Η κηλιδωτή μύγα ή Lycorma delicatula είναι ένα χωροκατακτητικό έντομο από την Ασία που αποτελεί σοβαρή απειλή για την γεωργία και τα δάση, ειδικά για τα αμπέλια και τα οπωροφόρα δέντρα. Δεν δαγκώνει ούτε τσιμπάει ανθρώπους ή ζώα, αλλά προκαλεί σημαντικές ζημιές στα φυτά.

Αυτό το έντομο, ενδημικό στην Ασία, έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές ζημιές σε αμπελώνες στην ανατολική ακτή των Ηνωμένων Πολιτειών από τότε που εντοπίστηκε για πρώτη φορά εκεί το 2014.

Οι Jean-Pierre Rossi και Jean-Claude Streito, επιστήμονες στο στο Γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας για τη Γεωργία, τα Τρόφιμα και το Περιβάλλον (INRAE) δημοσίευσαν πρόσφατα μια μελέτη που υπογραμμίζει τον κίνδυνο που θέτει αυτό το παράσιτο εάν εισαχθεί στην Ευρώπη.

Συγκεκριμένα στην πρόσφατη μελέτη τους που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Agricultural and Forest Entomology, οι δύο ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι ούτε οι κλιματικές συνθήκες ούτε η διαθεσιμότητα ξενιστών (φυτών) αποτελούν εμπόδιο για την εγκατάσταση του εντόμου στην Ευρώπη.

Μάλιστα οι αναλύσεις τους δείχνουν ότι η Νότια Ευρώπη και η λεκάνη της Μεσογείου είναι ιδιαίτερα ευάλωτες και υπογραμμίζουν την ανάγκη για προληπτική παρακολούθηση, καθώς το έντομο απειλεί άμεσα τους ευρωπαϊκούς αμπελώνες και τους οπωρώνες.

Όπως αναφέρει το winetrails.gr η κηλιδωτή μύγα είναι γνωστή για την ικανότητά της να διανύει μεγάλες αποστάσεις με…auto stop. Γεννάει αυγά σε δοχεία και άλλες επίπεδες επιφάνειες, διευκολύνοντας το έντομο να ταξιδεύει απαρατήρητο σε οχήματα όπως αυτοκίνητα, φορτηγά και τρένα. Το κύριο φυτό ξενιστή της είναι το “δέντρο του ουρανού” (Ailanthus altissima), ένα χωροκατακτητικό είδος που είναι ήδη διαδεδομένο σε πολλά μέρη της Ευρώπης, ειδικά γύρω από λιμάνια και κόμβους logistics. Αυτό αυξάνει την πιθανότητα η κηλιδωτή μύγα να εγκατασταθεί γρήγορα εάν φτάσει.

Σύμφωνα με τον Rossi, υπάρχουν όλες οι συνθήκες για να ευδοκιμήσει το έντομο στην Ευρώπη. «Το ερώτημα δεν είναι αν η κηλιδωτή μύγα θα φτάσει στην Ευρώπη, αλλά πότε», είπε. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πολλά χωροκατακτητικά είδη από την Ασία έχουν τελικά φτάσει στην Ευρώπη μετά την πρώτη εμφάνισή τους στη Βόρεια Αμερική.

Ο αντίκτυπος της κηλιδωτής μύγας στις Ηνωμένες Πολιτείες ήταν σοβαρός. Το έντομο τρέφεται τρυπώντας και ρουφώντας χυμό από τα αμπέλια, κάτι που αποδυναμώνει τα φυτά και μειώνει την ποιότητα των σταφυλιών. Οι Αμερικανοί καλλιεργητές δυσκολεύονται να ελέγξουν την εξάπλωσή του, βασιζόμενοι σε μεγάλο βαθμό σε εντομοκτόνα με μέτρια μόνο επιτυχία. Το παράσιτο συνεχίζει να επεκτείνει την εξάπλωσή του, απειλώντας τόσο τις αποδόσεις των καλλιεργειών όσο και την ποιότητα του κρασιού.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι η έγκαιρη ανίχνευση είναι κρίσιμη. Ενώ είναι απίθανο το έντομο να φτάσει απευθείας στα φυτά αμπέλου, η επαγρύπνηση μεταξύ των εργαζομένων στον αμπελώνα και των αρχών είναι απαραίτητη. «Οι αμπελουργοί είναι φρουροί», είπε ο Streito. «Είναι σημαντικό να είναι ενημερωμένοι, ώστε να μπορούν να μεγιστοποιήσουν τις πιθανότητες ανίχνευσής του το συντομότερο δυνατό».

Οι αρχές ενθαρρύνουν όποιον υποψιάζεται ότι έχει δει μια κηλιδωτή μύγα να καταγράψει τα ευρήματά του. Το ενήλικο έντομο έχει μήκος περίπου 25 χιλιοστά, με μαύρο κεφάλι και γκριζοκαφέ μπροστινά φτερά που φέρουν μαύρες κηλίδες. Τα πίσω φτερά του είναι κόκκινα και μερικώς ορατά όταν βρίσκεται σε ηρεμία ή πτήση. Οι νεαρές νύμφες είναι μαύρες με λευκές κηλίδες. Οι μεγαλύτερες νύμφες γίνονται έντονα κόκκινες πριν γίνουν ενήλικες.

Εάν κάποιος συναντήσει ένα έντομο που ταιριάζει με αυτήν την περιγραφή, οι ειδικοί συνιστούν τη λήψη καθαρών φωτογραφιών και την υποβολή τους μέσω ειδικών εφαρμογών όπως το Agiir, που αναπτύχθηκε από το Εθνικό Ινστιτούτο Έρευνας Γεωργίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος (INRAE) της Γαλλίας. Η λήψη του δείγματος και η διατήρησή του σε οινόπνευμα μπορεί επίσης να βοηθήσει τις αρχές να επιβεβαιώσουν την ταυτότητά του.

Ο Rossi υποστηρίζει ότι τώρα είναι η ώρα να διερευνηθούν οι επιλογές βιολογικού ελέγχου πριν από την εισβολή. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι προσπάθειες για τη διαχείριση του παρασίτου έχουν επικεντρωθεί κυρίως σε χημικές επεξεργασίες, οι οποίες έχουν περιορισμένη αποτελεσματικότητα και εγείρουν περιβαλλοντικές ανησυχίες.

Οι Γάλλοι οινοπαραγωγοί καλούνται να μην πανικοβάλλονται, αλλά να παραμένουν σε εγρήγορση και να αναφέρουν άμεσα τυχόν ύποπτες θεάσεις. Κυβερνητικές υπηρεσίες, όπως οι περιφερειακές γεωργικές υπηρεσίες (DRAAF) και οι εθνικές αρχές ασφάλειας τροφίμων (DGAL), είναι έτοιμες να ανταποκριθούν εάν χρειαστεί. Μόνο η επίσημη αναγνώριση από τις κρατικές υπηρεσίες μπορεί να ενεργοποιήσει επίσημα προστατευτικά μέτρα κατά αυτού του χωροκατακτητικού είδους.