Το μοντέλο έχει αλλάξει. Ο ανταγωνισμός (Βραζιλίας, ΗΠΑ) έχει  μειώσει το κόστος τους μέσω τεχνολογίας και δεν περιμένουν να ανέβει η τιμή για να βγάλουν κέρδος.

Η Βραζιλία αναμένει σοδειά-ρεκόρ. Πάει για 1ος εξαγωγέας παγκοσμίως, εκτοπίζοντας το αμερικανικό βαμβάκι. Παράγει το μεγαλύτερο μέρος του βαμβακιού της ως «δεύτερη καλλιέργεια»  μετά τη σόγια. Χρησιμοποιεί σχεδόν στο 100% της παραγωγής της γενετικά τροποποιημένους σπόρους (GMO), κάτι που στην ΕΕ απαγορεύεται. Υπήρξε από τους πρώτους “early adopters” των μηχανών συλλογής που ενσωματώνουν το σύστημα non-stop harvesting (Round Module”, John Deere 7760 / CP690 / CP770) και έτσι μείωσε τον αριθμό των απαιτούμενων εργαζομένων στο χωράφι κατά 60-80% και δεν βασανίζονται με δαγκάνες, νάυλον και παλιά ελαστικά στα χωράφια μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου + Telemetry & GPS + Variable Rate Technology (VRT).

Το κόστος τους ανά κιλό είναι πολύ χαμηλότερο από το δικό μας (γύρω στα 0,55€ – 0,60€ το εκκοκκισμένο), μπορούν να πουλάνε στα 64-67 cents/lb (που μεταφράζεται σε τιμές σύσπορου γύρω στα 42-45 λεπτά) και να βγάζουν κέρδος, ενώ εμείς με αυτή την τιμή “μπαίνουμε μέσα”. Αν ένα εκκοκκιστήριο πληρώσει τον Έλληνα παραγωγό 60 λεπτά για να “γεμίσει τις μηχανές”, αλλά η διεθνής τιμή παραμένει στα 45, τότε το εκκοκκιστήριο θα μπει “μέσα” πάνω από 150-200€ τον τόνο. Δεν θα αντέξει για πολύ.

Οι Βραζιλιάνοι έχουν στήσει μόνιμα γραφεία στη Σμύρνη και την Ασία. Υπογράφουν συμβόλαια “με το κιλό” σε τιμές που η Ελλάδα δεν μπορεί να ακολουθήσει εύκολα. Έχουν βελτιώσει τα λιμάνια τους και, παρά την απόσταση, το κόστος μεταφοράς τους ανά τόνο είναι ανταγωνιστικό λόγω του τεράστιου όγκου.

Τι μας κρατάει στην αγορά;

Η Σμύρνη !! Τα κλωστήρια στη Σμύρνη και το Ντενιζλί δουλεύουν στο 60-70% της δυναμικότητάς τους και αναζητούν απεγνωσμένα βαμβάκι. Το τουρκικό βαμβάκι είναι ακριβό εσωτερικά, οι κλωστοϋφαντουργοί της Σμύρνης «κοιτάζουν» το ελληνικό βαμβάκι.

Με τα επιτόκια στην Τουρκία στα ύψη, κανένας δεν θέλει να κρατάει βαμβάκι στις αποθήκες.  Θέλουν “από το φορτηγό στη μηχανή”. Η στρατηγική τους όμως είναι να περιμένουν τη συγκομιδή του Βορείου Ημισφαιρίου (τον Οκτώβριο) για να πιέσουν τις τιμές προς τα κάτω, εκμεταλλευόμενοι την ανάγκη των Ελλήνων εκκοκκιστών για ρευστότητα.

Η Ελλάδα είναι “η αποθήκη” των τούρκικων κλωστηρίων.

Ο Τούρκος θα πληρώσει κάτι παραπάνω για το ελληνικό βαμβάκι, όχι γιατί μας αγαπάει, αλλά γιατί δεν μπορεί να περιμένει 30 μέρες το καράβι από το Santos και να πάρει ρίσκα, όταν οι παραγγελίες του για υφάσματα τρέχουν. Επιπρόσθετα

Ελλάδα -> Σμύρνη: Με φορτηγό ή καράβι,  το βαμβάκι μπορεί να είναι στην πύλη του κλωστηρίου σε 24 έως 48 ώρες. Αν ένα κλωστήριο ξεμείνει από ίνα, η Ελλάδα είναι η «αποθήκη» του.

Ενώ  Βραζιλία -> Σμύρνη: Το πλοίο από το λιμάνι του Santos χρειάζεται κατά μέσο όρο 25 έως 35 ημέρες. Σε περιόδους κρίσης (όπως τώρα με την αστάθεια στη Διώρυγα του Σουέζ ή τις καθυστερήσεις στα λιμάνια), αυτός ο χρόνος μπορεί να γίνει απρόβλεπτος.

Επίσης η  Ελλάδα επιτρέπει στον Τούρκο βιομήχανο να αγοράζει μικρές ποσότητες (π.χ. 2-3 φορτηγά) ακριβώς όταν τις χρειάζεται, χωρίς να δεσμεύει τεράστια κεφάλαια σε στοκ.

Η Βραζιλία απαιτεί αγορά ολόκληρων κοντέινερ μήνες πριν. Με τα επιτόκια στην Τουρκία να είναι «φωτιά» το 2026, το να έχεις κεφάλαιο δεσμευμένο σε βαμβάκι που ταξιδεύει στον ωκεανό για ένα μήνα είναι τεράστιο οικονομικό βάρος.

Το οδικό ναύλο Ελλάδα-Τουρκία παραμένει ανταγωνιστικό. Η Βραζιλία έχει χαμηλό θαλάσσιο ναύλο ανά κιλό λόγω όγκου, αλλά ο Τούρκος πρέπει να πληρώσει έξοδα λιμανιού, εκτελωνισμούς κοντέινερ και εσωτερική μεταφορά από το λιμάνι της Σμύρνης (Aliağa) στο εργοστάσιο.

Αν μια παρτίδα από τη Βραζιλία βγει ελαττωματική, ο Τούρκος έχει εγκλωβιστεί με 500 τόνους ίνας που ήρθαν από την άλλη άκρη του κόσμου.

Στην ελληνική περίπτωση, ο έλεγχος είναι άμεσος. Η εγγύτητα επιτρέπει στους Τούρκους αγοραστές να έρθουν ακόμα και αυθημερόν στα ελληνικά εκκοκκιστήρια για να δουν το προϊόν.

Η εύλογη απορία μετά από αυτά ήταν “Και γιατί δεν φτιάχνει η Βραζιλία δικές της αποθήκες στην Τουρκία για να ξεπεράσει αυτό το μειονέκτημα ;”

Η απάντηση είναι ότι αυτό γίνεται ήδη.

Πάμε για άλλα !!

Η συμμαχία Abrapa (Ένωση Παραγωγών Βαμβακιού Βραζιλίας) + Olam Agri (με έδρα τη Σιγκαπούρη, ένας από τους μεγαλύτερους traders αγροτικών προϊόντων στον κόσμο) έχει μετατρέψει το βαμβάκι από γεωργικό προϊόν σε βιομηχανικό εξάρτημα. Σε αυτό προστίθενται και

– η συμφωνία Βραζιλίας – Τουρκίας για τα τεχνικά πρωτόκολλα εισαγωγών

– Ψηφιακό Διαβατήριο (SBR): Κάθε δέμα βραζιλιάνικου βαμβακιού έχει QR code. Ο Τούρκος αγοραστής βλέπει αμέσως τις εργαστηριακές μετρήσεις (HVI), το περιβαλλοντικό αποτύπωμα και την ιχνηλασιμότητα.

– Πιστοποίηση ABR: Είναι το δικό τους σύστημα αειφορίας, το οποίο η ΕΕ έχει αναγνωρίσει ως ισοδύναμο του BCI (Better Cotton Initiative). Έτσι, μπαίνουν στα «πράσινα» κανάλια της Ευρώπης χωρίς εμπόδια.

– το μοντέλο VMI που εφαρμόζoυν. ο Βραζιλιάνος παραγωγός διατηρεί την ιδιοκτησία του βαμβακιού ενώ αυτό βρίσκεται ήδη στην αποθήκη στην Τουρκία. Ο Τούρκος βιομήχανος «τραβάει» ποσότητες και πληρώνει μόνο τη στιγμή που τις χρησιμοποιεί.

Αυτό είναι καταστροφικό. Εμείς ζητάμε να πληρωθούμε (ή να κλείσουμε τιμή) για να στείλουμε το βαμβάκι. Ο Βραζιλιάνος λέει: “Το βαμβάκι είναι ήδη στην αυλή σου, πλήρωσέ με όταν το βάλεις στη μηχανή”.

Π. Γιαγλάρας, υπάλληλος στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων