Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), που δημοσιεύθηκαν στις 12 Ιανουαρίου 2026, το επίπεδο ασφάλειας των τροφίμων στην Ευρώπη παραμένει υψηλό όσον αφορά τα υπολείμματα παρασιτοκτόνων, καθώς το 98% των δειγμάτων τροφίμων που αναλύθηκαν από το 2023 στην Ευρώπη βρέθηκαν να είναι είτε ελεύθερα υπολειμμάτων είτε εντός των νόμιμων ορίων (Maximum Residue Levels – MRLs)

Πρόγραμμα Ελέγχου 2026 για την ανίχνευση παρασιτοκτόνων σε τρόφιμα

Ξεκινά ένα νέο συντονισμένο πρόγραμμα ελέγχου της ΕΕ για την τριετία 2026-2028. Για το 2026, οι έλεγχοι θα επικεντρωθούν σε συγκεκριμένα προϊόντα υψηλής κατανάλωσης, όπως:

Πορτοκάλια, αχλάδια, ακτινίδια.
Κουνουπίδι, κρεμμύδια, καρότα, πατάτες.
Αποξηραμένα φασόλια, σίκαλη, καστανό ρύζι.
Προϊόντα ζωικής προέλευσης, όπως λίπος πουλερικών και συκώτι βοοειδών.

Εισαγόμενα Προϊόντα: Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα προϊόντα που εισάγονται από χώρες εκτός ΕΕ παρουσιάζουν τριπλάσιο έως τετραπλάσιο ποσοστό μη συμμόρφωσης σε σχέση με τα εγχώρια ευρωπαϊκά προϊόντα. Οι περισσότερες παραβάσεις εντοπίστηκαν σε δείγματα από την Τουρκία, την Ινδία και την Αίγυπτο.

Νέες Τεχνολογίες και Κανονισμοί:
Εισάγεται η μέθοδος TRFIA, μια νέα τεχνολογία για την ταχύτερη και ακριβέστερη ανίχνευση υπολειμμάτων στα τρόφιμα.
Από το 2026, τίθενται σε ισχύ αυστηρότερα όρια (MRLs) για ουσίες που επηρεάζουν τους επικονιαστές (όπως οι μέλισσες), μια κίνηση που βασίζεται για πρώτη φορά σε περιβαλλοντικά κριτήρια.

Από το 2026, η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει μια ιστορική αλλαγή στη νομοθεσία για τα παρασιτοκτόνα, θέτοντας για πρώτη φορά περιβαλλοντικά κριτήρια για τον καθορισμό των ανώτατων ορίων υπολειμμάτων (MRLs), με στόχο την προστασία των επικονιαστών (μέλισσες κ.α.) σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι βασικές αλλαγές που τίθενται σε ισχύ είναι οι εξής:
Απαγόρευση Νεονικοτινοειδών στις Εισαγωγές: Από τις 7 Μαρτίου 2026, τα εισαγόμενα τρόφιμα και ζωοτροφές στην ΕΕ δεν επιτρέπεται να περιέχουν ανιχνεύσιμα υπολείμματα των εντομοκτόνων clothianidin και thiamethoxam.
Μηδενική Ανοχή (LOD): Τα όρια για τις δύο αυτές ουσίες μειώνονται στο χαμηλότερο επίπεδο που μπορεί να μετρηθεί με τις τρέχουσες τεχνολογίες (Limit of Determination – LOD), πρακτικά στο 0,01 mg/kg.
Παγκόσμια Εμβέλεια: Παρόλο που οι ουσίες αυτές έχουν ήδη απαγορευτεί για χρήση σε εξωτερικούς χώρους εντός της ΕΕ από το 2018, η νέα ρύθμιση αναγκάζει και τους παραγωγούς σε τρίτες χώρες (εκτός ΕΕ) να σταματήσουν τη χρήση τους εάν επιθυμούν να εξάγουν τα προϊόντα τους στην ευρωπαϊκή αγορά.

Σκεπτικό της Απόφασης: Η ΕΕ υποστηρίζει ότι η μείωση των επικονιαστών είναι διεθνές ζήτημα που απειλεί τη βιοποικιλότητα και την επισιτιστική ασφάλεια παγκοσμίως, επομένως η προστασία τους δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο εντός των ευρωπαϊκών συνόρων.

Προϊόντα υπό Έλεγχο: Οι αυστηροί έλεγχοι για το 2026 θα επικεντρωθούν σε καλλιέργειες που παραδοσιακά χρησιμοποιούν τέτοια φάρμακα, όπως δημητριακά, πατάτες, φρούτα και κηπευτικά.

Αυτή η «μέτρηση-καθρέφτης» (mirror measure) αποτελεί μέρος της στρατηγικής «Από το Αγρόκτημα στο Πιάτο» (Farm to Fork) και αποσκοπεί στο να διασφαλίσει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πληρούν τα ίδια υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα με τα ευρωπαϊκά.