Σημαντική εκκρεμότητα εξακολουθεί να υφίσταται αναφορικά με το πρόγραμμα ανασύστασης του Φυτικού Κεφαλαίου για τις περιοχές που επλήγησαν από τα ακραία καιρικά φαινόμενα «Ντάνιελ» και «Ελίας» το 2023, δημιουργώντας έντονη ανησυχία και αβεβαιότητα στους πληγέντες παραγωγούς. Παρά το γεγονός ότι έχουν ήδη καταβληθεί σημαντικά ποσά ως προκαταβολές αποζημιώσεων, εξακολουθεί να μην έχει δημοσιευτεί το πλήρες θεσμικό πλαίσιο που θα καθορίζει τις διαδικασίες και τις τεχνικές προδιαγραφές για την επαναφύτευση των κατεστραμμένων καλλιεργειών.

Ο ΕΛΓΑ επαναλαμβάνει πως δεν φέρει αρμοδιότητα για τη διαμόρφωση και δημοσίευση του συγκεκριμένου θεσμικού πλαισίου, τονίζοντας ότι η ευθύνη ανήκει κυρίως στο Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Ωστόσο, η καθυστέρηση στην έκδοση των απαραίτητων κανονιστικών πράξεων έχει δημιουργήσει ένα ιδιότυπο κενό, καθώς οι παραγωγοί καλούνται να προχωρήσουν σε ενέργειες αποκατάστασης χωρίς σαφείς οδηγίες.

Υπενθυμίζεται ότι από τις 22 Δεκεμβρίου καταβλήθηκαν προκαταβολές που αντιστοιχούν στο 60% της εκτιμώμενης αξίας των πορισμάτων ζημιών, με το συνολικό ποσό να ανέρχεται στα 34.350.722,94 ευρώ. Οι πληρωμές αυτές αποτέλεσαν σημαντική οικονομική ανάσα για τους παραγωγούς που υπέστησαν ολοκληρωτικές απώλειες φυτικού κεφαλαίου, ιδιαίτερα σε δενδρώδεις καλλιέργειες, αμπελώνες και πολυετείς φυτείες.

Παρά τη σημαντική αυτή χρηματοδότηση, παραμένει αδιευκρίνιστο το πώς θα πρέπει να υλοποιηθεί η διαδικασία αναφύτευσης, ποια φυτικά είδη και ποικιλίες θα εγκρίνονται, ποιες τεχνικές προδιαγραφές θα πρέπει να τηρηθούν, αλλά και ποια χρονοδιαγράμματα θα ισχύσουν για την ολοκλήρωση των εργασιών. Η έλλειψη αυτών των κατευθύνσεων προκαλεί προβληματισμό, καθώς οι αγρότες φοβούνται ότι ενδεχόμενα λάθη στις διαδικασίες αποκατάστασης ενδέχεται να τους οδηγήσουν σε οικονομικές επιβαρύνσεις.

Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, το υπόλοιπο 40% των αποζημιώσεων θα καταβληθεί μόνο μετά την πλήρη ολοκλήρωση των υποχρεώσεων των παραγωγών που σχετίζονται με την αποκατάσταση του φυτικού κεφαλαίου. Η διαδικασία αυτή θα πιστοποιηθεί μέσω ελέγχων που θα διενεργηθούν από γεωπόνους του ΕΛΓΑ, οι οποίοι θα αξιολογήσουν αν η ανασύσταση των καλλιεργειών πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τις προβλεπόμενες οδηγίες.

Σε περιπτώσεις όπου η αναφύτευση δεν πραγματοποιηθεί, πραγματοποιηθεί πλημμελώς ή δεν ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές που θα οριστούν, οι δικαιούχοι που έχουν ήδη λάβει προκαταβολές θα υποχρεωθούν να επιστρέψουν τα ποσά αυτά, επιβαρυμένα με επιτόκιο 3%. Το ενδεχόμενο αυτό εντείνει την ανασφάλεια των παραγωγών, καθώς πολλοί δεν γνωρίζουν ακόμη ποιες ενέργειες θεωρούνται επιλέξιμες ή επαρκείς.

Οι αγροτικοί φορείς και οι πληγέντες παραγωγοί ζητούν την άμεση έκδοση διευκρινιστικής εγκυκλίου από τα συναρμόδια υπουργεία Αγροτικής Ανάπτυξης, Οικονομικών και Κλιματικής Κρίσης. Όπως επισημαίνουν, η εγκύκλιος αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει σαφείς οδηγίες για τις τεχνικές προδιαγραφές αναφύτευσης, τα χρονικά περιθώρια υλοποίησης, τις διαδικασίες ελέγχου, καθώς και τα δικαιολογητικά που θα απαιτηθούν για την τελική καταβολή των αποζημιώσεων.

Την ίδια στιγμή, τονίζεται ότι η ταχεία αποκατάσταση του φυτικού κεφαλαίου αποτελεί κρίσιμο παράγοντα όχι μόνο για την οικονομική βιωσιμότητα των εκμεταλλεύσεων, αλλά και για τη συνολική αγροτική παραγωγή των πληγεισών περιοχών, οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν σοβαρές επιπτώσεις από τα ακραία καιρικά φαινόμενα των τελευταίων ετών.