Σήμερα, στο Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Υπουργοί Γεωργίας των κρατών-μελών ξεκινούν επίσημα τη συζήτηση για την τροποποίηση του κανονισμού που διέπει τη βιολογική γεωργία στην ΕΕ. Πρόκειται για μια συζήτηση με ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/848, ο οποίος εφαρμόζεται από το 2022 και καθορίζει το πλαίσιο παραγωγής, πιστοποίησης, επισήμανσης και εμπορίας των βιολογικών προϊόντων σε ολόκληρη την Ένωση.

Η πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βασίζεται στην εμπειρία από τα πρώτα χρόνια εφαρμογής του κανονισμού και στις δυσκολίες που έχουν αναδείξει τόσο τα κράτη-μέλη όσο και οι παραγωγοί. Οι προτεινόμενες τροποποιήσεις δεν αλλάζουν τον πυρήνα της βιολογικής γεωργίας, αλλά στοχεύουν στη βελτίωση της εφαρμογής των κανόνων, στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ενίσχυση της νομικής σαφήνειας, διατηρώντας ταυτόχρονα τα υψηλά πρότυπα ποιότητας και ελέγχου που χαρακτηρίζουν το ευρωπαϊκό βιολογικό σήμα.

Για την Ελλάδα, η σημερινή συζήτηση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η χώρα διαθέτει σημαντικό αριθμό βιοκαλλιεργητών και εκμεταλλεύσεων, κυρίως σε δενδρώδεις καλλιέργειες, ελαιόλαδο, αμπέλια και κτηνοτροφία, ωστόσο το ποσοστό της βιολογικής γεωργίας επί της συνολικής αγροτικής γης παραμένει χαμηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Τα τελευταία χρόνια, οι Έλληνες παραγωγοί έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι η πολυπλοκότητα των κανόνων πιστοποίησης και οι συχνές ερμηνευτικές ασάφειες δημιουργούν αυξημένο διοικητικό και οικονομικό βάρος, ιδιαίτερα για μικρές και οικογενειακές εκμεταλλεύσεις.

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται το ζήτημα των εισαγωγών βιολογικών προϊόντων από τρίτες χώρες, θέμα που αφορά άμεσα και την ελληνική αγορά. Η παράταση του καθεστώτος ισοδυναμίας για ορισμένες χώρες εκτός ΕΕ θεωρείται από τη μία πλευρά αναγκαία για τη διασφάλιση της ομαλής τροφοδοσίας της αγοράς, από την άλλη όμως προκαλεί ανησυχία σε Έλληνες παραγωγούς, οι οποίοι φοβούνται ότι φθηνότερα εισαγόμενα βιολογικά προϊόντα ενδέχεται να πιέσουν τις τιμές και να υπονομεύσουν την ανταγωνιστικότητα της εγχώριας παραγωγής. Για την Ελλάδα, όπου το κόστος παραγωγής είναι υψηλό και οι εκμεταλλεύσεις συχνά μικρής κλίμακας, το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία.

Ιδιαίτερη σημασία για τους Έλληνες βιοκαλλιεργητές έχουν και οι προτεινόμενες απλοποιήσεις στους ελέγχους και στις διαδικασίες πιστοποίησης. Η αποσαφήνιση των κανόνων και η μείωση των διοικητικών βαρών αναμένεται να περιορίσουν τα προβλήματα καθυστερήσεων, τις διαφωνίες με τους φορείς πιστοποίησης και τον κίνδυνο κυρώσεων λόγω διαφορετικών ερμηνειών. Παράλληλα, η καλύτερη σύνδεση της βιολογικής γεωργίας με τα εργαλεία στήριξης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη βιωσιμότητα του τομέα στην Ελλάδα, όπου οι ενισχύσεις συχνά καθορίζουν τη δυνατότητα παραμονής των παραγωγών στη βιολογική καλλιέργεια.

Η ενίσχυση της διαφάνειας προς τον καταναλωτή είναι επίσης ένα σημείο που ενδιαφέρει ιδιαίτερα τη χώρα, καθώς τα ελληνικά βιολογικά προϊόντα βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην προστιθέμενη αξία της ποιότητας και της αξιοπιστίας. Ένα σαφές και αξιόπιστο ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της ελληνικής παραγωγής, τόσο στην εσωτερική αγορά όσο και στις εξαγωγές.

Η σημερινή συζήτηση στο Συμβούλιο σηματοδοτεί την έναρξη μιας κρίσιμης διαπραγματευτικής διαδικασίας. Οι θέσεις που θα διατυπώσουν τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, θα καθορίσουν το τελικό περιεχόμενο των τροποποιήσεων και τη στάση του Συμβουλίου στις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Για την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι διπλό: αφενός η διατήρηση της αξιοπιστίας της βιολογικής γεωργίας, αφετέρου η δημιουργία ενός πιο λειτουργικού πλαισίου που θα επιτρέψει στον τομέα να αναπτυχθεί και να προσελκύσει περισσότερους παραγωγούς τα επόμενα χρόνια.