Η επιβεβαίωση νέου κρούσματος αφθώδους πυρετού στην περιοχή της Αγίας Παρασκευής και συγκεκριμένα στη θέση «Κρεμαστή» μεταβάλλει ουσιαστικά την επιδημιολογική εικόνα στη Λέσβο. Είναι το κρούσμα που σπάει πλέον την αρχική ζώνη επιτήρησης. Τα αποτελέσματα έφτασαν το απόγευμα της Μεγάλης Δευτέρας στη Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, προκαλώντας έντονη κινητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών και αυξάνοντας την ανησυχία στον κτηνοτροφικό κόσμο.

Το νέο περιστατικό δεν εντοπίζεται σε τυχαίο σημείο. Βρίσκεται σε κομβική γεωγραφική θέση, σε απόσταση (ευθεία γραμμή) περίπου 13 χιλιομέτρων από την Πελόπη και τις περιοχές όπου είχαν καταγραφεί τα προηγούμενα κρούσματα. Η χωρική αυτή διάταξη δημιουργεί πλέον ένα συνεχές επιδημιολογικό τόξο, το οποίο ενώνει τις εστίες και ενισχύει το σενάριο ότι η νόσος δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα περιστατικά αλλά κινείται εντός ενός ευρύτερου δικτύου μετάδοσης.

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά το γεγονός ότι το νέο κρούσμα φαίνεται να εντοπίζεται εκτός της αρχικής ζώνης επιτήρησης των 10 χιλιομέτρων, η οποία είχε τεθεί με στόχο τον περιορισμό της διασποράς. Η εξέλιξη αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των μέτρων βιοασφάλειας, καθώς σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρωτόκολλα, η συγκεκριμένη ζώνη οφείλει να λειτουργεί ως «φράγμα» στη μετάδοση. Η υπέρβασή της μπορεί να συνδέεται είτε με αστοχίες στην εφαρμογή των περιορισμών, είτε με έμμεσες μετακινήσεις μέσω ανθρώπινου παράγοντα και εξοπλισμού, είτε ακόμη και με καθυστερημένη ανίχνευση της νόσου σε προγενέστερο στάδιο.

Στην ίδια περιοχή, και σε σχετικά μικρή απόσταση από το σημείο όπου εντοπίστηκε το κρούσμα, βρίσκεται μία από τις μεγαλύτερες κτηνοτροφικές μονάδες του νησιού. Το στοιχείο αυτό εντείνει την ανησυχία, καθώς σε περίπτωση επιμόλυνσης μιας τέτοιας μονάδας, ο κίνδυνος μαζικής διασποράς αυξάνεται κατακόρυφα και οι επιπτώσεις θα είναι άμεσες τόσο στην παραγωγή όσο και στην τοπική οικονομία.

Τα επόμενα 24ωρα θεωρούνται καθοριστικά. Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες αναμένουν νέα αποτελέσματα από δειγματοληψίες, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η προσπάθεια ιχνηλάτησης του συγκεκριμένου περιστατικού, ώστε να διαπιστωθεί αν συνδέεται άμεσα με τα προηγούμενα κρούσματα σε Πελόπη και Νάπη ή αν πρόκειται για ανεξάρτητη εστία. Από αυτή την ανάλυση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και η στρατηγική που θα ακολουθηθεί στη συνέχεια, είτε προς την κατεύθυνση ενίσχυσης των υφιστάμενων μέτρων είτε προς την επέκτασή τους.

Η κατάσταση πλέον εισέρχεται σε πιο απαιτητική φάση, όπου η επιτυχία ή αποτυχία της διαχείρισης θα κριθεί από την αυστηρότητα και τη συνέπεια στην εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας. Η Λέσβος βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σημείο, με την αγωνία και την ανησυχία να εντείνονται, καθώς το νέο κρούσμα δεν αποτελεί απλώς μια μεμονωμένη εξέλιξη, αλλά πιθανό προάγγελο ευρύτερης διασποράς.

Επικοινωνιακή διαχείριση Μουτζούρη από το λιμάνι της Μυτιλήνης: Νέα μέτρα απολύμανσης και σφοδρή επίθεση στο Υπουργείο για τα γαλακτοκομικά

Ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνος Μουτζούρης πραγματοποίησε αυτοψία στο λιμάνι Μυτιλήνης, επιχειρώντας να αναδείξει την ενίσχυση των μέτρων βιοασφάλειας, αλλά και να στείλει σαφές πολιτικό μήνυμα προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.

Συνοδευόμενος από στελέχη της Κτηνιατρικής Διεύθυνσης και συνεργάτες του, επιθεώρησε τα νέα σημεία απολύμανσης που κατασκευάζει η Περιφέρεια. Ήδη έχει τοποθετηθεί ειδική αψίδα απολύμανσης, μέσω της οποίας θα περνούν όλα τα οχήματα που αναχωρούν από το λιμάνι, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η κατασκευή δεύτερης αψίδας στον χώρο εξόδου του Τελωνείου Μυτιλήνης, η οποία θα αφορά κυρίως τους επισκέπτες από την Τουρκία. Ταυτόχρονα, συνεχίζονται οι ψεκασμοί και λειτουργεί τάφρος απολύμανσης, ενισχύοντας το πλέγμα προστασίας.

Στην αυτοψία συμμετείχαν ο Λιμενάρχης Μυτιλήνης Γεώργιος Κουλίκας, ο Πρόεδρος του Λιμενικού Ταμείου Παναγιώτης Τακτικός, η Διευθύντρια του Τελωνείου Κατερίνα Αποστολίδου και στελέχη εμπλεκόμενων υπηρεσιών, αποτυπώνοντας μια εικόνα επιχειρησιακού συντονισμού σε ένα κρίσιμο σημείο εισόδου και εξόδου του νησιού.

Ωστόσο, πίσω από την επιχειρησιακή κινητικότητα, αναπτύσσεται μια έντονη πολιτική σύγκρουση. Η Περιφερειακή Αρχή εκφράζει ανοιχτά την αγανάκτησή της για τη συνεχιζόμενη απαγόρευση μεταφοράς γαλακτοκομικών προϊόντων από τη Λέσβο, χαρακτηρίζοντας το μέτρο δυσανάλογο και καταστροφικό για την τοπική οικονομία. Την ώρα που ο αφθώδης πυρετός έχει ήδη οδηγήσει στη θανάτωση χιλιάδων ζώων και έχει πλήξει καίρια την κτηνοτροφία, η οριζόντια απαγόρευση εμπορίας, ακόμη και για ώριμα προϊόντα που έχουν παραχθεί πριν από την εμφάνιση των κρουσμάτων, επιδεινώνει δραματικά την κατάσταση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η Περιφέρεια, η διαδικασία ωρίμανσης και οξύνισης των προϊόντων οδηγεί σε πλήρη αδρανοποίηση του ιού εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, ενώ η μέγιστη επιβίωσή του δεν υπερβαίνει τις 20 ημέρες. Επιπλέον, τα προϊόντα τυρογάλακτος υποβάλλονται σε θερμική επεξεργασία, διασφαλίζοντας την υγειονομική τους ασφάλεια. Παράλληλα, η διαδικασία μεταφοράς πραγματοποιείται με αυστηρά ελεγχόμενα πρωτόκολλα, που περιλαμβάνουν απολύμανση οχημάτων και συσκευασιών, χρήση εγκεκριμένων απολυμαντικών, σφράγιση φορτίων και συνεχή έλεγχο από τις αρμόδιες αρχές.

Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, η Περιφέρεια υποστηρίζει ότι τα ώριμα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν συνιστούν υγειονομικό κίνδυνο και ότι η συνέχιση της απαγόρευσης στερείται επιστημονικής και πρακτικής βάσης. Για τον λόγο αυτό έχει ήδη απευθύνει επανειλημμένα αιτήματα προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για την άμεση άρση του μέτρου και την αντικατάστασή του με στοχευμένες, αναλογικές παρεμβάσεις.

Η ένταση κορυφώνεται με τον Περιφερειάρχη να ζητά συνάντηση με τη νέα ηγεσία του Υπουργείου, εκφράζοντας την οργή του για τη στάση των υπηρεσιών απέναντι στη Λέσβο. Όπως επισημαίνεται, η συνέχιση της παρούσας πολιτικής οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε οικονομική ασφυξία του νησιού και στην κατάρρευση ενός κρίσιμου παραγωγικού τομέα.

Αναλυτικά τα αιτήματα της Περιφέρειας προς το Υπουργείο:

Άμεση άρση των μέτρων απαγόρευσης εξαγωγής των ώριμων τυροκομικών προϊόντων από το νησί της Λέσβου. Οι τυροκομικές μονάδες του νησιού, αδυνατώντας πλέον να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους και να συνεχίσουν να λειτουργούν σε καθεστώς απόλυτης αβεβαιότητας και ανασφάλειας που επιφέρει η διατήρηση του μέτρου της απαγόρευσης εξαγωγής των προϊόντων τους από το νησί, βρίσκονται στην δυσάρεστη θέση να προβούν από την Τετάρτη 8 Απριλίου 2026 – στον βαθμό που το αίτημα αυτό δεν επιλυθεί έως τότε – στην προσωρινή διακοπή της λειτουργίας τους.
Σε συνεργασία με το ΥΠΑΑΤ, άμεση έκδοση της ΚΥΑ που θα καθορίζει τον τρόπο εφαρμογής της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου (ΦΕΚ Α’46/26.03.2026) που κυρώθηκε με τον Ν. 5292/2026.
Άμεση έκδοση απόφασης αναστολής πληρωμών, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Οικονομικών, προς φορείς του Δημοσίου, Ασφαλιστικούς Φορείς, Τραπεζικά ιδρύματα κλπ. για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (τουλάχιστον έως την 30.06.2026), προκειμένου οι παραγωγικές μονάδες (κτηνοτρόφοι), οι συνεταιρισμοί, οι τυροκομικές μονάδες και οι συναφείς επιχειρήσεις (ζωοτροφών κλπ.) να αντιμετωπίσουν τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις τους.
Στήριξη των τυροκομικών μονάδων έναντι της δεδομένης δραματικής μείωσης του κύκλου εργασιών τους λόγω απώλειας πελατολογίου και δυσφήμισης του προϊόντος, έναντι της αναπόφευκτης καταστροφής μέρους των αποθεμάτων λόγω λήξης του χρόνου ζωής τους, έναντι της αβεβαιότητας για την διαχείριση των προϊόντων που έχουν παραχθεί από την 15 Μαρτίου 2026 και μετά, και έναντι τέλος των πρόσθετων δαπανών που έχει δημιουργήσει η εφαρμογή και τήρηση των μέτρων βιοπροστασίας. Η στήριξη αυτή μπορεί να επιτευχθεί μέσω επιστρεπτέας προκαταβολής που θα ανέρχεται στο 40% του κύκλου εργασιών του έτους 2024 κάθε τυροκομικής επιχείρησης.

Την ίδια στιγμή, η εικόνα στο λιμάνι γεννά και δεύτερες σκέψεις… επικοινωνιακής διαχειρίσης! Τα μέτρα που εφαρμόζονται σήμερα ενισχύουν την αποτροπή εξάπλωσης της νόσου προς την υπόλοιπη χώρα, ωστόσο αναδεικνύουν έμμεσα ένα κρίσιμο ερώτημα για το παρελθόν: κατά πόσο υπήρξε επαρκής έλεγχος και πρόληψη ώστε να αποτραπεί η είσοδος του αφθώδους πυρετού από την Τουρκία. Το γεγονός ότι τα μέτρα εντείνονται εκ των υστέρων δημιουργεί την αίσθηση καθυστερημένης αντίδρασης, με αιχμές να στρέφονται προς τον μηχανισμό ελέγχου και τη λειτουργία του Λιμενικού Ταμείου.

Η ουσία, ωστόσο, παραμένει αμείλικτη. Η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται σε οριακό σημείο, οι παραγωγοί πιέζονται ασφυκτικά και η αγορά δείχνει σημάδια αποσταθεροποίησης. Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για ένα ενιαίο και αυστηρό σχέδιο βιοασφάλειας σε όλο το νησί καθίσταται επιτακτική, καθώς μόνο μέσα από συντονισμένες και επιστημονικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις μπορεί να περιοριστεί η κρίση.

Το ΥΠΑΑΤ χρηματοδοτεί τα πάντα – Η ευθύνη περνά πλέον στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου

Ο αφθώδης πυρετός εξακολουθεί να απειλεί άμεσα την κτηνοτροφία και την τοπική οικονομία, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προχώρησε σε μια παρέμβαση με ξεκάθαρο μήνυμα: οι πόροι υπάρχουν – η ευθύνη εφαρμογής ανήκει πλέον στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

Με τη δημοσίευση της τροποποιημένης ΚΥΑ (ΦΕΚ Β’ 1891/02.04.2026), το ΥΠΑΑΤ διευρύνει την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών, ενισχύοντας καθοριστικά το επιχειρησιακό πλαίσιο διαχείρισης της επιζωοτίας. Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για τη Λέσβο, καθώς αποτελεί τη μοναδική περιοχή της χώρας όπου ο αφθώδης πυρετός έχει ήδη εκδηλωθεί και εξελίσσεται.

Η ουσία της απόφασης είναι σαφής: το Υπουργείο καλύπτει πλήρως όλες τις λειτουργικές δαπάνες που σχετίζονται με τη διαχείριση της νόσου. Αυτό σημαίνει ότι χρηματοδοτούνται χωρίς εξαιρέσεις οι διαδικασίες υποχρεωτικής θανάτωσης ζώων, καταστροφής μολυσμένων προϊόντων, μεταφοράς, καθαρισμού και απολύμανσης εγκαταστάσεων, καθώς και η διαχείριση ζωοτροφών και εξοπλισμού που δεν μπορούν να απολυμανθούν. Δεν πρόκειται για θεωρητική πρόβλεψη: μόνο το 2025, το ΥΠΑΑΤ κατέβαλε 7,2 εκατομμύρια ευρώ για αντίστοιχες δαπάνες.

Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι με τη νέα ρύθμιση η χρηματοδότηση δεν περιορίζεται πλέον μόνο στις περιοχές με κρούσματα, αλλά επεκτείνεται και σε προληπτικά μέτρα. Αυτό δίνει στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου πλήρη οικονομική κάλυψη όχι μόνο για την αντιμετώπιση της υφιστάμενης κρίσης στη Λέσβο, αλλά και για την αποτροπή περαιτέρω διασποράς.

Παράλληλα, η τροπολογία που κατατέθηκε στη Βουλή επεκτείνει τα ήδη εφαρμοσμένα μέτρα από την ευλογιά των αιγοπροβάτων και στον αφθώδη πυρετό, δημιουργώντας ένα ενιαίο επιχειρησιακό πλαίσιο. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται η δυνατότητα άμεσης ενίσχυσης των κτηνιατρικών υπηρεσιών, είτε μέσω μετακίνησης προσωπικού είτε μέσω πρόσληψης έκτακτου δυναμικού και συνεργασιών με ιδιώτες. Με άλλα λόγια, η Περιφέρεια έχει πλέον στη διάθεσή της και τα εργαλεία και τη χρηματοδότηση για να κινηθεί με ταχύτητα και επάρκεια.

Η τοποθέτηση του Υφυπουργού Μακάριου Λαζαρίδη αποτυπώνει με σαφήνεια τη σοβαρότητα της κατάστασης: η εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο χαρακτηρίζεται ως άμεση και σοβαρή απειλή, ενώ τίθεται ως απόλυτη προτεραιότητα να περιοριστεί η νόσος εντός του νησιού και να μην επεκταθεί. Η επισήμανση αυτή δεν είναι τυπική. Αντίθετα, λειτουργεί ως σαφής προειδοποίηση ότι η επιτυχία ή η αποτυχία της διαχείρισης θα κριθεί από την αποτελεσματικότητα των τοπικών μηχανισμών.

Σε αυτό το σημείο, το πλαίσιο γίνεται απολύτως καθαρό: από τη στιγμή που η χρηματοδότηση είναι πλήρης και εξασφαλισμένη, η ευθύνη για την υλοποίηση των μέτρων βαραίνει πλέον αποκλειστικά την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Οποιαδήποτε καθυστέρηση σε απολυμάνσεις, ελέγχους, επιτήρηση ή επιχειρησιακή κινητοποίηση δεν μπορεί πλέον να αποδοθεί σε έλλειψη πόρων.

Σε μια μικρότερη αλλά σημαντική διάσταση, η ίδια ρύθμιση αφορά και την ευλογιά των αιγοπροβάτων καθώς και άλλες Περιφέρειες της χώρας, εντάσσοντας και τις προληπτικές δράσεις στο πλαίσιο χρηματοδότησης. Ωστόσο, στην περίπτωση της Λέσβου, όπου η επιζωοτία είναι ενεργή, η σημασία της απόφασης είναι πολλαπλάσια και άμεσα επιχειρησιακή.

Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι σαφές και χωρίς περιθώρια παρερμηνείας:
Το κράτος χρηματοδοτεί – η Περιφέρεια εφαρμόζει.

Και στη Λέσβο, αυτή τη στιγμή, το στοίχημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι πρακτικό και επείγον: αν τα μέτρα εφαρμοστούν με αυστηρότητα και συνέπεια, η επιζωοτία μπορεί να περιοριστεί. Αν όχι, ο αφθώδης πυρετός κινδυνεύει να εξελιχθεί σε κρίση με πολύ ευρύτερες συνέπειες για την τοπική οικονομία και την κτηνοτροφική παραγωγή.