Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Γερμανικού Ινστιτούτου Οίνου, η καλλιεργούμενη έκτασή τους αυξήθηκε το 2025 κατά 10% και έφτασε περίπου τα 4.000 εκτάρια, αντιπροσωπεύοντας πλέον το 4% της συνολικής αμπελουργικής έκτασης της χώρας. Το στοιχείο αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ότι την ίδια στιγμή η συνολική έκταση των γερμανικών αμπελώνων συνέχισε να μειώνεται, υποχωρώντας κατά 1% σε περίπου 102.000 εκτάρια, δηλαδή σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα του 2007.

Ειδικότερα, η άνοδος των Piwi δεν είναι μόνο αριθμητική, αλλά και ποιοτική. Η Souvignier Gris ήταν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά η ποικιλία με τη μεγαλύτερη αύξηση φυτεύσεων στη Γερμανία, προσθέτοντας 170 εκτάρια και φτάνοντας συνολικά τα 766, γεγονός που την καθιστά τη σημαντικότερη λευκή Piwi ποικιλία στη χώρα. Ακολουθούν το Cabernet Blanc με 356 εκτάρια και το Sauvignac με περίπου 250, ενώ συνολικά καλλιεργήθηκαν 40 διαφορετικές Piwi ποικιλίες, αρκετές από τις οποίες παραμένουν ακόμη σε δοκιμαστικό στάδιο. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι νεότερες γενιές αυτών των ποικιλιών δεν υπόσχονται μόνο μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις μυκητιακές ασθένειες, αλλά και αισθητά βελτιωμένο οργανοληπτικό προφίλ, με αποτέλεσμα, όπως σημειώνεται από την πλευρά του DWI, τα σύγχρονα λευκά κρασιά αυτής της κατηγορίας να μην ξεχωρίζουν πλέον εύκολα από τα συμβατικά.

Αντίστοιχη, έστω μικρότερης κλίμακας, είναι η κινητικότητα και στις ερυθρές Piwi ποικιλίες. Το Cabernet Cortis έφτασε τα 88 εκτάρια και το Satin Noir περίπου τα 60, ενισχύοντας την παρουσία ενός κλάδου που επιχειρεί να συνδέσει την ανθεκτικότητα με πιο δομημένα και εμπορικά ελκυστικά κρασιά. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετά οινοποιεία επιλέγουν να μη γράφουν στην ετικέτα το όνομα της ποικιλίας, προτιμώντας να διαθέτουν τα κρασιά ως blends, ώστε να αποφύγουν την επιφυλακτικότητα που συχνά προκαλούν στους καταναλωτές τα άγνωστα ονόματα. Την ίδια ώρα, η διείσδυση των Piwi είναι ιδιαίτερα αισθητή και στη βόρεια Γερμανία, όπου μετά την έγκριση νέων φυτεύσεων το 2016 έχουν ήδη εγκατασταθεί περισσότερα από 200 εκτάρια εκτός των 13 παραδοσιακών αμπελουργικών περιοχών.

Τέλος, μέσα σε αυτό το τοπίο, οι συμβατικές ποικιλίες που κατέγραψαν ουσιαστική άνοδο το 2025 ήταν ελάχιστες. Στα λευκά, μόνο το Chardonnay και το Sauvignon Blanc σημείωσαν καθαρή αύξηση, ενώ στα ερυθρά το Merlot κινήθηκε επίσης ανοδικά, κόντρα στη γενικότερη κάμψη. Σε περιφερειακό επίπεδο, οι μεγαλύτερες απώλειες καταγράφηκαν στη Βυρτεμβέργη και στη Μπάντεν, ενώ ακολούθησαν ο Μοζέλας και το Παλατινάτο. Εξαίρεση αποτέλεσε το Ζάαλε-Ούνστρουτ, που ενίσχυσε οριακά την επιφάνειά του. Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η γερμανική αμπελουργία δεν αναζητεί απλώς νέες ποικιλίες, αλλά ένα νέο μοντέλο ανθεκτικότητας, με λιγότερες παρεμβάσεις στο αμπέλι, μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα και σταδιακή αναθεώρηση του ίδιου του παραγωγικού της χάρτη.

Τί είναι οι PIWI

Οι ποικιλίες PIWI (από τη γερμανική λέξη Pilzwiderstandsfähige) αποτελούν μια σύγχρονη κατηγορία αμπέλων με αυξημένη ανθεκτικότητα στις μυκητολογικές ασθένειες. Πρόκειται για υβρίδια που δημιουργήθηκαν μέσω διασταύρωσης της ευρωπαϊκής αμπέλου (Vitis vinifera) με αμερικανικά ή ασιατικά είδη, συνδυάζοντας την υψηλή ποιότητα των παραδοσιακών ευρωπαϊκών κρασιών με τη φυσική αντοχή σε παθογόνους μύκητες. Έτσι, οι PIWI ποικιλίες προσφέρουν μια ισορροπία ανάμεσα στην ποιότητα και την ανθεκτικότητα, ανταποκρινόμενες στις σύγχρονες απαιτήσεις της αμπελουργίας.

Το βασικό τους πλεονέκτημα είναι η σημαντικά μειωμένη ανάγκη για φυτοπροστατευτικές επεμβάσεις, καθώς μπορούν να απαιτούν έως και 80-90% λιγότερους ψεκασμούς, γεγονός που τις καθιστά ιδανικές για βιολογική και βιώσιμη καλλιέργεια. Παράλληλα, εμφανίζουν καλή προσαρμογή σε δύσκολες κλιματικές συνθήκες, όπως παγετούς και έντονες μεταβολές του καιρού. Δημοφιλείς λευκές ποικιλίες είναι οι Solaris, Souvignier Gris, Muscaris και Bronner, ενώ στις ερυθρές ξεχωρίζουν οι Regent, Cabernet Cortis, Cabernet Carbon και Prior. Η καλλιέργειά τους επεκτείνεται δυναμικά σε χώρες όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η βόρεια Ιταλία, αποτελώντας μια πολλά υποσχόμενη λύση για το μέλλον της οινοποιίας.

Μπορούν να καλλιεργηθούν στην Ελλάδα;

Οι ποικιλίες PIWI μπορούν να καλλιεργηθούν στην Ελλάδα, ωστόσο η διαδικασία υπόκειται σε συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο και περιορισμούς, καθώς δεν περιλαμβάνονται όλες στον επίσημο κατάλογο επιτρεπόμενων ποικιλιών.

Για να καλλιεργηθεί νόμιμα μια ποικιλία αμπέλου στην Ελλάδα, πρέπει να περιλαμβάνεται στην Εθνική Ταξινόμηση Ποικιλιών Αμπέλου (σύμφωνα με την πρόσφατη επικαιροποίηση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης). Όμως πολλές PIWI βρίσκονται ακόμη σε στάδιο δοκιμαστικής καλλιέργειας ή αξιολόγησης από ερευνητικά ιδρύματα.

Για οποιαδήποτε φύτευση οινοποιήσιμων ποικιλιών, απαιτείται άδεια φύτευσης που εκδίδεται από τη Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) της περιοχής σας μέσω της πύλης gov.gr.

Από το 2021, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέπει τη χρήση υβριδικών ανθεκτικών ποικιλιών (όπως οι PIWI) ακόμη και για την παραγωγή οίνων ΠΟΠ (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης), εφόσον το επιτρέψει το κράτος-μέλος και η περιφερειακή αρχή.

Πλεονεκτήματα για τον Έλληνα παραγωγό:
Στην Ελλάδα, όπου ο περονόσπορος μπορεί να είναι καταστροφικός (ειδικά σε χρονιές με πολλές βροχές), οι PIWI επιτρέπουν τη μείωση των ψεκασμών, εξοικονομώντας χρήματα και εργατοώρες.
Επίσης οι PIWI είναι η ιδανική λύση για όσους θέλουν να παράγουν βιολογικά κρασιά με ελάχιστες παρεμβάσεις (λιγότερο χαλκό και θειάφι), ενώ ορισμένες PIWI είναι ανθεκτικές στην ξηρασία και τις υψηλές θερμοκρασίες, στοιχεία που γίνονται ολοένα και πιο έντονα στην ελληνική ύπαιθρο.

Σημείωση: Πριν προχωρήσετε σε φύτευση, είναι απαραίτητο να συμβουλευτείτε έναν γεωπόνο ή την τοπική ΔΑΟΚ για να επιβεβαιώσετε ποιες συγκεκριμένες PIWI είναι εγκεκριμένες για τη δική σας αμπελουργική ζώνη.