ή μεταποιητικές μονάδες, κτηνοτρόφοι που τιμολογούν γάλα ή κρέας, αλλά και αγροτικές επιχειρήσεις με οργανωμένη εμπορική δραστηριότητα καλούνται να ενταχθούν υποχρεωτικά στο νέο σύστημα. Μέσω πιστοποιημένου παρόχου ή της ειδικής εφαρμογής “timologio”, τα στοιχεία των συναλλαγών θα αποστέλλονται αυτόματα στον εκδότη, στον παραλήπτη και στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, δίνοντας στη φορολογική διοίκηση άμεση εικόνα του κύκλου εργασιών και του αναλογούντος ΦΠΑ.

Ιδιαίτερα αυστηρό το «e-ποινολόγιο»

Η μη συμμόρφωση συνεπάγεται αυστηρό «e-ποινολόγιο». Για όσους δεν εκδίδουν ή εκδίδουν ανακριβή παραστατικά για πράξεις που δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ, τα πρόστιμα φτάνουν τα 500 ευρώ ανά φορολογικό έλεγχο για απλογραφικά βιβλία και τα 1.000 ευρώ για διπλογραφικά. Σε περιπτώσεις μη υποβολής ή ανακριβούς υποβολής στοιχείων σχετικά με τις υποχρεώσεις ηλεκτρονικής τιμολόγησης, επιβάλλεται πρόστιμο 2.500 ευρώ.

Ακόμη βαρύτερες είναι οι κυρώσεις για συναλλαγές που επιβαρύνονται με ΦΠΑ – κατηγορία στην οποία εμπίπτει μεγάλο μέρος των εμπορικών πράξεων του αγροτικού χώρου. Το πρόστιμο ορίζεται στο 50% του φόρου που θα προέκυπτε από το μη εκδοθέν ή ανακριβές στοιχείο, με ελάχιστο όριο τα 250 ευρώ για απλογραφικά και τα 500 ευρώ για διπλογραφικά βιβλία. Σε περίπτωση υποτροπής, το ποσοστό διπλασιάζεται στο 100% του φόρου, ενώ σε επόμενη παράβαση φτάνει το 200%. Στην τρίτη υποτροπή, το πρόστιμο τετραπλασιάζεται, με κατώτατα όρια που μπορούν να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τα 2.000 ευρώ ανά έλεγχο για επιχειρήσεις με διπλογραφικό σύστημα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το χρονοδιάγραμμα. Οι μεγάλες επιχειρήσεις, με κύκλο εργασιών άνω του 1 εκατ. ευρώ το 2023, εντάσσονται υποχρεωτικά από τις 2 Μαρτίου, με μεταβατική περίοδο έως τις 3 Μαΐου 2026.

Για όλες τις υπόλοιπες επιχειρήσεις –συμπεριλαμβανομένων χιλιάδων αγροτικών εκμεταλλεύσεων και μικρών μονάδων– η υποχρέωση ξεκινά την 1η Οκτωβρίου 2026, με «περίοδο χάριτος» έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Μετά το πέρας αυτής της περιόδου, οι έλεγχοι θα συνοδεύονται από την πλήρη εφαρμογή των κυρώσεων.

Η χειρόγραφη έκδοση τιμολογίων ή η έκδοση μέσω εμπορικού προγράμματος χωρίς διαβίβαση μέσω των προβλεπόμενων καναλιών δεν θεωρείται νόμιμη, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις διακοπής ρεύματος ή σύνδεσης στο διαδίκτυο. Για πολλούς μικρούς παραγωγούς, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές, το ζήτημα της τεχνικής υποστήριξης και της πρόσβασης σε αξιόπιστο δίκτυο παραμένει κρίσιμο.

Στον αγροτικό κόσμο εκφράζονται ήδη ανησυχίες για το διοικητικό βάρος και το κόστος προσαρμογής, ιδίως για μικρές οικογενειακές εκμεταλλεύσεις. Ωστόσο, από την πλευρά της φορολογικής διοίκησης υποστηρίζεται ότι το νέο σύστημα περιορίζει τα περιθώρια έκδοσης εικονικών τιμολογίων και διασφαλίζει ίσους όρους ανταγωνισμού, προστατεύοντας τους συνεπείς παραγωγούς από αθέμιτες πρακτικές.

Το μήνυμα είναι σαφές: η ψηφιακή εποχή της τιμολόγησης αφορά πλέον και τον πρωτογενή τομέα. Για γεωργούς, κτηνοτρόφους και αγροτικές επιχειρήσεις, η έγκαιρη προσαρμογή δεν είναι απλώς θέμα οργάνωσης, αλλά προϋπόθεση για την αποφυγή προστίμων που μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά το ήδη πιεσμένο εισόδημά τους.