Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η συγκομιδή του κάστανου στην Ελλάδα, με τη Μελιβοία να αναμένει πάνω από 1.500 τόνους και το Πάικο 1.000-1.200 τόνους. Οι τιμές παραγωγού στη Μελιβοία φτάνουν τα 6,70 ευρώ το κιλό για τα μεγαλύτερα κάστανα, αλλά πέφτουν στα 2 ευρώ για τις μικρότερες κατηγορίες. Η έλλειψη υγρασίας και οι υψηλές θερμοκρασίες περιόρισαν το μέγεθος του καρπού, ενώ τα στοιχεία εξαγωγών δείχνουν ενίσχυση των ελληνικών πωλήσεων στο εξωτερικό το 2025.

Η φετινή καστανοπαραγωγή παρουσιάζει μια εικόνα ανάκαμψης ως προς τις ποσότητες σε αρκετές από τις βασικές παραγωγικές περιοχές της χώρας. Ωστόσο, η αυξημένη παραγωγή δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε υψηλότερο εισόδημα για όλους τους καλλιεργητές, καθώς το μέγεθος του καρπού καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την τιμή πώλησης.

Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού και η περιορισμένη εδαφική υγρασία επηρέασαν την ανάπτυξη των καρπών, με αποτέλεσμα να καταγράφονται λιγότερα κάστανα μεγάλου μεγέθους. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις περιοχές που στηρίζουν την εμπορική τους δραστηριότητα στις μεγαλύτερες κατηγορίες, οι οποίες αποφέρουν και τις υψηλότερες τιμές.

Πάνω από 3.000 τόνοι στον Δήμο Αγιάς

Στη Μελιβοία της Λάρισας, μία από τις σημαντικότερες ζώνες καλλιέργειας κάστανου στην Ελλάδα, η παραγωγή εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τους 1.500 τόνους, παρουσιάζοντας μικρή αύξηση σε σχέση με πέρυσι. Για το σύνολο του Δήμου Αγιάς, η εκτίμηση φτάνει περίπου τους 3.000 τόνους, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν στις 11 Οκτωβρίου.

Στο Πάικο, η παραγωγή αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 1.000 και 1.200 τόνων, με την τελική ποσότητα να εξαρτάται από την εξέλιξη των καιρικών συνθηκών και την ολοκλήρωση της συγκομιδής.

Η εικόνα στις δύο περιοχές δείχνει ότι η παραγωγή διατηρείται σε ικανοποιητικά επίπεδα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η χρονιά είναι εξίσου καλή για όλους. Οι διαφορές στην υγρασία, στη φροντίδα των δέντρων, στην αντιμετώπιση ασθενειών και στις συνθήκες κάθε καστανεώνα επηρεάζουν τόσο την ποσότητα όσο και την εμπορική ποιότητα.

Παράλληλα, η βελτίωση της εικόνας ως προς ορισμένα προβλήματα ποιότητας ενισχύει τις προσδοκίες των παραγωγών. Το βασικό ζητούμενο, ωστόσο, παραμένει η εξασφάλιση τιμών που να καλύπτουν το κόστος καλλιέργειας και συγκομιδής.

Οι τιμές παραγωγού: Από 2 έως 6,70 ευρώ το κιλό

Η διαφορά στις τιμές ανάλογα με το μέγεθος είναι φέτος ιδιαίτερα έντονη. Στη Μελιβοία, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στα μέσα Οκτωβρίου, οι τιμές παραγωγού διαμορφώνονται ως εξής:

Μεγάλα κάστανα
6,30–6,70 €/κιλό
Η υψηλότερη κατηγορία τιμών στη Μελιβοία.

Μεσαία κατηγορία
Περίπου 3 €/κιλό
Σημαντικά χαμηλότερη τιμή από τα μεγάλα μεγέθη.

Μικρά κάστανα
Περίπου 2 €/κιλό
Η χαμηλότερη κατηγορία τιμής.

Η διαφορά έχει άμεση επίπτωση στο τελικό εισόδημα. Ένας παραγωγός που διαθέτει ένα κιλό μεγάλων κάστανων μπορεί να εισπράξει πάνω από τριπλάσια τιμή σε σχέση με ένα κιλό μικρών καρπών.

Το πρόβλημα είναι ότι, σύμφωνα με τις αναφορές από τις παραγωγικές περιοχές, τα μεγάλα μεγέθη είναι φέτος λιγότερα εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών του Αυγούστου. Σε δημοσίευμα της 6ης Οκτωβρίου επισημαίνεται ότι τα κάστανα της έξτρα κατηγορίας εκτιμάται πως θα αποτελέσουν λιγότερο από το 50% της συνολικής παραγωγής στη Μελιβοία.

Έτσι, ακόμη και όταν η συνολική συγκομιδή είναι καλύτερη, η μέση τιμή που θα πετύχει ένας παραγωγός μπορεί να είναι χαμηλότερη από εκείνη που θα εξασφάλιζε αν διέθετε μεγαλύτερο ποσοστό καρπών πρώτης διαλογής.

Οι εξαγωγές ενισχύθηκαν το 2025

Το ελληνικό κάστανο έχει σημαντική παρουσία στις διεθνείς αγορές, με την Ιταλία και τη Γερμανία να συγκαταλέγονται στους βασικούς προορισμούς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία εμπορίου της βάσης World Integrated Trade Solution (WITS), που βασίζεται στα δεδομένα του ΟΗΕ για το διεθνές εμπόριο, η Ελλάδα εξήγαγε το 2025 περίπου 3.078 τόνους νωπών ή αποξηραμένων κάστανων, αξίας 8,75 εκατ. δολαρίων.

Η σύγκριση με το 2024 δείχνει αξιοσημείωτη άνοδο και μεταβολή εξαγόμενης ποσότητας ύψους +51,3%και μεταβολή εξαγωγικής αξίας +38,9%.

Η Ιταλία απορρόφησε περίπου 1.187 τόνους ελληνικών κάστανων, αξίας 3,67 εκατ. δολαρίων. Η Γερμανία ακολούθησε με περίπου 435 τόνους και αξία 2,09 εκατ. δολαρίων. Σημαντικές ποσότητες κατευθύνθηκαν επίσης στη Σερβία, στην Κύπρο και στην Αλβανία.

Η αύξηση των εξαγωγών αποτελεί θετική ένδειξη για την εμπορική δυναμική του προϊόντος. Δεν αποδεικνύει, ωστόσο, ότι οι εξαγωγές του 2026 θα ακολουθήσουν τον ίδιο ρυθμό, καθώς τα παραπάνω είναι τα τελευταία ετήσια στοιχεία που χρησιμοποιούνται εδώ και αφορούν το 2025.

Τι συμβαίνει στην Ευρώπη: Η Ιταλία αντιμετωπίζει μείωση παραγωγής

Η ευρωπαϊκή αγορά δεν παρουσιάζει ενιαία εικόνα. Οι διαφορές στις καιρικές συνθήκες, στις ποικιλίες, στο μέγεθος των καρπών και στις αποδόσεις επηρεάζουν τόσο την παραγωγή όσο και τις τιμές.

Στην Ιταλία, οι πρώτες εκτιμήσεις για τη φετινή περίοδο κάνουν λόγο για μείωση της παραγωγής κατά περίπου 25%, σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται στοιχεία της αγροτικής οργάνωσης Coldiretti. Παρά τη μειωμένη προσφορά, οι τιμές παραγωγού στην αρχή του Οκτωβρίου αναφέρθηκαν στα 3,50 ευρώ το κιλό, έναντι περίπου 2,13 ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η ιταλική αγορά εμφανίζει, επομένως, διαφορετική τάση από ορισμένες ελληνικές περιοχές: η μείωση της προσφοράς συνδυάζεται με υψηλότερες τιμές παραγωγού, αν και τα επίπεδα διαφέρουν ανά περιοχή και ποιότητα.

Η Ιταλία αποτελεί επίσης σημαντικό εμπορικό κόμβο για τα κάστανα. Σύμφωνα με τα διεθνή στοιχεία εμπορίου του 2024, εισήγαγε περισσότερους από 11 εκατ. κιλά κάστανων, με προμηθευτές μεταξύ άλλων την Τουρκία, την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία.

Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τους Έλληνες παραγωγούς, καθώς η ιταλική αγορά μπορεί να λειτουργήσει τόσο ως ανταγωνιστής όσο και ως αγοραστής ελληνικών καρπών, ανάλογα με τις ανάγκες των εμπόρων και την εγχώρια παραγωγή της.

Πορτογαλία, Ισπανία και Τουρκία στον διεθνή ανταγωνισμό

Οι διεθνείς εμπορικές ροές δείχνουν ότι η Ελλάδα δραστηριοποιείται σε μια αγορά όπου κυριαρχούν αρκετές χώρες με ισχυρή εξαγωγική παρουσία.

Τα στοιχεία για το 2025 κατατάσσουν την Ιταλία πρώτη σε αξία εξαγωγών κάστανων, την Πορτογαλία δεύτερη, την Τουρκία τρίτη και την Ισπανία τέταρτη.

Η σύγκριση δείχνει ότι η Ελλάδα έχει μικρότερη εξαγωγική παρουσία σε αξία από τις συγκεκριμένες χώρες, αλλά διατηρεί σημαντικές δυνατότητες, ειδικά για προϊόντα υψηλής ποιότητας και μεγάλου μεγέθους.

Η Πορτογαλία, ειδικότερα, αύξησε την εξαγωγική της αξία το 2025 κατά περίπου 29,5% σε σχέση με το 2024, φτάνοντας τα 26,7 εκατ. δολάρια. Η Ισπανία, αντίθετα, εμφάνισε μείωση εξαγωγικής αξίας περίπου 10,1%, στα 24,2 εκατ. δολάρια.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν την εμπορική επίδοση και όχι τη φετινή σοδειά. Δεν πρέπει να ερμηνεύονται ως άμεση πρόβλεψη για τις τιμές της περιόδου 2026/27.

Το κόστος παραγωγής παραμένει το μεγάλο πρόβλημα

Παρά τις καλές προοπτικές σε ορισμένες περιοχές, οι καστανοπαραγωγοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος καλλιέργειας, ανάγκες φυτοπροστασίας και προβλήματα που σχετίζονται με την έλλειψη υγρασίας.

Η φετινή εικόνα αναδεικνύει και μια σημαντική αδυναμία της καλλιέργειας: η συνολική ποσότητα δεν αρκεί για να αποτυπώσει την πραγματική οικονομική απόδοση. Η κατανομή των καρπών ανά μέγεθος, η ποιότητα, το κόστος συγκομιδής και η τιμή που προσφέρει ο έμπορος καθορίζουν τελικά το εισόδημα.

Για παράδειγμα, η πώληση ενός κιλού μεγάλων κάστανων στα 6,50 ευρώ αποφέρει 4,50 ευρώ περισσότερα από την πώληση ενός κιλού μικρών καρπών στα 2 ευρώ. Επομένως, ακόμη και με σταθερή παραγωγή, μια χρονιά με λιγότερα μεγάλα μεγέθη μπορεί να περιορίσει σημαντικά τα έσοδα.

Το επόμενο διάστημα, καθοριστικοί παράγοντες θα είναι η ολοκλήρωση της συγκομιδής, η διατήρηση της ποιότητας κατά τη συντήρηση και τη μεταφορά, καθώς και η ζήτηση από τις αγορές του εξωτερικού.

Το συμπέρασμα για τη φετινή χρονιά: η ελληνική καστανοπαραγωγή παρουσιάζει ενθαρρυντική εικόνα ως προς τις ποσότητες σε βασικές περιοχές και οι εξαγωγές του 2025 επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει διεθνές εμπορικό ενδιαφέρον. Το κρίσιμο ζήτημα για τους παραγωγούς, όμως, είναι πόσο από τη σοδειά θα καταταχθεί στις υψηλότερες ποιοτικές κατηγορίες και αν οι τιμές θα καλύψουν το αυξημένο κόστος παραγωγής.