Ένας Shamonda-like orthobunyavirus, το ευρωπαϊκό στέλεχος Shamonda virus/DE/2026, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κτηνιατρικής επιτήρησης. Ο ιός έχει ανιχνευθεί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και συνδέεται με σκνίπες του γένους Culicoides.

Στο νέο μας άρθρο παρουσιάζονται τα μέχρι σήμερα επιστημονικά δεδομένα και οι τελευταίες εξελίξεις σχετικά με έναν νέο ιό που αφορά άμεσα την υγεία και την παραγωγικότητα των βοοειδών.

Θα ενημερωθείτε για:

• Ποιος είναι ο Shamonda virus/DE/2026 και γιατί έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας.
• Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα στα βοοειδή και πόσο σοβαρή είναι η νόσος.
• Γιατί μπορεί να παρατηρηθεί απότομη πτώση της γαλακτοπαραγωγής και διάρροια σε επίπεδο εκτροφής.
• Ποιος είναι ο ρόλος των σκνιπών Culicoides στη μετάδοση του ιού.
• Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για αποβολές, κύηση και πιθανή προσβολή του εμβρύου.
• Πώς ο Shamonda συνδέεται επιστημονικά με τον Schmallenberg virus.
• Τι γνωρίζουμε για το γονιδίωμα και τη γενετική ταυτότητα του ευρωπαϊκού στελέχους.
• Πόσο πιθανή είναι η είσοδος και εξάπλωση του ιού στην Ελλάδα.
• Τι πρέπει να παρακολουθεί καθημερινά ένας Έλληνας βοοτρόφος στην εκτροφή του.
• Πότε μία ασυνήθιστη συστάδα περιστατικών πρέπει να οδηγήσει σε άμεση επικοινωνία με κτηνίατρο και εργαστηριακή διερεύνηση.
• Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για την ασφάλεια του γάλακτος και του κρέατος.

Δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται ενημέρωση και επιτήρηση.

Η εμφάνιση ενός νέου νοσήματος που μεταδίδεται με διαβιβαστές (σκνίπες), σε συνδυασμό με την εξάπλωσή του σε ευρωπαϊκές χώρες, καθιστά την έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων περιστατικών ιδιαίτερα σημαντική.

Στόχος είναι ο Έλληνας βοοτρόφος να γνωρίζει τι να προσέξει, πότε να ανησυχήσει και πότε να απευθυνθεί άμεσα στον κτηνίατρο.

Shamonda virus/DE/2026: Ο νέος ιός των βοοειδών που εξαπλώνεται στην Ευρώπη

‘’Ένας νέος ευρωπαϊκός arbovirus εξαπλώνεται και απαιτεί αυξημένη επιτήρηση. Παρακολουθούμε ιδιαίτερα πυρετό, διάρροια, απότομη πτώση γαλακτοπαραγωγής και αναπαραγωγικές διαταραχές, ενώ κάθε ασυνήθιστη συρροή περιστατικών με παρόμοια συμπτώματα θα πρέπει να διερευνάται έγκαιρα από κτηνίατρο.’’

Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για τα συμπτώματα, τη μετάδοση, τις αποβολές και τον πιθανό κίνδυνο για την ελληνική βοοτροφία;

Μια νέα επιδημιολογική εξέλιξη βρίσκεται τις τελευταίες εβδομάδες στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής κτηνιατρικής κοινότητας. Ένας Shamonda-like orthobunyavirus, ο οποίος σήμερα αναφέρεται από το Friedrich-Loeffler-Institut (FLI) ως Shamonda virus/DE/2026, έχει ανιχνευθεί σε βοοειδή στη Γερμανία, την Ελβετία και τη Γαλλία και πλέον έχει επιβεβαιωθεί και στην Αυστρία και την Ολλανδία.

Το ενδιαφέρον για τον συγκεκριμένο ιό είναι ιδιαίτερα μεγάλο, επειδή ανήκει στην ομάδα Simbu των orthobunyaviruses, στην ίδια ευρύτερη ομάδα με τον ιό Schmallenberg, και μεταδίδεται από αιμομυζητικά έντομα του γένους Culicoides, όπως και άλλοι σημαντικοί arboviruses των μηρυκαστικών.

Η μέχρι σήμερα εικόνα δεν δείχνει έναν ιό που προκαλεί μαζικούς θανάτους στα ενήλικα βοοειδή. Το μεγαλύτερο ερώτημα αφορά τη συνολική παραγωγική επίπτωση και, κυρίως, τις πιθανές επιπτώσεις στην κύηση και στα έμβρυα.

Αναφέρεται ότι τα δεδομένα για τον Shamonda virus/DE/2026 είναι εξαιρετικά πρόσφατα.

Τι είναι ο Shamonda virus/DE/2026;

Ο Shamonda virus δεν είναι ένας ιός που εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2026. Ο Shamonda virus είναι γνωστός από τη δεκαετία του 1960, ενώ ο ιός που κυκλοφορεί σήμερα στην Ευρώπη αποτελεί μια νέα ευρωπαϊκή παραλλαγή, στενά συγγενική με τα παλαιότερα στελέχη Shamonda.

Το Ομοσπονδιακό Ερευνητικό Ινστιτούτο για την Υγεία των Ζώων της Γερμανίας (Federal Research Institute for Animal Health) – ομοσπονδιακός επιστημονικός φορέας που ασχολείται με λοιμώδη νοσήματα των παραγωγικών ζώων, επιδημιολογικές έρευνες, διαγνωστικές μεθόδους και αξιολόγηση κινδύνου, αναφέρει ότι το ευρωπαϊκό στέλεχος Shamonda virus/DE/2026 είναι αρκετά συγγενικό με τον γνωστό Shamonda virus ώστε να διατηρείται η ίδια ονομασία, παρότι παρουσιάζει γενετικές διαφορές από στελέχη που είχαν προηγουμένως εντοπιστεί στην Αφρική και την Ασία.

Επομένως, ο ακριβέστερος επιστημονικός όρος είναι:Shamonda virus/DE/2026 – η νέα ευρωπαϊκή παραλλαγή του Shamonda virus και όχι «εντελώς νέο είδος ιού».

Πώς εντοπίστηκε;

Από τα μέσα Ιουνίου 2026, γαλακτοπαραγωγές εκτροφές στη νότια Γερμανία και την Ελβετία παρουσίασαν ένα οξύ σύνδρομο με:

υψηλή νοσηρότητα σε επίπεδο εκτροφής,

πυρετό,

λήθαργο,

ανορεξία,

διάρροια,

και έντονη πτώση της γαλακτοπαραγωγής.

Οι αρχικές εργαστηριακές εξετάσεις απέκλεισαν σημαντικούς γνωστούς ιούς.

Η πρώτη επιστημονική εργασία που περιγράφει συστηματικά την εμφάνιση του Shamonda-like orthobunyavirus στην Κεντρική Ευρώπη δημοσιεύθηκε στις 6 Αυγούστου 2026 στην πλατφόρμα bioRxiv, ως προδημοσίευση, από τους Klaus Wernike, Bernd Hoffmann και E. K. Link.

Η μελέτη αυτή αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα σημαντικότερα επιστημονικά τεκμήρια για την κατανόηση του νέου ευρωπαϊκού περιστατικού, καθώς περιγράφει τόσο την κλινική εικόνα των προσβεβλημένων βοοειδών όσο και τον τρόπο με τον οποίο οι ερευνητές οδηγήθηκαν στην ταυτοποίηση του ιού.

Οι ερευνητές μελέτησαν περιστατικά που είχαν εμφανιστεί από τα μέσα Ιουνίου 2026 σε γαλακτοπαραγωγές εκτροφές της νότιας Γερμανίας και της Ελβετίας. Τα ζώα παρουσίαζαν ένα οξύ σύνδρομο με υψηλή νοσηρότητα σε επίπεδο εκτροφής, πυρετό, λήθαργο, διάρροια και σημαντική μείωση της γαλακτοπαραγωγής. Η νόσος περιγράφηκε ως οξεία αλλά μη θανατηφόρα στις μέχρι τότε παρατηρήσεις.

Αρχικά οι ερευνητές προσπάθησαν να αποκλείσουν γνωστά παθογόνα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν παρόμοια κλινική εικόνα. Όταν οι συνήθεις διαγνωστικές εξετάσεις δεν έδωσαν την απάντηση, χρησιμοποιήθηκε Pan-Simbuvirus PCR, η οποία έδειξε την παρουσία orthobunyavirus της ομάδας Simbu.

Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε μεταγονιδιωματική αλληλούχιση (metagenomic sequencing). Με αυτή τη μέθοδο οι ερευνητές κατάφεραν να ανακτήσουν το πλήρες γονιδίωμα του ιού και να διαπιστώσουν ότι επρόκειτο για έναν Shamonda-like orthobunyavirus, στενά συγγενικό με τον Shamonda virus.

Τι γνωρίζουμε για το γονιδίωμα;

Όπως και άλλοι orthobunyaviruses, ο Shamonda virus διαθέτει τμηματοποιημένο RNA γονιδίωμα τριών τμημάτων: S – M – L

Το νέο ευρωπαϊκό στέλεχος παρουσιάζει πολύ υψηλή γενετική συγγένεια με τον κλασικό Shamonda virus και στα τρία τμήματα.

Στα δεδομένα του Ινστιτούτου Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) αναφέρονται περίπου:

S segment: 99% ομοιότητα σε επίπεδο αμινοξέων,

M segment: 95%,

L segment: 97%.

Το M segment έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς κωδικοποιεί γλυκοπρωτεΐνες που σχετίζονται με την είσοδο του ιού στα κύτταρα και την αντιγονικότητα.

Αυτό σημαίνει ότι οι ερευνητές διαθέτουν πλέον το γενετικό αποτύπωμα του ευρωπαϊκού στελέχους και μπορούν να το συγκρίνουν με παλαιότερα στελέχη Shamonda. Τα δεδομένα αλληλουχίας του γερμανικού στελέχους έχουν ήδη κατατεθεί σε δημόσιες βάσεις δεδομένων.

Ποια συμπτώματα προκαλεί στα βοοειδή;

Η μέχρι σήμερα κλινική εικόνα είναι αρκετά χαρακτηριστική.

Στις προσβεβλημένες εκτροφές η νόσος διαρκεί συνήθως περίπου 14–21 ημέρες.

Η χαρακτηριστική ακολουθία είναι:

Πυρετός >40°C

↓

1–2 ημέρες πυρετού

↓

απότομη πτώση γαλακτοπαραγωγής

↓

ανορεξία και λήθαργος

↓

διάρροια

↓

σταδιακή αποκατάσταση – ανάρρωση

Η πρώτη ευρωπαϊκή μελέτη περιγράφει το σύνδρομο ως οξύ αλλά μη θανατηφόρο, με υψηλή νοσηρότητα σε επίπεδο εκτροφής.

Το Ινστιτούτο Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) – αρμόδιος ελβετικός επιστημονικός φορέας για την έρευνα και εργαστηριακή διερεύνηση ιογενών νοσημάτων των ζώων, αναφέρει επίσης ότι σχεδόν όλες οι προσβεβλημένες εκτροφές που έχουν αξιολογηθεί παρουσιάζουν παρόμοια κλινική εικόνα.

Τι γνωρίζουμε για τη θνησιμότητα;

Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Δεν υπάρχει ακόμη επαρκές επιστημονικό υλικό για να δοθεί αξιόπιστο ποσοστό θνησιμότητας ή case-fatality rate.

Μέχρι σήμερα, όμως, η εικόνα από τις προσβεβλημένες εκτροφές δείχνει ότι η νόσος στα ενήλικα βοοειδή είναι κατά κανόνα μη θανατηφόρα. Το σημαντικό πρόβλημα φαίνεται να είναι η μεγάλη αναλογία ζώων που νοσούν μέσα στην ίδια εκτροφή και η επακόλουθη παραγωγική απώλεια.

Η οικονομική επίπτωση μπορεί να είναι σημαντικότερη από τη θνησιμότητα

Για τον βοοτρόφο, αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα σημεία.

Ένας ιός δεν χρειάζεται να προκαλεί υψηλή θνησιμότητα για να έχει σοβαρές οικονομικές συνέπειες.

Εάν προσβάλλει μεγάλο μέρος μιας εκτροφής και προκαλεί:

πυρετό → μειωμένη πρόσληψη τροφής → πτώση γαλακτοπαραγωγής → απώλεια παραγωγής για 2–3 εβδομάδες

η οικονομική επιβάρυνση μπορεί να είναι σημαντική.

Η υψηλή νοσηρότητα σε επίπεδο εκτροφής αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά που έχουν ήδη περιγραφεί για το σύνδρομο.

Ωστόσο, δεν πρέπει ακόμη να αποδίδουμε στον ίδιο τον ιό συγκεκριμένες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στη γονιμότητα χωρίς επαρκή δεδομένα.

Το σημαντικότερο ερώτημα: τι συμβαίνει στις κυοφορούσες αγελάδες;

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη επιστημονική ανησυχία.

Από τις 6 Αυγούστου, το Ινστιτούτο Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) άρχισε να ανιχνεύει τον Shamonda-like virus σε δείγματα από πολλά αποβληθέντα έμβρυα βοοειδών από διαφορετικές εκτροφές.

Το εύρημα αυτό υποστηρίζει την υπόθεση ότι ο ιός μπορεί να μεταδίδεται διαπλακουντιακά από τη μητέρα στο έμβρυο και πιθανώς να σχετίζεται με αποβολές.

Όμως υπάρχει μια κρίσιμη επιστημονική διάκριση:

Έχει αποδειχθεί: Παρουσία του ιικού γενετικού υλικού/ιού σε αποβληθέντα έμβρυα.

Υπάρχει ισχυρή ένδειξη ότι ο ιός μπορεί να φτάσει στο έμβρυο μέσω της μητέρας.

Δεν γνωρίζουμε ακόμη:

ποιο ποσοστό αποβολών προκαλείται από τον ιό,

ποιο στάδιο της κύησης είναι περισσότερο ευάλωτο,

αν όλες οι λοιμώξεις της εγκύου οδηγούν σε εμβρυϊκή λοίμωξη,

ποια είναι η πραγματική συχνότητα των εμβρυϊκών απωλειών.

Το ίδιο το Ινστιτούτο Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) επισημαίνει ότι διερευνώνται παράλληλα και άλλες πιθανές αιτίες των αποβολών.

Γιατί ο Schmallenberg αποτελεί σημαντικό «μάθημα»;

Ο Shamonda virus/DE/2026 παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή ανήκει στην ίδια ευρύτερη ομάδα με τον Schmallenberg virus.

Ο Schmallenberg μας έχει δείξει ότι μια λοίμωξη σε ενήλικο μηρυκαστικό μπορεί να είναι σχετικά ήπια ή παροδική, αλλά η μόλυνση μιας κυοφορούσας μητέρας μπορεί να έχει πολύ σοβαρότερες συνέπειες για το έμβρυο.

Στον Schmallenberg έχουν περιγραφεί:

αποβολές,

θνησιγεννήσεις,

πρόωροι τοκετοί,

αρθρογρύπωση,

παραμορφώσεις άκρων,

και βλάβες του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Γι’ αυτό το Ομοσπονδιακό Ερευνητικό Ινστιτούτο για την Υγεία των Ζώων της Γερμανίας (Federal Research Institute for Animal Health) επισημαίνει ότι αποβολές, θνησιγεννήσεις και συγγενείς δυσμορφίες σε πιθανώς προσβεβλημένες εκτροφές θα πρέπει να διερευνώνται με ιδιαίτερη προσοχή.

Τι μας λέει η παλαιότερη έρευνα για τον Shamonda;

Υπάρχει ήδη προηγούμενη επιστημονική βιβλιογραφία για τον κλασικό Shamonda virus.

Σε μελέτη από την Ιαπωνία έχουν περιγραφεί 15 δυσμορφικά μοσχάρια που είχαν εκτεθεί ενδομητρίως στον ιό, με χαρακτηριστικές αλλοιώσεις όπως αρθρογρύπωση (το μοσχάρι γεννιέται με μία ή περισσότερες αρθρώσεις μόνιμα δύσκαμπτες ή σε αφύσικη θέση) και σοβαρές αλλοιώσεις του κεντρικού νευρικού συστήματος.

Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τη σημερινή έρευνα.

Δεν αποδεικνύει ότι το ευρωπαϊκό στέλεχος DE/2026 θα προκαλέσει τις ίδιες δυσμορφίες.

Αποτελεί όμως έναν σημαντικό λόγο για τον οποίο η παρακολούθηση των κυοφορούντων αγελάδων βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της έρευνας.

Πώς μεταδίδεται;

Ο Shamonda virus ανήκει στους arboviruses, δηλαδή στους ιούς που μεταδίδονται μέσω αρθροπόδων.

Η μετάδοση συνδέεται με αιμομυζητικές σκνίπες του γένους Culicoides.

Το ίδιο γενικό σύστημα μετάδοσης γνωρίζουμε ήδη από:

τον Καταρροϊκό Πυρετό (Bluetongue virus – BTV),

τον Schmallenberg virus (SBV),

και άλλα νοσήματα arboviruses των μηρυκαστικών.

Το Ομοσπονδιακό Ερευνητικό Ινστιτούτο για την Υγεία των Ζώων της Γερμανίας (Federal Research Institute for Animal Health) αναφέρει ότι οι ιοί της ομάδας Simbu μεταδίδονται από Culicoides, ενώ η παλαιότερη βιβλιογραφία για τον Shamonda έχει καταγράψει τον ιό σε Culicoides και σε βοοειδή.

Όμως υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια:

Δεν γνωρίζουμε ακόμη ποιο συγκεκριμένο είδος Culicoides είναι αποτελεσματικός διαβιβαστής του ευρωπαϊκού στελέχους SHAV/DE/2026.

Αυτό αποτελεί σημαντικό ερευνητικό κενό!!!

Γιατί το θέμα αφορά και την Ελλάδα;

Η Ελλάδα διαθέτει οικολογικές συνθήκες που μπορούν να υποστηρίξουν πληθυσμούς Culicoides.

Μεγάλη μελέτη που κάλυψε 122 περιοχές της Ελλάδας κατέγραψε 39 είδη Culicoides. Το C. imicola έχει καταγραφεί και στην ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ το C. obsoletus ήταν το συχνότερο είδος, με παρουσία σε 110 από τις 122 περιοχές.

Η χώρα μας έχει επίσης ιστορικό κυκλοφορίας arboviruses των μηρυκαστικών, μεταξύ άλλων του Bluetongue virus και του Schmallenberg virus.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο Shamonda virus/DE/2026 έχει φτάσει στην Ελλάδα.

Μέχρι τις 22 Αυγούστου 2026 δεν εντοπίστηκε επίσημη ελληνική αναφορά που να επιβεβαιώνει παρουσία του συγκεκριμένου ιού στη χώρα.

Αξίζει να τονιζτεί ότι, η Ελλάδα διαθέτει οικολογικές προϋποθέσεις που θα μπορούσαν να επιτρέψουν μετάδοση εφόσον ο ιός εισαχθεί και συναντήσει κατάλληλο διαβιβαστή.

Το κρίσιμο άγνωστο παραμένει η ικανότητα των ελληνικών ειδών Culicoides να μεταδώσουν αποτελεσματικά το συγκεκριμένο ευρωπαϊκό στέλεχος.

Η Ελλάδα δεν πρέπει να θεωρηθεί σήμερα χώρα όπου ο Shamonda virus/DE/2026 έχει εγκατασταθεί ή κυκλοφορεί.

Ταυτόχρονα, δεν είναι ένας ιός που θα πρέπει να αγνοηθεί.

Η χώρα διαθέτει πολλούς πληθυσμούς Culicoides με παρουσία ειδών όπως C. imicola και C. Obsoletus, ιστορικό κυκλοφορίας arboviruses των μηρυκαστικών και προηγούμενη κυκλοφορία – εμφάνιση του ιού Schmallenberg.

Αυτό σημαίνει ότι, εφόσον ο ιός εισαχθεί, υπάρχει ένα οικολογικό υπόβαθρο που θεωρητικά θα μπορούσε να υποστηρίξει μετάδοση.

Δεν γνωρίζουμε όμως ακόμη αν τα ελληνικά είδη Culicoides μπορούν να λειτουργήσουν ως αποτελεσματικοί διαβιβαστές του συγκεκριμένου ευρωπαϊκού στελέχους.

Γι’ αυτό δεν μπορούμε σήμερα να ποσοτικοποιήσουμε τον κίνδυνο για την Ελλάδα.

Η εξάπλωση στην Ευρώπη συνεχίζεται

Η γεωγραφική εξάπλωση είναι ίσως το πιο αξιοσημείωτο στοιχείο της σημερινής κατάστασης.

Αρχικά καταγράφηκαν περιστατικά στη: Γερμανία – Ελβετία – Γαλλία

και στη συνέχεια: Λιχτενστάιν – Ολλανδία – Αυστρία.

Στις 20 Αυγούστου 2026, το Ινστιτούτο Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) ανακοίνωσε ότι ο ιός είχε πλέον ανιχνευθεί σε 22 ελβετικά καντόνια (διοικητικές περιφέρειες της Ελβετίας), ενώ η Αυστριακή δημόσια αρχή/επιστημονικός οργανισμός για την υγεία, την ασφάλεια τροφίμων και την υγεία των ζώων (Austrian Agency for Health and Food Safety) επιβεβαίωσε την παρουσία του ιού στην Αυστρία, συγκεκριμένα στο Vorarlberg και στην Άνω Αυστρία.

Παράλληλα, το Ομοσπονδιακό Ερευνητικό Ινστιτούτο για την Υγεία των Ζώων της Γερμανίας (Federal Research Institute for Animal Health) επιπλέον περιστατικά στη Γερμανία, μεταξύ άλλων στη Ρηνανία-Παλατινάτο και την Έσση, και εκτιμά ότι περαιτέρω εξάπλωση είναι αναμενόμενη.

Η εξέλιξη αυτή καθιστά τον Shamonda virus/DE/2026 ένα από τα σημαντικότερα νέα vector-borne νοσήματα των βοοειδών που πρέπει να παρακολουθούνται στην Ευρώπη το καλοκαίρι του 2026.

ιός δεν αντιμετωπίζεται σήμερα όπως ένα νόσημα για το οποίο εφαρμόζεται υποχρεωτική θανάτωση ολόκληρης της εκτροφής.

Τι γίνεται στην πράξη μέχρι τώρα;

Στην Ελβετία, όπου έχουν εντοπιστεί πολλά περιστατικά, οι αρμόδιες αρχές κάνουν εργαστηριακή διερεύνηση και επιτήρηση. Το IVI αναφέρει ότι συλλέγονται δείγματα από ζωντανά και νεκρά ζώα, καθώς και από αποβληθέντα έμβρυα, ενώ το κόστος των εξετάσεων καλύπτεται από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Στη Γερμανία, το Ινστιτούτο Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) έχει διαθέσει διαγνωστικά πρωτόκολλα στα κτηνιατρικά εργαστήρια των ομόσπονδων κρατιδίων, ώστε να διερευνώνται τα ύποπτα περιστατικά.

Δεν αναφέρεται στις επίσημες ενημερώσεις του Ινστιτούτου Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) ή του Ινστιτούτου Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) υποχρεωτική σφαγή θετικών ζώων ή stamping-out των προσβεβλημένων κοπαδιών. Αντίθετα, οι αρχές επικεντρώνονται στην παρακολούθηση της εξάπλωσης, στη διάγνωση και στην καλύτερη κατανόηση της νόσου.

Πώς μπορεί να ξεχωρίσει από άλλες ασθένειες;

Τα συμπτώματα δεν είναι από μόνα τους αρκετά για διάγνωση.

Ο συνδυασμός πολλά ζώα ταυτόχρονα, υψηλός πυρετός, διάρροια, ανορεξία, απότομη πτώση γαλακτοπαραγωγής

θα πρέπει να οδηγήσει σε διαφορική διάγνωση και όχι σε αυτόματη διάγνωση Shamonda.

Ιδιαίτερα θα πρέπει να εξετάζονται και άλλα νοσήματα που μπορούν να προκαλέσουν παρόμοια εικόνα, όπως:

Bluetongue – Καταρροϊκός πυρετός,

EHD (Epizootic Hemorrhagic Disease) – Επιζωοτική Αιμορραγική Νόσος

Ιός Schmallenberg,

άλλα λοιμώδη αίτια,

και μη λοιμώδεις αιτίες.

Στην αρχική διερεύνηση των περιστατικών στη Γερμανία είχαν αποκλειστεί σημαντικοί γνωστοί ιοί πριν προχωρήσει η διερεύνηση προς τους Simbu orthobunyaviruses.

Πότε πρέπει να γίνει εργαστηριακή διερεύνηση;

Η έγκαιρη δειγματοληψία είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Σε ζωντανά βοοειδή με πρόσφατη έναρξη πυρετού και κλινικών συμπτωμάτων, το Ινστιτούτο Ιολογίας και Ανοσολογίας της Ελβετίας (Institut für Virologie und Immunologie) αναφέρει τη χρήση ορού και, προαιρετικά, EDTA αίματος για τη διερεύνηση.

Σε περιπτώσεις αποβολών μπορούν να εξεταστούν κατάλληλα εμβρυϊκά δείγματα, ανάλογα με το διαγνωστικό πρωτόκολλο.

Στην πράξη, όμως, ο παραγωγός δεν πρέπει να επιλέγει μόνος του τα δείγματα ή να προσπαθεί να κάνει αυτοδιάγνωση. Η δειγματοληψία και η αποστολή πρέπει να οργανώνονται από τον υπεύθυνο κτηνίατρο και το αρμόδιο διαγνωστικό εργαστήριο.

Τι πρέπει να προσέχει ο Έλληνας βοοτρόφος;

Δεν χρειάζεται πανικός.

Χρειάζεται όμως αυξημένη επιτήρηση.

Ιδιαίτερα ύποπτη θα πρέπει να θεωρείται μια ασυνήθιστη συστάδα περιστατικών μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα.

Σήμα αυξημένης επαγρύπνησης:

Πολλά βοοειδή ταυτόχρονα

Πυρετός >40°C

Ανορεξία / λήθαργος

Διάρροια

Απότομη πτώση γαλακτοπαραγωγής

± αποβολές

Σε μια τέτοια εικόνα, ιδιαίτερα όταν τα συνήθη αίτια δεν εξηγούν το περιστατικό, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον κτηνίατρο και εργαστηριακή διερεύνηση.

Επειδή οι επιπτώσεις του Shamonda virus/DE/2026 στην κύηση δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, οι κυοφορούσες αγελάδες χρειάζονται ιδιαίτερη παρακολούθηση.

Χρήσιμο είναι να καταγράφονται συστηματικά:

ημερομηνία σύλληψης,

στάδιο κύησης,

εμφάνιση πυρετού,

ημερομηνία και έκβαση τυχόν αποβολής,

νεκρά ή αδύναμα νεογέννητα,

τυχόν συγγενείς δυσμορφίες.

Η συστηματική καταγραφή μπορεί να βοηθήσει τους κτηνιάτρους και τους ερευνητές να συσχετίσουν τον χρόνο της πιθανής λοίμωξης με την έκβαση της κύησης.

Μπορούμε να περιορίσουμε την έκθεση στις σκνίπες;

Η μετάδοση μέσω Culicoides σημαίνει ότι η μείωση της έκθεσης των ζώων στους διαβιβαστές αποτελεί λογικό μέτρο βιοασφάλειας.

Ωστόσο, δεν υπάρχει σήμερα ειδικό πρωτόκολλο ελέγχου του Shamonda virus/DE/2026 στην Ελλάδα.

Σε γενικό επίπεδο μπορούν να εξετάζονται, σε συνεργασία με τον κτηνίατρο:

περιορισμός της έκθεσης των ζώων σε περιοχές με έντονη δραστηριότητα Culicoides,

καλή διαχείριση της κοπριάς,

περιορισμός υγρών οργανικών σημείων κοντά στις εγκαταστάσεις,

βελτίωση αποστράγγισης όπου είναι εφικτό,

χρήση εγκεκριμένων εντομοκτόνων ή απωθητικών μόνο σύμφωνα με την ετικέτα και την κτηνιατρική οδηγία.

Δεν συνιστάται ανεξέλεγκτος ή υπερβολικός ψεκασμός.

Υπάρχει εμβόλιο;

Δεν υπάρχει σήμερα διαθέσιμο ειδικό εμβόλιο για το Shamonda virus/DE/2026.

Το εάν θα χρειαστεί ανάπτυξη εμβολίου θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη της νόσου και ιδιαίτερα από το αν αποδειχθεί σημαντική επίδραση στην αναπαραγωγή.

Εάν τελικά αποδειχθεί ότι η λοίμωξη προκαλεί σχετικά ήπια και παροδική νόσο στα ενήλικα ζώα αλλά σοβαρές επιπτώσεις στα κυοφορούντα ζώα και στα έμβρυα, τότε η αξία ενός εμβολίου θα ήταν πολύ μεγαλύτερη.

Υπάρχει κίνδυνος για τον άνθρωπο και για την ασφάλεια τροφίμων;

Με τα σημερινά δεδομένα, ο Shamonda virus δεν θεωρείται σημαντικός ζωονοσογόνος παράγοντας.

Το Ομοσπονδιακό Ερευνητικό Ινστιτούτο για την Υγεία των Ζώων της Γερμανίας (Federal Research Institute for Animal Health) αναφέρει ότι οι ιοί της ομάδας Simbu γενικά δεν θεωρούνται ζωοανθρωπονόσοι και ότι, με βάση τις μέχρι σήμερα γνώσεις, δεν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος λοίμωξης για τον άνθρωπο.

Ο Shamonda virus δεν θεωρείται σήμερα τροφιμογενής ή ζωονοσογόνος ιός και δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι το κρέας ή το γάλα αποτελούν οδό μετάδοσης στον άνθρωπο. Παρ’ όλα αυτά, επειδή πρόκειται για έναν πολύ πρόσφατα εμφανισθέντα ιό στην Ευρώπη, η επιστημονική και κτηνιατρική επιτήρηση συνεχίζεται και τα δεδομένα ενδέχεται να εμπλουτιστούν καθώς δημοσιεύονται νέες μελέτες.

Επομένως, δεν υπάρχει σήμερα λόγος για πανικό ούτε για τον βοοτρόφο ούτε για τον καταναλωτή.

Παράλληλα, επειδή πρόκειται για πρόσφατα εισαχθείσα και ακόμη ανεπαρκώς χαρακτηρισμένη ευρωπαϊκή παραλλαγή, η επιστημονική επιτήρηση παραμένει απαραίτητη.

Τι δεν γνωρίζουμε ακόμη;

Παρά την ταχύτητα με την οποία προχωρά η έρευνα, υπάρχουν σημαντικά κενά γνώσης.

Οι βασικές ερωτήσεις είναι:

1. Ποιο ακριβώς είδος Culicoides μεταδίδει τον SHAV/DE/2026;
2. Πόσο αποτελεσματική είναι η μετάδοση;
3. Πόσο διαρκεί η ιαιμία;
4. Ποιο είναι το πραγματικό ποσοστό νοσηρότητας;
5. Ποια είναι η πραγματική επίδραση στην αναπαραγωγή;
6. Ποιο στάδιο της κύησης είναι περισσότερο ευάλωτο;
7. Πόσο διαρκεί η ανοσία μετά τη φυσική λοίμωξη;
8. Υπάρχει διασταυρούμενη ανοσία από Schmallenberg ή άλλους Simbuviruses;

Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το πόσο σημαντικός θα αποδειχθεί τελικά ο ιός για την ευρωπαϊκή βοοτροφία.

Συμπέρασμα

Ο Shamonda virus/DE/2026 δεν είναι σήμερα λόγος πανικού.

Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί γενική υποχρεωτική σφαγή ή εκρίζωση των θετικών ζώων λόγω Shamonda virus/DE/2026. Η αντιμετώπιση επικεντρώνεται στην έγκαιρη διάγνωση, την επιτήρηση και την επιδημιολογική παρακολούθηση, καθώς πρόκειται για έναν νέο ιό του οποίου η πραγματική επίδραση στην παραγωγή και κυρίως στην αναπαραγωγή δεν έχει ακόμη πλήρως αποσαφηνιστεί.

Ο Shamonda virus/DE/2026 αποτελεί σήμερα μια από τις σημαντικότερες νέες επιδημιολογικές εξελίξεις που πρέπει να παρακολουθεί η ευρωπαϊκή βοοτροφία.

Δεν φαίνεται να προκαλεί μαζικούς θανάτους στα ενήλικα βοοειδή. Η μέχρι σήμερα εικόνα χαρακτηρίζεται κυρίως από υψηλή νοσηρότητα σε επίπεδο εκτροφής, πυρετό, διάρροια και σημαντική πτώση της γαλακτοπαραγωγής.

Το μεγαλύτερο επιστημονικό ερώτημα, όμως, βρίσκεται στην αναπαραγωγή.

Η ανίχνευση του ιού σε αποβληθέντα έμβρυα στην Ελβετία αποτελεί σημαντικό εύρημα και ενισχύει την υπόθεση της διαπλακουντιακής μετάδοσης, χωρίς ακόμη να επιτρέπει την ακριβή εκτίμηση του κινδύνου αποβολών ή εμβρυϊκών δυσμορφιών.

Παράλληλα, η γεωγραφική εξάπλωση συνεχίζεται, με επιβεβαιωμένες ανιχνεύσεις πλέον σε Γερμανία, Ελβετία, Γαλλία, Λιχτενστάιν, Ολλανδία και Αυστρία.

Η γνώση, η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή επιτήρηση αποτελούν την καλύτερη άμυνα της ελληνικής βοοτροφίας απέναντι σε νέα νοσήματα.

Η έγκαιρη αναγνώριση ενός νέου νοσήματος δεν προστατεύει μόνο ένα ζώο. Προστατεύει ολόκληρη την εκτροφή.

ΠΗΓΗ: Ελληνικός Μόσχος