ydroponiki

Στο Naaldwijk της Νότιας Ολλανδίας, ακριβώς απέναντι από το δημοπρατήριο λουλουδιών, από όπου νταλίκες με τουλίπες, αμαρυλλίδες και κάθε είδους άνθη αναχωρούν ασταμάτητα για κάθε γωνιά της Ευρώπης, το μέλλον της γεωργίας είναι υπό μελέτη, δημιουργία και …έκθεση, κυρίως κάτω από υαλοπίνακες θερμοκηπίων, που καλύπτουν μεγάλο μέρος της έκτασης του κέντρου καινοτομίας και εκθετηρίου αγροτικών προϊόντων και υπηρεσιών «World Horti Center».

H λεγόμενη «κρίση του αζώτου» στην Ολλανδία, όπου λόγω της εντατικής καλλιέργειας τα νιτρικά έχουν φτάσει στον υδροφόρο ορίζοντα, ανεβάζει και τον πήχη της έρευνας για μια γεωργία νέας γενιάς, περιβαλλοντικά φιλική και ενεργειακά αποδοτική, ενώ -από κοινού με άλλους παράγοντες- επηρεάζει και τον κατασκευαστικό τομέα, με τη ζήτηση για σπίτια να υπερκαλύπτει κατά πολύ την προσφορά, και τις νέες οικοδομικές άδειες να βγαίνουν με το «σταγονόμετρο».

Μπορεί η ολλανδική επικράτεια να είναι μικρή, αλλά η χώρα αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα τροφίμων (εξαιρουμένων ψαριών) παγκοσμίως μετά τις ΗΠΑ (σε αξία, 2020). Η μισή Ολλανδία (53,9%) είναι αγροτική γη (χωράφια και βοσκοτόπια) και η περιβαλλοντική επιβάρυνση λόγω και της γεωργίας επηρεάζει πολλούς και διαφορετικούς τομείς της οικονομίας, δημιουργώντας ανάγκη για περισσότερη έρευνα και νέα μοντέλα.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ βρέθηκε στην Ολλανδία, με αφορμή δημοσιογραφική αποστολή σε διάφορους φορείς, οργανισμούς και κέντρα της χώρας, που διοργάνωσε η ολλανδική πρεσβεία στην Ελλάδα, σε συνεργασία με το ολλανδικό Υπουργείο Εξωτερικών, ενόψει της επίσημης επίσκεψης, που θα πραγματοποιήσει προσεχώς το βασιλικό ζεύγος σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Δύο κύβοι …από το μέλλον – Ταΐζοντας τις πόλεις «από μέσα»

Ο Hans Ligtenberg ήταν καθηγητής, προτού μετακινηθεί στο «World Horti Center», έναν χώρο που προπανδημικά δεχόταν μέχρι 40.000 επισκέπτες ετησίως, από 80 χώρες, όχι μόνο της Ευρώπης, αλλά και από Κίνα (20% του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά μόλις 7% των καλλιεργειών), Αφρική, Ιαπωνία και Ταϊβάν. Κατά τον Χανς, το μέλλον της γεωργίας βρίσκεται στα θερμοκήπια με φωτοβολταϊκά πάνελ, που αφενός συλλέγουν αρκετό φως ώστε να παράγεται ενέργεια και αφετέρου είναι διαπερατά από τις ακτίνες του ήλιου, ώστε το φυτό να μπορεί να φωτοσυνθέτει και να αποδίδει την επιθυμητή συγκομιδή.

Επίσης, σημαντικές προοπτικές διανοίγει και η κάθετη υδροπονική καλλιέργεια με φωτισμό LED. Μπορεί η αρχική επένδυση για τη δημιουργία θερμοκηπίων με τεχνολογία LED να στοιχίζει -απαιτούνται περίπου 800.000 ευρώ για 10 στρέμματα θερμοκηπίων, με την τεχνολογία (και όχι την υποδομή) να αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του κόστους- αλλά, σύμφωνα με τους κατασκευαστές, η απόσβεσή της είναι σχετικά γρήγορη και το όφελος για το περιβάλλον και την τσέπη του αγρότη μεγάλο.

Εκτός από γυάλινα θερμοκήπια, στον χώρο του «World Horti Center» υπάρχουν δύο ιδιαίτεροι κύβοι. Στο εσωτερικό τους, οι επισκέπτης έρχεται σε επαφή με το μέλλον. Στον πρώτο παρουσιάζονται -με προβολές και στους τέσσερις τοίχους- μοντέλα γεωργίας του μέλλοντος. Ενώ στον δεύτερο, ο συνδυασμός κόκκινου και μπλε φωτός από τους λαμπτήρες LED κυριαρχεί, επιτρέποντας σε κάθετες υδροπονικές καλλιέργειες φυλλωδών λαχανικών να μεγαλώνουν πάνω στο νερό (που μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί απεριόριστα ή να αντικατασταθεί από βρόχινο), χωρίς φυτοφάρμακα και χωρίς να χρειάζεται χώμα. Μάλιστα, η κάθετη παραγωγή μπορεί να φτάσει (σε «ορόφους») όσο …ψηλά επιθυμούν οι καλλιεργητές.

«Αυτός ο τρόπος καλλιέργειας, υδροπονική με LED, μπορεί να αποδώσει παραγωγή καθόλη τη διάρκεια της χρονιάς, όχι μόνο στις τυπικές καλλιεργητικές περιόδους και είναι κατάλληλος τόσο για τη Μέση Ανατολή, όσο και για το Ελσίνκι. Τέτοιες καλλιέργειες μπορούν να αναπτυχθούν στο υπόγειο ενός ξενοδοχείου ή στην αποθήκη ενός σούπερ μάρκετ, ταΐζοντας τις πόλεις “από μέσα”» παρατηρεί ο Χανς, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι, λόγω του μοβ φωτισμού, ένας άνθρωπος δεν μπορεί να παραμείνει για πολλή ώρα μέσα σε μια τέτοια καλλιέργεια, αφού βγαίνοντας από τον χώρο θα τα βλέπει όλα …πράσινα, ενώ συνολικά τα μάτια επιβαρύνονται και οι κεφαλόπονοι καιροφυλακτούν. Συνεπώς -και αναλόγως της έκτασης της καλλιέργειας- για την επιτήρησή της και τη συγκομιδή θα πρέπει να χρησιμοποιούνται drones και ρομποτικοί βραχίονες. Το επόμενο βήμα της υδροπονίας θα είναι η ενυδροπονεία, επιτρέποντας την ταυτόχρονη καλλιέργεια βρώσιμων φυτών και ψαριών.

Προς καλλιέργειες που θα αρδεύονται με θαλασσινό νερό;

Στο «World Horti Center», εξηγεί ο Χανς, εκπροσωπούνται και συνεργάζονται καλλιεργητές, εταιρείες του αγροτικού τομέα, τεχνολογικές επιχειρήσεις, φοιτητές/πανεπιστήμια και κυβέρνηση. Πρακτικά, αυτό που αποκαλείται «τριπλός έλικας» (συνεργασία επιχειρήσεων, πανεπιστημίων-ερευνητικών κέντρων και Πολιτείας), γίνεται πράξη. Καθημερινά, δεκάδες φοιτητές/φοιτήτριες και σπουδαστές επισκέπτονται το κέντρο για να επωφεληθούν από το εκπαιδευτικό του κομμάτι, που αποτελεί το 1/3 του συνολικού.

Ακόμα και ανταγωνιστικές εταιρείες/ ομάδες καλλιεργητών αναπτύσσουν εντός του κέντρου συνέργειες για εκπαίδευση και έρευνα. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των περίπου 50 καλλιεργητών ανθοφόρων φυτών σε γλάστρες, που προσφέρουν δωρεάν προϊόντα τους, ώστε σπουδαστές ανθοκομίας να μαθαίνουν επί του πρακτέου και να ερευνούν τα μυστικά της εφαρμοσμένης επιστήμης και τέχνης τους. «Βρισκόμαστε στη Silicon Valley της παραγωγής. Στόχος είναι η χειραγώγηση της φύσης, χωρίς να καταστρέφουμε τον πλανήτη» επισημαίνει ο Χανς.

Σημαντική είναι και η ερευνητική εργασία που γίνεται για την ανάπτυξη νέων σπόρων/ποικιλιών φυτών. Όπως σημειώνει ο Χανς, χρειάζονται έως δέκα χρόνια, για να αναπτυχθεί μια νέα ποικιλία. Μάλιστα, εκτιμά ότι, παρότι το μέλλον είναι αδύνατον να προβλεφθεί, πιθανώς σε 15-20 χρόνια να μπορούμε να έχουμε καλλιέργειες που θα αρδεύονται με θαλασσινό νερό!

ΜΟΙΡΑΣΟΥ ΤΟ

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on email

Σεβόμαστε την ιδιωτικότητά σας

Εμείς και οι συνεργάτες μας αποθηκεύουμε ή/και έχουμε πρόσβαση σε πληροφορίες σε μια συσκευή, όπως cookies και επεξεργαζόμαστε προσωπικά δεδομένα, όπως μοναδικά αναγνωριστικά και τυπικές πληροφορίες που αποστέλλονται από μια συσκευή για εξατομικευμένες διαφημίσεις και περιεχόμενο, μέτρηση διαφημίσεων και περιεχομένου, καθώς και απόψεις του κοινού για την ανάπτυξη και βελτίωση προϊόντων.

 

Με την άδειά σας, εμείς και οι συνεργάτες μας ενδέχεται να χρησιμοποιήσουμε ακριβή δεδομένα γεωγραφικής τοποθεσίας και ταυτοποίησης μέσω σάρωσης συσκευών.