Το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας της ΕΕ κατέληξε σε πολιτική συμφωνία για τις αλιευτικές δυνατότητες του 2026 στις 13 Δεκεμβρίου 2025. Η συμφωνία, που επιτεύχθηκε μετά από διήμερες διαπραγματεύσεις, καθορίζει τα συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα (TACs) και τα όρια αλιευτικής προσπάθειας για τα εμπορικά αποθέματα ιχθύων.

Η συμφωνία καλύπτει:
Τον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα, όπου για το 81% των αποθεμάτων, οι αλιευτικές δυνατότητες καθορίστηκαν σε βιώσιμα επίπεδα, σύμφωνα με τις επιστημονικές συστάσεις. Για ορισμένα αποθέματα, η συμφωνία επεκτείνεται και στα έτη 2027 και 2028, προσφέροντας μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στους αλιείς.

Τη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο για το 2026. Στη Μεσόγειο, αποφεύχθηκαν οι αρχικές προτάσεις της Κομισιόν για αυστηρότερες περικοπές στις ημέρες αλιείας με τράτες, με την Ισπανία να διατηρεί το δικαίωμα για 143 ημέρες αλιείας.

Τα κοινά αποθέματα με το Ηνωμένο Βασίλειο, με το Συμβούλιο να εγκρίνει ξεχωριστή συμφωνία για 95 συνολικά επιτρεπόμενα αλιεύματα (TACs) για το 2026, με βάση τη βέλτιστη διαθέσιμη επιστημονική γνώμη.

Οι αποφάσεις βασίστηκαν σε επιστημονικές συμβουλές από φορείς όπως το Διεθνές Συμβούλιο για την Εξερεύνηση της Θάλασσας (ICES), με στόχο τη διασφάλιση της οικολογικής, οικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας της αλιείας.

Οι συμφωνημένες ποσοστώσεις (TACs) για το 2026 περιλαμβάνουν τόσο αυξήσεις για ορισμένα υγιή αποθέματα όσο και μειώσεις για άλλα, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά τους.

Ακολουθούν μερικές από τις βασικές αλλαγές στις ποσοστώσεις για είδη στον Ατλαντικό και τη Βόρεια Θάλασσα:

Αυξήσεις στις δυνατότητες αλίευσης:

• Γαύρος (Anchovy) στα ύδατα της Ιβηρικής: +60%
• Γαύρος (Anchovy) στον Κόλπο της Βισκαΐας: +8%
• Σεβαστός ή Πεσκαντρίτσα (Megrim) στα ύδατα νότια του Κόλπου της Βισκαΐας, Πορτογαλίας, Αζορών,
• Μαδέρα και Καναρίων Νήσων: +12%
• Καραβίδα (Norway lobster) στον Κανταβρικό Πέλαγος: +23%
• Καραβίδα (Norway lobster) στον Κόλπο της Βισκαΐας (εκτός νοτίου τμήματος): +54%
• Μειώσεις στις δυνατότητες αλίευσης:
• Κοινή γλώσσα (Common sole) σε Kattegat, ανατολική και δυτική Βαλτική Θάλασσα: -45%
• Κοινή γλώσσα (Common sole) στον Κόλπο της Βισκαΐας (βόρεια και κεντρικά): -1%
• Μπακαλιάρος (Pollack) στον Κόλπο της Βισκαΐας, ύδατα Πορτογαλίας, Αζορών, Μαδέρα και Καναρίων Νήσων: -13%
• Προσφυγάκι (Whiting) στον Κόλπο της Βισκαΐας: -27%

  Στη Μεσόγειο Θάλασσα, η συμφωνία διατήρησε το επίπεδο της αλιευτικής προσπάθειας με τράτες του 2025 για τα ύδατα της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας, με την Ισπανία να διατηρεί 143 ημέρες αλιείας, αποφεύγοντας έτσι τις αρχικά προτεινόμενες αυστηρότερες περικοπές.

Οι επιπτώσεις της συμφωνίας για τους Έλληνες αλιείς

Οι επιπτώσεις της συμφωνίας του 2026 στους Έλληνες αλιείς στη Μεσόγειο σχετίζονται πρωτίστως με την αλιευτική προσπάθεια και την υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών, καθώς το μεγαλύτερο μέρος του ελληνικού στόλου αποτελείται από μικρά σκάφη.

Τα βασικά σημεία είναι:

Διατήρηση επιπέδων αλιευτικής προσπάθειας: Η συμφωνία διατήρησε τα επίπεδα ημερών αλιείας με τράτες στα ίδια επίπεδα με το 2025 για τις χώρες της Δυτικής Μεσογείου (Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία), αποφεύγοντας τις αρχικά προτεινόμενες δραστικές μειώσεις. Αυτό παρέχει μια σχετική σταθερότητα και αποφεύγει άμεσες, μεγάλες περικοπές στις δυνατότητες αλίευσης.
Μηχανισμός αντιστάθμισης: Οι Έλληνες αλιείς, όπως και οι υπόλοιποι στην ΕΕ, μπορούν να επωφεληθούν από τον μηχανισμό που επιτρέπει την απόκτηση επιπλέον ημερών αλιείας, εάν υιοθετήσουν πιο επιλεκτικά αλιευτικά εργαλεία (που αποφεύγουν τα νεαρά ψάρια) ή εφαρμόσουν άλλα εθνικά μέτρα διατήρησης. Αυτό ενθαρρύνει τη στροφή προς πιο βιώσιμες πρακτικές.
Εστίαση στη μικρή αλιεία: Το 94% των ελληνικών σκαφών είναι μήκους έως 12 μέτρων και έχουν χαμηλή αλιευτική ικανότητα. Οι κανονισμοί, ειδικά αυτοί που αφορούν τη διαχείριση της αλιευτικής προσπάθειας, λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες της μικρής κλίμακας αλιείας, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τις παράκτιες και νησιωτικές κοινότητες της Ελλάδας.
Νέοι κανόνες εκφόρτωσης: Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τους νέους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τη ζύγιση και την καταγραφή των αλιευμάτων στο λιμάνι. Οι αλιείς έχουν εκφράσει ανησυχίες για την έλλειψη υποδομών (πιστοποιημένες ζυγαριές, σταθερό διαδίκτυο) σε πολλά ελληνικά λιμάνια, κάτι που αποτελεί πρόκληση εφαρμογής.
Διαχείριση αποθεμάτων σε Αδριατική και Εύξεινο: Για τους αλιείς που δραστηριοποιούνται σε αυτές τις περιοχές, η συμφωνία περιλαμβάνει μέτρα διαχείρισης για είδη όπως ο σπράτος και το καλκάνι, με στόχο τη μακροπρόθεσμη σταθερότητα.

Είδη αλιευμάτων και περιοχές αλιείας στην ελληνική Μεσόγειο που επηρεάζονται από τη συμφωνία:

Τα κύρια είδη και οι περιοχές που επηρεάζονται από τους κανονισμούς του 2026 περιλαμβάνουν:
Γαρίδες βαθέων υδάτων (Deep-water shrimps): Στην περιοχή του Ιονίου Πελάγους και στο Λεβάντε (Ανατολική Μεσόγειος), όπου δραστηριοποιούνται Έλληνες αλιείς, έχουν τεθεί όρια αλιευμάτων και προσπάθειας. Αυτά τα μέτρα αποσκοπούν στην ανάκαμψη των αποθεμάτων, τα οποία θεωρούνται ευάλωτα.
Βενθικά αποθέματα (Demersal stocks): Στην Αδριατική Θάλασσα, η συμφωνία ενσωματώνει σχέδια διαχείρισης για είδη που ζουν στον βυθό, όπως ο μπακαλιάρος και η γλώσσα, με στόχο την επίτευξη βιώσιμων επιπέδων αλιείας μέχρι το 2026.
Μικρά πελαγικά (Small pelagics): Επίσης στην Αδριατική, εφαρμόζονται μέτρα διαχείρισης για τη σαρδέλα και τον γαύρο.

Εθνική Διαχείριση στην Ελλάδα

Για τα περισσότερα άλλα είδη που αλιεύονται στα ελληνικά ύδατα, οι περιορισμοί προκύπτουν από εθνικές νομοθεσίες και περιφερειακά σχέδια διαχείρισης της Γενικής Επιτροπής Αλιείας της Μεσογείου (GFCM):
Ελάχιστα Μεγέθη Αναφοράς Διατήρησης (MCRS): Υπάρχουν συγκεκριμένα ελάχιστα επιτρεπόμενα μεγέθη για πολλά είδη, όπως για παράδειγμα το φαγκρί (blackspot seabream) και ορισμένα είδη ροφών και συναγρίδων.

Η αλίευση ψαριών κάτω από αυτά τα μεγέθη επισύρει πρόστιμα.

Περιοχές Απαγόρευσης: Υπάρχουν περιορισμοί στη χρήση συγκεκριμένων εργαλείων, όπως η απαγόρευση της αλιείας με τράτες εντός 1,5 ναυτικού μιλίου από την ακτή.

Ερασιτεχνική Αλιεία: Ισχύουν όρια βάρους (π.χ., 5 κιλά ανά άτομο/ημέρα) και ειδικοί κανόνες για συγκεκριμένα είδη.