Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τον πρωτογενή τομέα, το βλέμμα στρέφεται στις 23 Φεβρουαρίου 2026 στις Βρυξέλλες, όπου συνεδριάζει το Συμβούλιο Γεωργίας και Αλιείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την ατζέντα να συνδυάζει το μέλλον της ΚΑΠ, τη λειτουργία της αγροδιατροφικής αγοράς και τις αυξανόμενες πιέσεις που δέχεται η ευρωπαϊκή αλιεία. Η συνεδρίαση έρχεται στον απόηχο των συζητήσεων που προηγήθηκαν την περασμένη εβδομάδα σε Βρυξέλλες και Στρασβούργο, τόσο σε επίπεδο επιτροπών όσο και στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όπου η βιωσιμότητα των αλιευτικών αποθεμάτων, το ενεργειακό κόστος και η αναθεώρηση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής βρέθηκαν στο επίκεντρο.

Στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης του Συμβουλίου βρίσκονται οι πρώτες πολιτικές τοποθετήσεις για την Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2027. Οι υπουργοί καλούνται να αποτυπώσουν τις εθνικές τους προτεραιότητες απέναντι στις συστάσεις της Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τις ισορροπίες να διαμορφώνονται ανάμεσα στην ανάγκη απλούστευσης των κανόνων, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη διασφάλιση ενός σταθερού αγροτικού εισοδήματος. Το ερώτημα που κυριαρχεί είναι πώς θα συνδυαστεί η πράσινη μετάβαση με την παραγωγική επάρκεια, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών και εμπορικών αβεβαιοτήτων.

Το κλίμα των προηγούμενων ημερών προϊδεάζει για μια δύσκολη διαπραγμάτευση. Στο Στρασβούργο, ευρωβουλευτές από παράκτιες χώρες προειδοποίησαν ότι η πίεση για αυστηρότερους περιβαλλοντικούς στόχους στην αλιεία δεν μπορεί να αγνοεί τη βιωσιμότητα των ίδιων των αλιευτικών κοινοτήτων. Η ενεργειακή επιβάρυνση των στόλων, οι περιορισμοί σε θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές και οι στόχοι για μείωση των εκπομπών συνθέτουν ένα πλαίσιο που απαιτεί, όπως τονίστηκε, «ρεαλιστική μετάβαση» και επαρκή χρηματοδοτικά εργαλεία. Η συζήτηση αυτή διασταυρώνεται πλέον με τη συνολική αναθεώρηση των πολιτικών για τον πρωτογενή τομέα, καθώς αρκετά κράτη-μέλη ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία και ενίσχυση των επενδύσεων σε καινοτομία, τόσο στη γεωργία όσο και στην αλιεία.

Δεύτερο βασικό θέμα του Συμβουλίου είναι η ανταλλαγή απόψεων επί της έκθεσης αξιολόγησης της οδηγίας για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στην αγροδιατροφική αλυσίδα. Η παρουσίαση της Επιτροπής αναμένεται να ανοίξει εκ νέου τον φάκελο της διαπραγματευτικής ισχύος των παραγωγών απέναντι σε μεγάλες αλυσίδες και μεσάζοντες. Οι καθυστερημένες πληρωμές, οι μονομερείς αλλαγές συμβολαίων και οι πιέσεις στις τιμές παραμένουν, σύμφωνα με αρκετές αντιπροσωπείες, πληγές που διαβρώνουν το αγροτικό και αλιευτικό εισόδημα. Το ζητούμενο είναι αν απαιτείται περαιτέρω αυστηροποίηση των κανόνων ή ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου.

Παράλληλα, στο ανεπίσημο υπουργικό γεύμα θα τεθούν οι «Στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ για τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO) για το 2026 και το 2027», προσδίδοντας διεθνή διάσταση στη συνεδρίαση. Η επισιτιστική ασφάλεια, η ανθεκτικότητα των συστημάτων τροφίμων και η βιώσιμη διαχείριση φυσικών πόρων αποτελούν κοινό παρονομαστή γεωργίας και αλιείας, ιδίως σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση επηρεάζει αποδόσεις, ιχθυαποθέματα και κόστος παραγωγής.

Η συνεδρίαση της 23ης Φεβρουαρίου δεν αναμένεται να καταλήξει σε οριστικές αποφάσεις για τη νέα ΚΑΠ ή για πιθανές προσαρμογές στην αλιευτική πολιτική. Ωστόσο, θα καταγράψει τις πρώτες σαφείς πολιτικές γραμμές άμυνας και συμμαχίες. Μετά τις έντονες παρεμβάσεις της προηγούμενης εβδομάδας σε Βρυξέλλες και Στρασβούργο, είναι πλέον σαφές ότι η επόμενη μεταρρύθμιση του ευρωπαϊκού πλαισίου για γεωργία και αλιεία δεν θα είναι απλώς τεχνική. Θα είναι βαθιά πολιτική, με επίκεντρο το πώς η Ευρώπη θα διασφαλίσει παραγωγή, περιβάλλον και βιωσιμότητα των ανθρώπων που ζουν από τη γη και τη θάλασσα.