Μια εναλλακτική δενδρώδη καλλιέργεια, που μπορεί να προσφέρει σημαντική προστιθέμενη αξία μέσα από τη μεταποίηση, αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια η τζίτζιφα. Το ενδιαφέρον των παραγωγών αυξάνει σταδιακά, καθώς πρόκειται για ένα δέντρο με σχετικά περιορισμένες καλλιεργητικές απαιτήσεις, υψηλές αποδόσεις και πολλές δυνατότητες αξιοποίησης του καρπού.

Ο Πέτρος Τζαβέλλας, ένας από τους ανθρώπους που έχουν επενδύσει οργανωμένα στην καλλιέργεια και την αξιοποίηση του προϊόντος, μιλά για τις προοπτικές της καλλιέργειας, τις αποδόσεις, το κόστος εγκατάστασης αλλά και τη στρατηγική που ακολουθεί για την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου δικτύου συνεργαζόμενων παραγωγών.

Επένδυση με προοπτική

Όπως εξηγεί, το κόστος εγκατάστασης μιας φυτείας κυμαίνεται περίπου στα 700 έως 800 ευρώ ανά στρέμμα, ανάλογα με την πυκνότητα φύτευσης και τις υποδομές που θα επιλέξει ο παραγωγός. Η τζιτζιφιά δεν αποτελεί καλλιέργεια άμεσης απόδοσης, ωστόσο ανταμείβει όσους επενδύσουν με υπομονή. «Η παραγωγή ξεκινά από τον τρίτο χρόνο, ενώ η πλήρης καρποφορία έρχεται στον έκτο χρόνο καλλιέργειας», αναφέρει ο κ. Τζαβέλλας, σημειώνοντας ότι από εκεί και πέρα η καλλιέργεια παρουσιάζει υψηλή παραγωγικότητα.

Αποδόσεις που εντυπωσιάζουν

Σε πυκνή φύτευση, οι αποδόσεις μπορούν να φτάσουν ακόμη και τους 3,5 έως 4 τόνους ανά στρέμμα, επίπεδα υψηλά δηλαδή. Η επιχείρηση καλλιεργεί τρεις διαφορετικές ποικιλίες, ώστε να επιμηκύνεται η περίοδος συγκομιδής. Η πρώιμη συγκομίζεται στα τέλη Αυγούστου. Η μεσοπρώιμη στα μέσα Σεπτεμβρίου και η όψιμη στις αρχές Οκτωβρίου. Με αυτόν τον τρόπο η διάθεση του προϊόντος γίνεται σταδιακά και εξυπηρετούνται καλύτερα τόσο η αγορά όσο και η μεταποίηση.

Περιορισμένες καλλιεργητικές απαιτήσεις

Σύμφωνα με τον Πέτρο Τζαβέλλα, η τζιτζιφιά είναι μια καλλιέργεια που δεν απαιτεί ιδιαίτερα δύσκολες φροντίδες. «Χρειάζεται κυρίως ένα ελαφρύ κλάδεμα, ενώ γενικά πρόκειται για μια καλλιέργεια που μπορεί διαχειριζόμαστε βιολογικά». Σημαντικό πλεονέκτημα αποτελεί και η δυνατότητα μηχανικής συγκομιδής στις ποικιλίες που προορίζονται για μεταποίηση, μειώνοντας αισθητά το εργατικό κόστος. Αντίθετα, οι ποικιλίες που προορίζονται για νωπή κατανάλωση συλλέγονται χειρωνακτικά, ώστε να διατηρείται η υψηλή ποιότητα του καρπού.

Από το χωράφι μέχρι το τελικό προϊόν

Η μεγαλύτερη υπεραξία της καλλιέργειας βρίσκεται στη μεταποίηση. Ο Πέτρος Τζαβέλλας έχει ήδη αναπτύξει σειρά προϊόντων που αξιοποιούν σχεδόν κάθε μέρος του φυτού. Στα σχέδια που ήδη υλοποιούνται περιλαμβάνονται προϊόντα, όπως γλυκό κουταλιού χωρίς ζάχαρη, μαρμελάδα, κομπόστα, τσάι από τον καρπό, τσάι από τα φύλλα της τζιτζιφιάς, αποξηραμένα τσιπς τζίτζιφα. Η στρατηγική αυτή δίνει προστιθέμενη αξία στην παραγωγή και δημιουργεί νέα κανάλια διάθεσης, πέρα από τη νωπή αγορά.

Αναζητά συνεργασίες με παραγωγούς

Ο Πέτρος Τζαβέλλας δηλώνει ότι επιθυμεί να επεκτείνει την καλλιέργεια μέσα από συνεργασίες με νέους παραγωγούς. Όπως τονίζει, στόχος είναι η δημιουργία ενός οργανωμένου δικτύου συμβολαιακής συνεργασίας, με τεχνική υποστήριξη και εξασφαλισμένη απορρόφηση της παραγωγής, ώστε οι παραγωγοί να έχουν μεγαλύτερη ασφάλεια στην επένδυσή τους.

Η αγορά ζητά περισσότερα προϊόντα

Παρότι σήμερα οι διαθέσιμες ποσότητες παραμένουν περιορισμένες, η ζήτηση αυξάνει συνεχώς. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής απορροφάται από τη ντόπια αγορά, ωστόσο ήδη υπάρχει ενδιαφέρον από το εξωτερικό, κυρίως από τη Γερμανία, την Ιταλία και την Κύπρο, όπου οι καταναλωτές αναζητούν προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας.

Μια οικογενειακή ιστορία τριών γενεών

Η πορεία της οικογένειας Τζαβέλλα στην πρωτογενή παραγωγή ξεκινά το 1953, όταν ο παππούς Σταύρος Τζαβέλλας φύτεψε τα πρώτα τραγανά κεράσια Εδέσσης και τις ιστορικές ποικιλίες Μπακιρτσέικα. Το 1982 τη σκυτάλη πήρε ο γιος του, Ιωάννης Τζαβέλλας, επεκτείνοντας τους κερασώνες και αυξάνοντας σημαντικά την παραγωγή. Από το 2010, η επιχείρηση αναπτύσσεται περαιτέρω. Ο Σταύρος Τζαβέλλας επικεντρώθηκε στην παραγωγή, ενώ ο Πέτρος Τζαβέλλας ανέλαβε την εμπορική ανάπτυξη και τις εξαγωγές. Το 2016 ιδρύθηκε η Cherry Center Tzavellas, η οποία μέσα σε λίγα χρόνια εξελίχθηκε σε μία από τις πλέον οργανωμένες επιχειρήσεις παραγωγής και εμπορίας κερασιών στην Ελλάδα. Σήμερα συνεργάζεται με περισσότερους από 120 παραγωγούς, διακινώντας πάνω από 1.000 τόνους κερασιών ετησίως στην Ελληνική και ευρωπαϊκή αγορά. Πλέον οι Αδερφοί Τζαβέλλα παράγουν ντομάτες και ντοματίνια υπαίθριας καλλιέργειας και από το 2023 παράγουν τζίτζιφα για διανομή κατανάλωση καθώς και φυτά τζιτζιφιάς για άλλους παραγωγούς.