Πρόσφατες έρευνες, ιδίως από το 2024 και το 2025, επιβεβαιώνουν ότι τα μικροπλαστικά είναι πανταχού παρόντα στο ελαιόλαδο και σε άλλα φυτικά έλαια του εμπορίου, ανεξάρτητα από το υλικό της τελικής συσκευασίας.  Μάλιστα σχεδόν όλες οι μελέτες των τελευταίων ετών που δημοσιεύτηκαν στο Food Chemistry αναδεικνύουν πως υπάρχει “καθολική μόλυνση”

Συγκεκριμένα, ερευνητές, από το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια και το FISABIO, ανίχνευσαν μικροπλαστικά σε κάθε δείγμα ελαιολάδου και άλλων φυτικών ελαίων που αναλύθηκε, ενώ μια άλλη ανάλογη μελέτη του 2024 ανέφερε μέση αφθονία περίπου 1.140 σωματιδίων μικροπλαστικών ανά λίτρο ελαιολάδου και μια αντίστοιχη μελέτη του 2023 εντόπισε ακόμη υψηλότερα επίπεδα.
Παρόλο που δεν υπάρχουν ακόμη νομοθετικά όρια για τα μικροπλαστικά στα τρόφιμα, οι ερευνητές τονίζουν ότι η συσσώρευση αυτών των σωματιδίων, καθώς και των χημικών προσθέτων τους, στο ανθρώπινο σώμα αποτελεί λόγο ανησυχίας με άγνωστες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία.

Από την άλλη, σχεδόν όλες οι έρευνες συμφωνούν πως τα μικροπλαστικά στο ελαιόλαδο δεν προέρχονται από τις συσκευασίες, ενώ κάποιοι ερευνητές έχουν εντοπίσει πως το ελαιόλαδο από μικρούς παραγωγούς, έχει μικρότερη περιεκτικότητα σε μικροπλαστικά, χωρίς όμως να υπάρχει εξήγηση για αυτή τη διαπίστωση.

Όπλο για τους ερευνητές είναι η διαρκής ανακάλυψη νέων μεθόδων εντοπισμού μικροπλαστικών στο ελαιόλαδο, καθώς πρόκειται για μια ιδιαίτερα σύνθετη εργαστηριακή διαδικασία, καθώς η λιπαρή φύση του ελαίου απαιτεί ειδική προετοιμασία για να διαχωριστούν τα σωματίδια χωρίς να καταστραφούν.

Μέχρι και πρόσφατα οι πιο δημοφιλείς μέθοδοι που εφαρμόζονταν από εξειδικευμένα εργαστήρια τροφίμων ήταν η
μ-FTIR (Micro-Fourier Transform Infrared) που χρησιμοποιεί υπέρυθρη ακτινοβολία για να δημιουργήσει ένα «χημικό αποτύπωμα» κάθε σωματιδίου, επιτρέποντας την αναγνώριση πολυμερών όπως το PE και το PP και η Μικροσκοπία Raman που χρησιμοποιείται συχνά για την ανίχνευση ακόμα μικρότερων σωματιδίων (νανοπλαστικών) και παρέχει υψηλή ακρίβεια, αν και μπορεί να παρουσιάσει δυσκολίες λόγω του φθορισμού των οργανικών ενώσεων του ελαίου και τώρα Ιταλοί επιστήμονες εντόπισαν μια νέα πρωτοποριακή αναλυτική μέθοδο.

Η νέα μέθοδος LDIR (Laser Direct InfraRed) που φτιάχτηκε αποκλειστικά για τον εντοπισμό μικροπλαστικών στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο

Η Ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Φλωρεντίας ανέπτυξε και επικύρωσε για πρώτη φορά την εφαρμογή της άμεσης υπέρυθρης φασματοσκοπίας λέιζερ (LDIR) για την ανίχνευση και τον χαρακτηρισμό μικροπλαστικών στο εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε το τελευταίο δίμηνο του έτους στο επιστημονικό περιοδικό Food Chemistry

Τα βασικά σημεία της πρόσφατης μελέτης  σχετικά με τα μικροπλαστικά στο ελαιόλαδο και τη χρήση της μεθόδου LDIR συνοψίζονται στα εξής:
1. Καθολική Παρουσία (100% των δειγμάτων)
Η έρευνα επιβεβαίωσε ότι όλα τα δείγματα εμπορικού ελαιολάδου που εξετάστηκαν περιείχαν μικροπλαστικά. Η μέθοδος LDIR επέτρεψε την ανίχνευση σωματιδίων που προηγούμενες μέθοδοι συχνά παρέβλεπαν λόγω του μικρού τους μεγέθους.
2. Κυριαρχία Πολυμερών (PE και PP)
Το πολυαιθυλένιο (PE) και το πολυπροπυλένιο (PP) ήταν τα επικρατούντα πλαστικά. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς αυτά τα υλικά χρησιμοποιούνται κατά κόρον σε:
– Δίχτυα συλλογής ελαιόκαρπου.
– Πλαστικούς σωλήνες μεταφοράς στα ελαιοτριβεία.
– Πώματα και εσωτερικές επενδύσεις φιαλών.
3. Η Υπεροχή της Μεθόδου LDIR
Η μελέτη υπογράμμισε ότι η τεχνολογία LDIR είναι η πλέον αποτελεσματική για το ελαιόλαδο επειδή:
Αυτόματη Χαρτογράφηση: Μπορεί να “σκανάρει” ολόκληρο το φίλτρο όπου κατακάθισαν τα μικροπλαστικά χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
Ακρίβεια Μεγέθους: Εντόπισε τεράστιο αριθμό σωματιδίων στην κλίμακα των 10-50 μm, τα οποία θεωρούνται πιο επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία καθώς μπορούν να διεισδύσουν πιο εύκολα στους ιστούς.
4. Συσχετισμός με την Επεξεργασία (Όχι μόνο τη Συσκευασία)
Ένα από τα πιο ανατρεπτικά ευρήματα ήταν ότι η συγκέντρωση μικροπλαστικών δεν διέφερε σημαντικά ανάμεσα σε ελαιόλαδα που πωλούνταν σε γυάλινα μπουκάλια και σε εκείνα σε πλαστικά. Αυτό αποδεικνύει ότι η κύρια μόλυνση συμβαίνει κατά τη διάρκεια της παραγωγής (μηχανική πίεση, τριβή σε πλαστικά μέρη των μηχανημάτων) και όχι μόνο από το μπουκάλι στο ράφι.
5. Ποσοτικά Δεδομένα
Η μελέτη κατέγραψε κατά μέσο όρο πάνω από 1.100 σωματίδια ανά λίτρο, με ορισμένα δείγματα χαμηλότερης ποιότητας να ξεπερνούν τα 2.000 σωματίδια. Τα “Εξαιρετικά Παρθένα” ελαιόλαδα έδειξαν ελαφρώς καλύτερη εικόνα, πιθανώς λόγω πιο προσεκτικών διαδικασιών φιλτραρίσματος.
Συμπέρασμα Μελέτης: Οι ερευνητές καταλήγουν ότι η μέθοδος LDIR πρέπει να καθιερωθεί ως το επίσημο πρότυπο ελέγχου για τη βιομηχανία τροφίμων, ώστε να τεθούν στο μέλλον νόμιμα όρια συγκέντρωσης μικροπλαστικών για την προστασία του καταναλωτή.