Μια ξεχασμένη ποικιλία ντομάτας από το 1916 κατάφερε να επιστρέψει ξανά στην καλλιέργεια χάρη στην επιμονή ενός Ισπανού αγρότη, ο οποίος αφιέρωσε χρόνια στη διάσωση παραδοσιακών σπόρων και στην αναβίωση της αυθεντικής γεύσης που, όπως λέει, έχει σχεδόν εξαφανιστεί από τη σύγχρονη γεωργία.

Ο αγρότης Εμίλιο Μεντίνα, από την περιοχή της Σόρια, κατάφερε να καλλιεργήσει μια ιστορική ποικιλία ντομάτας που είχε καταγραφεί πριν από περισσότερο από έναν αιώνα. Η προσπάθεια δεν βασίστηκε σε εργαστηριακές μεθόδους ή γενετικές παρεμβάσεις, αλλά σε μια αργή και παραδοσιακή διαδικασία επιλογής και διατήρησης σπόρων, όπως γινόταν παλαιότερα από γενιά σε γενιά.

Ο ίδιος εξηγεί ότι η μέθοδος που ακολουθεί βασίζεται στην επιλογή των καλύτερων φυτών κάθε χρονιάς, στη συλλογή των σπόρων τους και στην επανακαλλιέργειά τους την επόμενη σεζόν. Με αυτόν τον τρόπο, τα χαρακτηριστικά της ποικιλίας παραμένουν ζωντανά και σταθερά μέσα στον χρόνο, χωρίς να αλλοιώνονται από τις απαιτήσεις της βιομηχανικής παραγωγής.

Η μεγαλύτερη έκπληξη, σύμφωνα με τον Μεντίνα, είναι η γεύση. Όπως υποστηρίζει, η ντομάτα που παράγει σήμερα είναι σχεδόν ίδια με εκείνη που κατανάλωναν οι άνθρωποι στις αρχές του 20ού αιώνα, με έντονο άρωμα, πλούσια γεύση και φυσική γλυκύτητα. Μάλιστα, θεωρεί ότι οι σύγχρονες εμπορικές ποικιλίες έχουν χάσει σημαντικό μέρος των ποιοτικών χαρακτηριστικών τους, επειδή η επιλογή τους γίνεται κυρίως με κριτήριο την αντοχή στη μεταφορά, τη μεγάλη διάρκεια ζωής στα ράφια και την ομοιομορφία στην εμφάνιση.

Πίσω από αυτή την προσπάθεια βρίσκεται μια ολόκληρη προσωπική «τράπεζα σπόρων» που έχει δημιουργήσει ο Ισπανός παραγωγός. Η συλλογή του περιλαμβάνει περισσότερες από χίλιες παραδοσιακές ποικιλίες λαχανικών και κυρίως ντομάτας, πολλές από τις οποίες διασώθηκαν χάρη σε ηλικιωμένους αγρότες που κρατούσαν σπόρους σε αποθήκες, υπόγεια ή σοφίτες για δεκαετίες.

Αντί να αντιμετωπίζει αυτούς τους σπόρους ως συλλεκτικά αντικείμενα, ο Μεντίνα τους καλλιεργεί συστηματικά ώστε να παραμένουν ενεργοί και παραγωγικοί. Χρησιμοποιεί ακόμη και παραδοσιακές τεχνικές βλάστησης, αξιοποιώντας τη φυσική θερμότητα του εδάφους για να ενισχύσει την ανάπτυξη των φυτών πριν μεταφερθούν στο ύπαιθρο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι παλιές ποικιλίες διαθέτουν και ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα: την ανθεκτικότητα. Επειδή εξελίχθηκαν επί δεκαετίες κάτω από συγκεκριμένες τοπικές συνθήκες, εμφανίζουν καλύτερη προσαρμογή σε ξηρασία, υψηλές θερμοκρασίες και φτωχά εδάφη, σε σύγκριση με πολλές σύγχρονες υβριδικές ποικιλίες.

Η περίπτωση της ντομάτας του 1916 έχει ανοίξει ξανά τη συζήτηση στην Ισπανία αλλά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τη σημασία της διατήρησης των παραδοσιακών σπόρων. Πολλοί ειδικοί θεωρούν ότι οι τοπικές ποικιλίες μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο εργαλείο απέναντι στην κλιματική αλλαγή, καθώς διαθέτουν γενετικά χαρακτηριστικά που χάνονται σταδιακά από τη σύγχρονη εντατική γεωργία.

Παράλληλα, αυξάνεται το ενδιαφέρον των καταναλωτών για προϊόντα με αυθεντική γεύση και τοπική ταυτότητα, γεγονός που ενισχύει τις προσπάθειες μικρών παραγωγών να επαναφέρουν παραδοσιακές καλλιέργειες. Για πολλούς, η ιστορία του Εμίλιο Μεντίνα δεν αφορά μόνο μια παλιά ντομάτα, αλλά μια διαφορετική φιλοσοφία γεωργίας που δίνει μεγαλύτερη αξία στη γεύση, στη βιοποικιλότητα και στη διατήρηση της αγροτικής κληρονομιάς.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Emilio Medina (@lamielga)