Βρισκόμαστε στην καρδιά του χειμώνα, με τις μετεωρολογικές προβλέψεις να βλέπουν δριμύ ψύχος να επικρατεί τις προσεχείς μέρες σε πολλές περιοχές της ελληνικής επικράτειας, ενώ ήδη από τις περασμένες εβδομάδες είδαμε να κάνει την εμφάνισή του ισχυρός παγετός.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Δρ.Enzo Gambin διευθυντή της Aipo στον ιστότοπο olivonews.it, τα ελαιόδεντρα, ως κατεξοχήν μεσογειακά φυτά, αρχίζουν να στρεσάρονται όταν η θερμοκρασία πέφτει κάτω από τους 5 βαθμούς Κελσίου. Όταν το θερμόμετρο κατρακυλήσει 2 ή 3 βαθμούς κάτω από το μηδέν, ενεργοποιείται ένας αμυντικός μηχανισμός: το φυτό συγκεντρώνει άλατα και διαλυτές ουσίες στο κυτταρόπλασμα και στα υγρά εκτός των κυττάρων, μειώνοντας έτσι το σημείο πήξης. Ωστόσο, οι χαμηλές και παρατεταμένες θερμοκρασίες αποτελούν σοβαρή απειλή για τη βιωσιμότητα του δέντρου.

Ιδιαίτερα επικίνδυνος είναι σήμερα ο συνδυασμός χιονιού και βροχής με ψυχρούς ανέμους. Το φαινόμενο του παγετού από παγωμένη βροχή, όπου οι σταγόνες παγώνουν ακαριαία μόλις έρθουν σε επαφή με τα δέντρα, δεν πρέπει να συγχέεται με την απλή πάχνη. Δημιουργεί ένα στρώμα πάγου στα φυτικά μέρη και προκαλεί απότομη μεταβολή της θερμοκρασίας, οδηγώντας σε θερμικό σοκ.

Οι επιπτώσεις του παγετού γίνονται γρήγορα ορατές. Τα φύλλα νεκρώνονται, παίρνουν καφέ χρώμα και τελικά πέφτουν, ενώ στους νεαρούς βλαστούς σχηματίζονται ρωγμές στο ξύλο. Οι ρωγμές αυτές αποτελούν εύκολες πύλες εισόδου για παθογόνους μικροοργανισμούς, όπως τα βακτήρια που προκαλούν την καρκίνωση της ελιάς.

Η πρόληψη παραμένει το ισχυρότερο όπλο. Όπως επισημαίνεται στην ανάλυση, έγκαιρες καλλιεργητικές πρακτικές, όπως η εφαρμογή ειδικών λιπασμάτων με έμφαση στο κάλιο – βασικό στοιχείο για την προσαρμογή του φυτού σε αβιοτικό στρες – και η χρήση βιοδιεγερτών με αμινοξέα, σάκχαρα και πολυόλες, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο ζημιών και να ενισχύσουν τη μακροχρόνια παραγωγικότητα.

Σε αυτό το στάδιο, ωστόσο, υπάρχουν ακόμη περιθώρια παρέμβασης. Οι ειδικοί προτείνουν διαφυλλικές εφαρμογές θρεπτικών ουσιών, όπως εκχυλίσματα φυκιών ή αποστάγματα ξύλου, μόλις στεγνώσει το έδαφος και καταστεί δυνατή η απορρόφηση των στοιχείων από το φυτό. Μικρές, στοχευμένες κινήσεις μπορούν να κάνουν τη διαφορά, βοηθώντας την ελιά να ξεπεράσει ένα από τα πιο δύσκολα τεστ του χειμώνα.