Οδηγίες προς τους ελαιοκαλλιεργητές για τη φυτοπροστασία της ελιάς κατά την εαρινή περίοδο εξέδωσε η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής Π.Ε. Μεσσηνίας, επισημαίνοντας ότι αυτή την περίοδο οι ελαιώνες βρίσκονται στο φαινολογικό στάδιο της ανθοταξίας. Στο σχετικό δελτίο Τύπου γίνεται ιδιαίτερη αναφορά σε μυκητολογικές ασθένειες και εντομολογικές προσβολές που απαιτούν αυξημένη προσοχή και στοχευμένες παρεμβάσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γλοιοσπόριο, καθώς κατά την περσινή καλλιεργητική περίοδο, λόγω κυρίως των κλιματικών συνθηκών, ευνοήθηκε σημαντικά η ανάπτυξή του. Όπως επισημαίνεται, σε ελαιώνες όπου υπάρχουν προσβεβλημένοι μουμιοποιημένοι καρποί είτε πάνω στα δέντρα είτε στο έδαφος, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος προσβολής της νέας βλάστησης. Το στάδιο της άνθησης χαρακτηρίζεται ως το πιο κρίσιμο για την εγκατάσταση και την εξέλιξη του μύκητα, καθώς τότε δημιουργείται η βάση για την εξάπλωση της ασθένειας. Η μεταφορά του μολύσματος στα άνθη γίνεται με τον αέρα και την υψηλή σχετική υγρασία, ακόμη και χωρίς ισχυρή βροχόπτωση.

Για την αντιμετώπιση του γλοιοσπορίου συνιστώνται καλλιεργητικά μέτρα, όπως η αφαίρεση κλαδιών με μουμιοποιημένους καρπούς, το ορθολογικό κλάδεμα για καλύτερο αερισμό της κόμης και η ελαφριά κατεργασία του εδάφους για ενσωμάτωση των μουμιοποιημένων καρπών. Παράλληλα, προτείνεται πρόγραμμα ψεκασμών με εγκεκριμένα μυκητοκτόνα στις περιόδους αιχμής της ανάπτυξης του μύκητα, σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας. Η ΔΑΟΚ επισημαίνει ότι για να είναι αποτελεσματικοί οι ψεκασμοί απαιτείται καθολική διαβροχή του δέντρου. Ο σημαντικότερος ψεκασμός είναι στο στάδιο του κροκιάσματος των ταξιανθιών, όταν έχει ανοίξει το 3% έως 5% των ανθέων. Σε περιοχές με υψηλή πίεση προσβολής συνιστάται και επιπλέον επέμβαση στο νεαρό καρπίδιο, αμέσως μετά την καρπόδεση.

Αναφορά γίνεται και στο κυκλοκόνιο, μια μυκητολογική ασθένεια που ενδημεί σε περιοχές με αυξημένη υγρασία και προσβάλλει κυρίως τα φύλλα την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού. Η ασθένεια προκαλεί εξασθένηση των δέντρων από πρόωρη αποφύλλωση, ενώ οι χρόνιες προσβολές μπορεί να οδηγήσουν σε μειωμένη παραγωγή και ακαρπία. Χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι οι κυκλικές καστανές κηλίδες στην πάνω επιφάνεια των φύλλων, γνωστές ως «μάτια παγωνιού». Τα βασικά μέτρα αντιμετώπισης είναι το κατάλληλο κλάδεμα για καλύτερο αερισμό και ο ψεκασμός με χαλκούχα ή άλλα εγκεκριμένα μυκητοκτόνα. Όπως επισημαίνεται, οι επεμβάσεις με χαλκό επιτρέπονται έως το κρόκιασμα των ανθοταξιών, δηλαδή λίγο πριν από την άνθηση.

Στο δελτίο περιλαμβάνεται και η κερκόσπορα, η οποία επίσης προκαλεί πρόωρη φυλλόπτωση. Το βασικό σύμπτωμα είναι ο σκούρος βελούδινος μεταχρωματισμός στην κάτω επιφάνεια παλαιών φύλλων, ενώ στην πάνω επιφάνεια εμφανίζονται ακανόνιστες χλωρωτικές ή κίτρινες κηλίδες που στη συνέχεια οδηγούν σε ξήρανση και πτώση των φύλλων. Η ασθένεια εμφανίζεται συχνότερα σε ελαιώνες με υψηλή υγρασία, σε αρδευόμενες καλλιέργειες και σε δέντρα με πυκνή βλάστηση. Και σε αυτή την περίπτωση, το σωστό κλάδεμα θεωρείται βασικό μέτρο πρόληψης, ενώ προτείνεται η χρήση χαλκούχων και άλλων εγκεκριμένων μυκητοκτόνων που δρουν και κατά του κυκλοκόνιου.

Σε ό,τι αφορά τους εχθρούς της ελιάς, η ΔΑΟΚ αναφέρεται στην καλόκορη, ένα πολυφάγο έντομο που κατά τόπους και περιστασιακά μπορεί να προσβάλει την ελιά, αποκόπτοντας μέρος ή ολόκληρη την ανθοταξία. Κρίσιμο διάστημα για τις προσβολές θεωρείται η περίοδος από τον σχηματισμό των ανθοταξιών έως το κρόκιασμα. Η αντιμετώπιση πρέπει να βασίζεται στην παρακολούθηση των πληθυσμών πάνω στα ελαιόδεντρα, με κτυπήματα τυχαίων κλάδων και καταμέτρηση των ατόμων σε κατάλληλο υποδοχέα. Εάν διαπιστωθούν περισσότερα από 5 άτομα, νύμφες ή ενήλικα, ανά κλαδί, τότε θεωρείται ότι μπορεί να δικαιολογείται ψεκασμός. Ωστόσο, γενικά συνιστάται να διατηρείται ο ζιζανιοτάπητας στον ελαιώνα έως την άνθηση, ώστε να αποφεύγεται η μετακίνηση του εντόμου από τα ζιζάνια στα ελαιόδεντρα. Η χημική επέμβαση κρίνεται αναγκαία μόνο σε περιορισμένες περιπτώσεις με υψηλούς πληθυσμούς.

Στην ψύλλα ή βαμβακάδα, η υπηρεσία σημειώνει ότι πρόκειται για μικρά έντομα που την άνοιξη ωοτοκούν στις αναπτυσσόμενες ταξιανθίες. Η παρουσία τους γίνεται εύκολα αντιληπτή από το λευκό κηρώδες έκκριμα που καλύπτει ανθοταξίες και βλαστούς. Τα έντομα αυτά μυζούν φυτικούς χυμούς και η βαμβακάδα που παράγουν μπορεί να επηρεάσει την άνθηση, τη γονιμοποίηση και τελικά την καρπόδεση. Παρά ταύτα, επισημαίνεται ότι υπάρχουν φυσικοί εχθροί που περιορίζουν τον πληθυσμό της ψύλλας και μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις χρειάζεται ψεκασμός.

Για τον πυρηνοτρήτη, η ΔΑΟΚ αναφέρει ότι αυτή την περίοδο οι προνύμφες της διαχειμάζουσας φυλλόβιας γενεάς τρέφονται από την τρυφερή βλάστηση και τις ανθοταξίες. Η πρώτη γενεά αναπτύσσεται στα άνθη, ενώ τα ενήλικα που θα προκύψουν θα ωοτοκήσουν στα κλειστά άνθη της ελιάς. Αν και η ζημιά στα άνθη συνήθως δεν είναι σημαντική, σε περιπτώσεις υψηλών πληθυσμών μπορεί να απαιτηθεί ψεκασμός κατά την έναρξη της άνθησης.

Τέλος, για τη μαργαρόνια επισημαίνεται ότι οι προνύμφες του εντόμου προσβάλλουν την τρυφερή βλάστηση, τις κορυφές, τα φύλλα των νεαρών βλαστών και τα κλειστά άνθη. Σε περιοχές όπου είχε παρατηρηθεί σημαντική προσβολή την προηγούμενη καλλιεργητική περίοδο, συστήνεται ψεκασμός με εγκεκριμένο εντομοκτόνο επαφής για την καλλιέργεια.