Η Γαλλία δεν είναι η μόνη χώρα που πλήττεται από έλλειψη νερού. Η στάθμη του Δούναβη και του Ρήνου έχει υποχωρήσει σε ανησυχητικά επίπεδα, με επιπτώσεις στις μεταφορές και την ενέργεια. Πολλοί Ευρωπαίοι νιώθουν τις επιπτώσεις της ξηρασίας.

Η Ευρώπη ασφυκτιά. Σύμφωνα με το παρατηρητήριο «Copernicus», το δυτικό τμήμα της Γηραιάς Ηπείρου βίωσε το πιο ζεστό καλοκαίρι που έχει καταγραφεί ποτέ, με τον Ιούνιο και τον Ιούλιο να σημειώνουν θερμοκρασίες ρεκόρ, σε ένα πλαίσιο επαναλαμβανόμενων καυσώνων, εκτεταμένης ξηρασίας και δασικών πυρκαγιών, που τροφοδοτούνται από την υπερθέρμανση του πλανήτη. «Δεν έχουμε βιώσει ποτέ τέτοιες καιρικές συνθήκες στη διάρκεια της ζωής μας, και ίσως ούτε καν από την απαρχή του πολιτισμού μας», προειδοποίησε ο Κάρλο Μπουοντέμπο, διευθυντής της Υπηρεσίας Κλιματικής Αλλαγής του Copernicus (C3S). Πέρα όμως από τις ρεκόρ θερμοκρασίες, η έλλειψη νερού έχει ήδη πολύ απτές επιπτώσεις. Από τη γεωργία και την ενέργεια έως τα ποτάμια και τις πυρκαγιές, η ξηρασία διαταράσσει την καθημερινή ζωή σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.

Διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία

Στον Δούναβη, η ξηρασία διαταράσσει τις μεταφορές. Οι χώρες κατά μήκος αυτού του ποταμού, μήκους 2.850 χλμ., νιώθουν τις επιπτώσεις της πτώσης της στάθμης των υδάτων. Στη Σλοβακία και τη Βουλγαρία, τα εμπορικά πλοία αναγκάζονται να μειώσουν το φορτίο τους, ενώ η πλοήγηση έχει επιβραδυνθεί δραματικά. Στη Βουλγαρία, οι δρομολόγια προς τη Ρουμανία έχουν μάλιστα ανασταλεί προσωρινά σε δύο σημεία, ενώ 186 επιβάτες ενός κρουαζιερόπλοιου χρειάστηκε να εκκενωθούν από τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στις 4 Αυγούστου, αφού το σκάφος τους προσάραξε στα βορειοδυτικά της χώρας. Όσον αφορά τα φορτηγά πλοία, «αναγκάζονται να περιμένουν ή να πλέουν με μειωμένο φορτίο», εξηγεί εκπρόσωπος της βουλγαρικής κυβερνητικής υπηρεσίας που είναι αρμόδια για τον Δούναβη.

Κοντά στη γέφυρα Καλαφάτ-Βίντιν, στα σύνορα μεταξύ Βουλγαρίας και Ρουμανίας, αλιευτικά σκάφη έχουν προσαράξει στις όχθες του ποταμού. Στην Ουγγαρία, ο Δούναβης έφτασε στη χαμηλότερη στάθμη που έχει καταγραφεί ποτέ στη Βουδαπέστη. Δεκάδες πόλεις και χωριά της Ουγγαρίας υπέστησαν περιορισμούς στην παροχή νερού κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου. Τον Ιούλιο, ορισμένες κρουαζιέρες στον ποταμό αναστάλθηκαν στη χώρα. Στο φράγμα Γκάμπτσικοβο της Σλοβακίας, η διέλευση έχει επιβραδυνθεί, με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι χρόνοι αναμονής, ενώ έχει δοθεί σύσταση στους πλοιάρχους να ελέγχουν την αξιοπλοΐα των σκαφών τους.

Η παραγωγή ενέργειας απειλείται στη Ρουμανία και την Ουγγαρία

Η πτώση της στάθμης του νερού του Δούναβη απειλεί τη λειτουργία των πυρηνικών σταθμών. Στη Ρουμανία, η κρατική εταιρεία Nuclearelectrica ανακοίνωσε την Πέμπτη 13 Αυγούστου ότι είχε ξεκινήσει τις διαδικασίες για την απενεργοποίηση του δεύτερου αντιδραστήρα στον πυρηνικό σταθμό της Cernavoda, στα ανατολικά της χώρας, λόγω της «πτώσης της στάθμης του νερού του Δούναβη». Ο εν λόγω πυρηνικός σταθμός, ο μοναδικός στη Ρουμανία, είχε ήδη θέσει εκτός λειτουργίας έναν από τους δύο αντιδραστήρες του στα τέλη Ιουλίου, λόγω έλλειψης επαρκών υδάτινων πόρων για την ψύξη του. Ενώ συνήθως καλύπτει το ένα πέμπτο της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας, αυτή η πλήρης διακοπή λειτουργίας είναι η πρώτη του είδους της από τον καύσωνα του 2003.

Η Ουγγαρία έχει καταφέρει μέχρι στιγμής να αποφύγει την πλήρη διακοπή λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού της στο Πάκς, οι αντιδραστήρες του οποίου ψύχονται επίσης με νερό από τον Δούναβη. Ωστόσο, καθώς τα επίπεδα των υδάτων αναμένεται να μειωθούν περαιτέρω, ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Πέτερ Μάγιαρ ανακοίνωσε την Τετάρτη 12 Αυγούστου την κατασκευή ενός υποβρύχιου φράγματος κοντά στον σταθμό. Επίσης, τοποθετούνται δύο φορτηγίδες μήκους 80 μέτρων, οι οποίες μπορούν να βυθιστούν για να ανυψώσουν τη στάθμη του νερού.

Η επιβράδυνση της οικονομίας στην Ελβετία και τη Γερμανία

Η ξηρασία έχει επίσης αρνητικές επιπτώσεις στα δάση της Ελβετίας. Παρότι φαίνονται υγιή, πολλά δέντρα στις περιοχές του Ελβετικού Οροπεδίου και του Καντονιού του Ιούρα έχουν αποδυναμωθεί από τη συνεχιζόμενη ξηρασία, σύμφωνα με την εφημερίδα «24 Heures». Σύμφωνα με ανάλυση του AFP που δημοσιεύθηκε στις 10 Αυγούστου, το 99% της χώρας επηρεάστηκε από ξηρασία τον Ιούλιο. Τα κλαδιά ή οι κορυφές των δέντρων μπορούν να σπάσουν ανά πάσα στιγμή, μερικές φορές χωρίς καν να φυσήξει άνεμος, προειδοποιεί η Suva, μια ελβετική ασφαλιστική εταιρεία. Σύμφωνα με τον ιστότοπο Swissinfo.ch, περισσότεροι από 194 δήμοι έχουν επίσης επιβάλει περιορισμούς στη χρήση νερού, όπως το πότισμα κήπων, το πλύσιμο αυτοκινήτων ή το γέμισμα πισίνων.

Η ξηρασία επηρεάζει επίσης τον εφοδιασμό με καύσιμα, το ένα τέταρτο των οποίων μεταφέρεται μέσω του Ρήνου. Σύμφωνα με το RTS, η στάθμη του ποταμού δεν ξεπερνούσε τα 29 εκατοστά, αναγκάζοντας τα φορτηγά πλοία να πλέουν μισοάδεια. Ορισμένα μάλιστα έμειναν ακινητοποιημένα. Στο λιμάνι της Βασιλείας, οι εισαγωγές πετρελαίου, καθώς και σιτηρών και λιπασμάτων, έχουν επηρεαστεί, με αποτέλεσμα την αύξηση των τιμών. Στα βενζινάδικα, η τιμή ανά λίτρο έχει αυξηθεί κατά 16 ελβετικά σεντ, ή περίπου 17 σεντ.

Στη Γερμανία, η στάθμη των υδάτων του Ρήνου διαταράσσει επίσης τη μεταφορά εμπορευμάτων, σύμφωνα με το Reuters. Αρκετές βιομηχανικές επιχειρήσεις, ιδίως στους τομείς της χημικής βιομηχανίας και της χαλυβουργίας, αναγκάζονται να αναδιοργανώσουν τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες, δίνοντας προτεραιότητα στις σιδηροδρομικές ή οδικές μεταφορές. Ως απάντηση στην κρίση αυτή, το Βερολίνο αποφάσισε να αναστείλει προσωρινά την απαγόρευση κυκλοφορίας των βαρέων φορτηγών οχημάτων τις Κυριακές και τις αργίες, προκειμένου να συμβάλει στην αποσυμφόρηση των μεταφορών εμπορευμάτων.

Η γεωργία απειλείται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις Κάτω Χώρες

Στην άλλη πλευρά της Μάγχης, η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε τη Δευτέρα 10 Αυγούστου ότι το 71,3% της Αγγλίας πλήττεται από ξηρασία, σε σύγκριση με περίπου το 50% της χώρας στα τέλη Ιουλίου, σύμφωνα με το Reuters. Περίπου 27 εκατομμύρια άνθρωποι υπόκεινται επί του παρόντος σε περιορισμούς στην κατανάλωση νερού.

Η ξηρασία αυτή απειλεί επίσης τις βρετανικές καλλιέργειες. Σύμφωνα με την εφημερίδα «The Guardian», οι χαμηλές βροχοπτώσεις και οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν οδηγήσει σε πτώση των αποδόσεων και έχουν αναγκάσει ορισμένους αγρότες να προχωρήσουν στη συγκομιδή νωρίτερα από ό,τι είχε προγραμματιστεί – κάτι που δεν είχε συμβεί εδώ και 20 χρόνια. Εάν η ξηρασία συνεχιστεί, ενδέχεται να προκύψουν ελλείψεις σε ορισμένα τρόφιμα, σύμφωνα με την κύρια αγροτική ένωση. «Έχουμε θεωρήσει την προμήθεια τροφίμων ως δεδομένη για πάρα πολύ καιρό», προειδοποίησε ο πρόεδρός της στο BBC.

Η πτώση αυτή της παραγωγής έχει προκαλέσει ανησυχίες σχετικά με τις άμεσες επιπτώσεις στα οικονομικά των αγροκτημάτων και στην ικανότητά τους να επενδύσουν στην προσαρμογή στην υπερθέρμανση του πλανήτη, για παράδειγμα δοκιμάζοντας πιο ανθεκτικές ποικιλίες καλλιεργειών. Όταν ρωτήθηκε για το θέμα στις 7 Αυγούστου, ο εκπρόσωπος του πρωθυπουργού, Άντι Μπέρναμ, δήλωσε ότι «η επισιτιστική ασφάλεια αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας».

Οι καλλιέργειες στις Κάτω Χώρες επίσης πλήττονται από την ξηρασία. Οι Ολλανδοί αγρότες βλέπουν τις αποδόσεις τους να μειώνονται, ιδίως όσον αφορά τις πατάτες, στις οποίες η χώρα συγκαταλέγεται μεταξύ των κορυφαίων παραγωγών παγκοσμίως, σύμφωνα με το Associated Press. Η έλλειψη νερού δυσχεραίνει επίσης την άρδευση των καλλιεργειών, ενώ οι αγρότες αντιμετωπίζουν περιορισμούς με σκοπό την εξοικονόμηση των υδάτινων πόρων.

Οι Τσέχοι ζυθοποιοί, από την πλευρά τους, ανησυχούν για την κακή συγκομιδή λυκίσκου. Ο μεγαλύτερος παραγωγός μπύρας της χώρας, η Plzensky Prazdroj, εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η ξηρασία προκαλεί διακυμάνσεις στις αποδόσεις. «Δεν έχουμε άλλη επιλογή από το να αποδεχτούμε ότι η μία χρονιά θα είναι εξαιρετική και η επόμενη κακή», δήλωσε ο Γιακούμπ Ζαοράλ, υπεύθυνος βιωσιμότητας της ζυθοποιίας, στο Associated Press.