Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Τροφίμων, της Διεύθυνσης Ποιότητας και Ασφάλειας Τροφίμων και του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Καβάλας, εξέδωσε τεχνικό δελτίο γεωργικών προειδοποιήσεων για τις σημαντικότερες ασθένειες και εχθρούς που απειλούν την αμυγδαλιά.

Το δελτίο, που εκδίδεται ηλεκτρονικά σε συνεργασία με τις ΔΑΟΚ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και τη ΔΑΟΚ Σερρών, εστιάζει στην έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων και στη λήψη κατάλληλων μέτρων προστασίας, με στόχο τη διατήρηση της υγείας των δέντρων και τη διασφάλιση της παραγωγής.

Ελκος κλαδίσκων (Φουζικόκκο ή Φόμοψη)

Μία από τις σοβαρότερες ασθένειες της αμυγδαλιάς είναι το έλκος κλαδίσκων, γνωστό και ως φουζικόκκο ή φόμοψη. Η ασθένεια προκαλεί έλκη, νεκρώσεις οφθαλμών και νεαρών κλαδίσκων, ενώ μπορεί να οδηγήσει και σε κηλιδώσεις στα φύλλα ή νεκρώσεις σε μεγαλύτερης ηλικίας κλαδιά.

Τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως με τη μορφή νεκρώσεων στη βάση ή γύρω από τον οφθαλμό. Ιδιαίτερα ευπαθής θεωρείται η ποικιλία Φυρανιά (Ferragnes), ενώ η ποικιλία Texas παρουσιάζει σημαντική ανθεκτικότητα. Η αντιμετώπιση της ασθένειας είναι δύσκολη, καθώς ευνοείται από υγρές καιρικές συνθήκες. Για τον λόγο αυτό συνιστάται επέμβαση στο στάδιο της έκπτυξης των οφθαλμών, με επαναλήψεις όταν επικρατούν θερμοκρασίες 15-25°C και βροχοπτώσεις. Απαραίτητη θεωρείται επίσης η επέμβαση το φθινόπωρο, κατά την πτώση των φύλλων, με εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα.

Εξώασκος

Ο εξώασκος προσβάλλει κυρίως τα φύλλα της αμυγδαλιάς, προκαλώντας πάχυνση του ελάσματος, διόγκωση του κεντρικού νεύρου, παραμόρφωση και συστροφή προς τα μέσα. Τα προσβεβλημένα φύλλα αποκτούν χαρακτηριστικό κόκκινο-ιώδες χρώμα και διακρίνονται εύκολα ακόμη και από απόσταση.

Για την αντιμετώπισή του συστήνεται καταπολέμηση κατά το στάδιο της διόγκωσης των οφθαλμών, καθώς και επανάληψη στην πτώση των πετάλων, με κατάλληλα και εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα. Η εξέλιξη της ασθένειας συνήθως αναστέλλεται με την άνοδο της θερμοκρασίας.

Κορύνεο

Το κορύνεο αποτελεί επίσης σημαντική απειλή για την καλλιέργεια, καθώς προσβάλλει φύλλα, καρπούς και βλαστούς. Στα φύλλα εμφανίζονται νεκρωτικές κηλίδες που στη συνέχεια αποκόπτονται, δημιουργώντας την εικόνα «διάτρητου φύλλου», σαν να έχει χτυπηθεί από σκάγια. Στους καρπούς εμφανίζονται ερυθροκαστανές κηλίδες, ενώ στους βλαστούς σχηματίζονται μικρά έλκη.

Η προτεινόμενη αντιμετώπιση περιλαμβάνει επέμβαση στο στάδιο διόγκωσης των οφθαλμών και επανάληψη μετά την πτώση των πετάλων, πάντα με τη χρήση εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων.

Πολυστιγμάτωση

Η πολυστιγμάτωση εκδηλώνεται με την εμφάνιση κίτρινων έως καστανέρυθρων κηλίδων στα φύλλα, σύμπτωμα που γίνεται πιο εμφανές σε επόμενο στάδιο. Οι μολύνσεις μπορεί να συνεχιστούν έως τα μέσα του καλοκαιριού και, όταν η προσβολή είναι έντονη, να οδηγήσουν ακόμη και σε αποφύλλωση των δέντρων.

Για την προστασία των δέντρων συνιστάται επέμβαση μετά την έκπτυξη των φύλλων με εγκεκριμένα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα.

Η μονίλια ως η σημαντικότερη ασθένεια φυλλώματος

Σύμφωνα με το δελτίο, από όλες τις ασθένειες φυλλώματος που αναφέρονται, η μονίλια θεωρείται η σημαντικότερη, καθώς απαιτεί ετήσια και συστηματική καταπολέμηση. Αντίθετα, οι υπόλοιπες ασθένειες αντιμετωπίζονται κυρίως περιστασιακά και ανάλογα με την ένταση της προσβολής και τις τοπικές συνθήκες.

Φυτοφθόρα

Οι εδαφογενείς μύκητες του γένους Phytophthora προσβάλλουν κυρίως τον λαιμό των δέντρων. Χαρακτηριστικό γνώρισμα της προσβολής είναι ο σκουρόχρωμος και υδαρής φλοιός στο σημείο της μόλυνσης, σαν να είναι διαρκώς βρεγμένος.

Τα προσβεβλημένα δέντρα εμφανίζουν καχεκτική ανάπτυξη, μικρά κιτρινοπράσινα φύλλα και πρόωρη φυλλόπτωση στις αρχές του καλοκαιριού. Η ασθένεια ευνοείται από την υπερβολική υγρασία του εδάφους, ειδικά όταν η άρδευση γίνεται με κατάκλυση.

Ως προληπτικά μέτρα προτείνονται η εγκατάσταση των νεαρών δενδρυλλίων σε καλά στραγγιζόμενα εδάφη, η τοποθέτηση του σημείου ένωσης υποκειμένου και εμβολίου πάνω από την επιφάνεια του εδάφους, η αποφυγή διαβροχής του κορμού κατά την άρδευση και η απομάκρυνση της αυτοφυούς βλάστησης γύρω από αυτόν. Σε ήδη προσβεβλημένα δέντρα συνιστάται η αφαίρεση του προσβεβλημένου τμήματος του κορμού και στη συνέχεια η επάλειψη με πυκνό βορδιγάλειο πολτό ή πάστα επούλωσης.

Ευρύτομο αμυγδαλιάς

Ανάμεσα στους σημαντικούς εχθρούς της αμυγδαλιάς ξεχωρίζει το ευρύτομο, το οποίο διαχειμάζει ως ανεπτυγμένη προνύμφη μέσα σε προσβεβλημένους καρπούς που παραμένουν είτε πάνω στα δέντρα είτε πεσμένοι στο έδαφος.

Για την παρακολούθηση του εντόμου, η υπηρεσία έχει ήδη εγκαταστήσει δίκτυο κλωβών σε περιοχές αρμοδιότητάς της, ώστε να καταγράφεται με ακρίβεια ο χρόνος εξόδου του εντόμου και να εκδίδονται σχετικές γεωργικές προειδοποιήσεις. Σε απομακρυσμένες περιοχές, οι παραγωγοί καλούνται να συλλέγουν «μουμιοποιημένα» αμύγδαλα, να τα τοποθετούν σε καλά αεριζόμενα δοχεία-κλωβούς, κατά προτίμηση ξύλινα, και να τα αναρτούν στα δέντρα, με αναλογία ενός κλωβού ανά αμυγδαλεώνα.

Η πρακτική αυτή βοηθά στον ακριβή προσδιορισμό του χρόνου εξόδου του εντόμου, εξασφαλίζοντας ορθότερο προγραμματισμό των ψεκασμών, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην καταπολέμηση, μείωση του κόστους παραγωγής και περιορισμό της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.

Βακτηριακή κηλίδωση πυρηνοκάρπων

Η βακτηριακή κηλίδωση προσβάλλει όλα τα φυτικά όργανα της αμυγδαλιάς και προκαλεί ποικίλα συμπτώματα. Χαρακτηριστικότερα είναι η έκκριση κόμμεος στους καρπούς και το σύμπτωμα «τρύπες από σκάγια» στα φύλλα.

Η ασθένεια οφείλεται στο βακτήριο Xanthomonas arboricola pv. pruni και έχει εντοπιστεί στους νομούς Σερρών, Καβάλας, Λάρισας και Φθιώτιδας. Η ανάπτυξή του ευνοείται από υψηλή υγρασία και θερμοκρασίες 25-33°C, ενώ επιβραδύνεται ή σταματά κάτω από τους 5-10°C. Το βακτήριο διαχειμάζει σε προσβεβλημένους φυτικούς ιστούς, ενώ σημαντική πηγή μολυσμάτων την άνοιξη αποτελούν οι μουμιοποιημένοι προσβεβλημένοι καρποί και οι ποδίσκοι τους που παραμένουν πάνω στα δέντρα.

Για την αντιμετώπιση της ασθένειας συστήνεται η αφαίρεση όλων των προσβεβλημένων φυτικών ιστών κατά το κλάδεμα, καθώς και η προληπτική εφαρμογή χαλκούχων σκευασμάτων όταν επικρατούν συνθήκες ευνοϊκές για την ανάπτυξη του βακτηρίου.

Συμπέρασμα

Η προστασία της αμυγδαλιάς απαιτεί συστηματική παρακολούθηση, έγκαιρη διάγνωση και εφαρμογή των κατάλληλων καλλιεργητικών και φυτοπροστατευτικών μέτρων. Η ενημέρωση των παραγωγών και η πιστή τήρηση των οδηγιών των αρμόδιων υπηρεσιών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τον περιορισμό των απωλειών και τη διατήρηση μιας υγιούς και παραγωγικής καλλιέργειας.

Δείτε κάνοντας κλικ ΕΔΩ ολόκληρο το κείμενο της γεωργικής προειδοποίησης του ΥπΑΑΤ