Ένα εκτεταμένο πλαίσιο παρεμβάσεων για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα παρουσίασε στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων η κυβέρνηση, με αιχμή τη μείωση του κόστους ενέργειας για τους αγρότες, την αναδιανομή αδιάθετων κοινοτικών πόρων, τις αλλαγές στον κανονισμό του ΕΛΓΑ και την ενεργοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων για επενδύσεις.

Κεντρικό σημείο του πακέτου αποτελεί το αγροτικό ρεύμα. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι, μέσω της ΔΕΗ, επεκτείνεται από την 1η Απριλίου 2026 και για δύο ακόμη έτη το τιμολόγιο ΓΑΙΑ με σταθερή τιμή, ενώ για τους αγρότες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές η τιμή μειώνεται στα 8,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα.

Όπως τόνισε ο αρμόδιος Υπουργός, Κώστας Τσιάρας, πρόκειται για τη χαμηλότερη δυνατή τιμή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα που εφαρμόζει σύστημα εγγυημένων τιμών στο αγροτικό ρεύμα, χωρίς να εγείρονται ζητήματα στρέβλωσης του ανταγωνισμού. Παράλληλα, διευκρινίστηκε ότι όλοι οι νέοι αγρότες αποκτούν δικαίωμα ένταξης στο ΓΑΙΑ, ενώ σχεδόν το σύνολο των υφιστάμενων παραγωγών έχει ήδη ενταχθεί.

Ειδική εφαρμογή για τη μειωμένη τιμή πετρελαίου στην αντλία

Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς αναφερόμενος στην πρωτοβουλία της κυβέρνησης για την επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης αγροτικού πετρελαίου στην αντλία είπε ότι κάθε αγρότης θα κατεβάσει στο κινητό του τη νέα εφαρμογή που θα δημιουργηθεί μέσω του myDATA app – η εφαρμογή θα παράγει ένα κωδικό QR που ο αγρότης θα δίνει στο πρατήριο.

Μέσω διαλειτουργικότητας με την ΑΑΔΕ, συνέχισε ο υφυπουργός, ελέγχεται σε πραγματικό χρόνο ότι ο πελάτης είναι αγρότης, δικαιούχος έκπτωσης, ότι το προϊόν είναι diesel κίνησης και ότι υπάρχει επαρκές υπόλοιπο έκπτωσης. Τόνισε ότι έκπτωση δίνεται «στην αντλία», με την έκδοση του τιμολογίου (στο οποίο θα περιλαμβάνεται ο κωδικός QR). Εξήγησε ότι για τους πρατηριούχους, θα αναπτυχθεί ειδική διαδικασία συμψηφισμού/επιστροφής του ΕΦΚ σε πολύ σύντομα χρονικά διαστήματα.

Τις ανακοινώσεις έκαναν από κοινού ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς.

Σημαντικό σκέλος των παρεμβάσεων αφορά στην αναδιανομή αδιάθετων πόρων της βασικής ενίσχυσης. Όπως ανακοινώθηκε, περίπου 160 εκατ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα περισσέψουν δεν θα επιστραφούν στις Βρυξέλλες, αλλά θα διανεμηθούν στους αγρότες. Από το ποσό αυτό, 80 εκατ. ευρώ κατευθύνονται σε βαμβακοπαραγωγούς και σιτοπαραγωγούς μέσω οικολογικών σχημάτων, προκειμένου να καλυφθεί πλήρως η σχετική ζήτηση, ενώ εξετάζεται και η ένταξη των παραγωγών μηδικής, των οποίων η εμπορία επλήγη από τα μέτρα βιοασφάλειας λόγω ευλογιάς. Τα υπόλοιπα 80 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στους κτηνοτρόφους, με 40 εκατ. ευρώ να αφορούν επιπρόσθετη βασική ενίσχυση και 40 εκατ. ευρώ οικολογικά σχήματα. Οι πληρωμές των οικολογικών σχημάτων προγραμματίζονται για το δεύτερο τρίμηνο, μετά την ολοκλήρωση των διοικητικών και επιτόπιων ελέγχων.

Παράλληλα, ανακοινώθηκαν ουσιαστικές αλλαγές στον κανονισμό του ΕΛΓΑ. Η αποζημίωση για ασφαλισμένες ζημιές αυξάνεται στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας από 80% που ισχύει σήμερα, χωρίς αύξηση της ασφαλιστικής εισφοράς. Εισάγεται επίσης νέο σύστημα παρακράτησης της εισφοράς από τη βασική ενίσχυση σε δύο στάδια, από τα τέλη του 2026, ώστε να διασφαλίζεται η καθολική ασφάλιση γεωργών, κτηνοτρόφων και αλιέων. Ταυτόχρονα, αυξάνεται το ανώτατο όριο αποζημίωσης στις 200.000 ευρώ από 70.000 ευρώ, ενώ, όπως διευκρινίστηκε, ανοίγει και διάλογος με τους φορείς του αγροτικού χώρου για περαιτέρω τροποποιήσεις σε δεύτερη φάση.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στις επενδύσεις, με την κυβέρνηση να εκτιμά ότι η συνολική επενδυτική κινητοποίηση στον πρωτογενή τομέα θα ξεπεράσει τα 3 δισ. ευρώ, συνυπολογίζοντας την ιδιωτική συμμετοχή και τη μόχλευση κεφαλαίων. Στο πλαίσιο αυτό, προχωρούν ή ολοκληρώνονται προσκλήσεις για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό θερμοκηπίων, τα Σχέδια Βελτίωσης για γεωργικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, το πρόγραμμα Νέων Γεωργών με καταβολή της πρώτης και δεύτερης δόσης στους ενταγμένους, καθώς και δράσεις για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στις αρόσιμες καλλιέργειες. Παράλληλα, προωθούνται επενδύσεις στη μεταποίηση γεωργικών προϊόντων, στη σύσταση συλλογικών σχημάτων, στην καινοτομία μέσω επιχειρησιακών ομάδων, στα τοπικά προγράμματα LEADER, αλλά και σε δράσεις εκπαίδευσης και κατάρτισης αγροτών.

Τέλος, ανακοινώθηκε ότι τίθεται σε εφαρμογή το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, μετά την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Η αρχική δημόσια δαπάνη ανέρχεται σε 160 εκατ. ευρώ, υπερδιπλάσια του αρχικά προγραμματισμένου προϋπολογισμού, ενώ με τη μόχλευση η συνολική χρηματοδοτική δυνατότητα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 350 εκατ. ευρώ. Τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία περιλαμβάνουν εγγυήσεις για επενδυτικά δάνεια με ευνοϊκούς όρους, μικρά δάνεια με άτοκη συμμετοχή και επιδότηση επιτοκίου, καθώς και ένα καινοτόμο εργαλείο αποκλειστικά για νέους γεωργούς, που συνδυάζει δάνειο με μη επιστρεπτέα ενίσχυση και τεχνική υποστήριξη.

Εθνικό σύστημα ιχνηλάτησης με barcode για τα ελληνικά προϊόντα

Την εφαρμογή ενός καινοτόμου Εθνικού Συστήματος Ιχνηλάτησης για τα ελληνικά προϊόντα περιέγραψε από πλευράς του ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, εξηγώντας ότι στόχος είναι να αποτυπώνεται με σαφήνεια τι συμβαίνει στην αγορά και ποια είναι η πραγματική προέλευση των προϊόντων.

Όπως ανέφερε, σήμερα η προέλευση δεν αναγράφεται με τρόπο ξεκάθαρο, γεγονός που δυσκολεύει τόσο τον έλεγχο όσο και την ενημέρωση των καταναλωτών. Για τον λόγο αυτό, εισάγεται κωδικοποίηση ώστε κάθε ελληνικό προϊόν να διαθέτει μοναδικό barcode, το οποίο θα το ακολουθεί σε όλη τη διαδρομή «από το χωράφι στο ράφι». Με αυτόν τον τρόπο, θα είναι δυνατό να γνωρίζουμε πόσα προϊόντα στα ράφια είναι ελληνικά και πόσα φέρουν εισαγόμενο barcode.

Οι πρώτες αντιδράσεις των αγροτών – Στις 18.00 νέα σύσκεψη της ΠΕΜ

Στο μπλόκο Μαλγάρων, στη Θεσσαλονίκη, δεν υποδέχθηκαν με ζέση όσα ακούστηκαν από το κυβερνητικό επιτελείο. Αναμένεται σύσκεψη στις 18.00 το απόγευμα για να φανεί πως θα συνεχιστούν οι κινητοποιήσεις, ενώ υπήρξε μια «παγωμάρα» στα όσα ακούστηκαν.

Ο αγροτοσυνδικαλιστής των Μαλγάρων, Γιώργος Μπότας σε δηλώσεις του εξέφρασε την απογοήτευσή του, για τις εξαγγελίες, ενώ όπως είπε οι αγρότες δεν αποχωρήσουν εύκολα από τα μπλόκα τους.

«Αυτό που αποκομίζω από τους συναδέλφους είναι αποτυχημένες πληρωμές , προγράμματα που μένουν στη μέση, προγράμματα που υλοποιήσαμε και εξαπατηθήκαμε, καθώς επενδύσαμε πάνω σε ένα προϊόν και αντί να μας το στηρίξουν συνεχίζουν και κάνουν συμφωνίες με τρίτες χώρες, εισάγοντας προϊόντα αμφιβόλου ποιότητας. Περίμενα να σταθεί στο ύψος της αυτή τη φορά η κυβέρνηση, εξαγγέλλοντας μέτρα για το μέλλον της γεωργίας , αντ’ αυτού μας είπαν μέσα από μισόλογα ότι δεν σας θέλουμε. Η συμφωνία Mercosur θα είναι ταφόπλακα για μας, το μέλλον κρίνεται πολύ ζοφερό. Δεν ξέρω με ποιον τρόπο θα απαντήσουν οι αγρότες, σίγουρα δεν θα φύγουν από το δρόμο έτσι εύκολα.

Η συμφωνία της Mercosur είναι μονόπλευρη , η Ελλάδα δεν θα έχει κανένα συμφέρον από αυτό. Θα μπορούσαμε να στηριχτούμε για να παράγουμε περισσότερα. Η τεχνογνωσία υπάρχει, η στήριξη όμως είναι μηδαμινή., αντίθετα δεχόμαστε τρικλοποδιές. Η σημερινή αναγγελία ήταν σκέτη απογοήτευση», ανέφερε μεταξύ άλλων.