Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) ξεκινά σήμερα 5 Νοεμβρίουωδιήμερη διεθνή διάσκεψη στη Ρώμη για τον συντονισμό των δράσεων προστασίας μελισσών, πεταλούδων και άλλων επικονιαστών.

Στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης για το μέλλον της γεωργίας και της επισιτιστικής ασφάλειας βρίσκεται η προστασία των επικονιαστών, με τον FAO  να προωθεί τη δημιουργία μιας Παγκόσμιας Πλατφόρμας για τους Επικονιαστές.

Στόχος της συνάντησης  που γίνεται στην έδρα του FAO στη Ρώμη, είναι να καθοριστούν τα επόμενα βήματα για τη δημιουργία και τη λειτουργία ενός διεθνούς μηχανισμού, ο οποίος θα συντονίζει τις προσπάθειες κρατών, επιστημονικών φορέων, αγροτικών οργανώσεων και τοπικών κοινοτήτων.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι πληθυσμοί των επικονιαστών αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις. Η απώλεια και ο κατακερματισμός των φυσικών τους ενδιαιτημάτων, η κλιματική αλλαγή, η χρήση φυτοφαρμάκων, οι μη βιώσιμες γεωργικές πρακτικές, τα εισβολικά είδη και οι ασθένειες απειλούν την επιβίωσή τους.

Χωρίς επικονιαστές, απειλείται η παραγωγή τροφίμων

Οι επικονιαστές, όπως οι μέλισσες, οι πεταλούδες, τα άλλα έντομα, αλλά και ορισμένα πτηνά και νυχτερίδες, αποτελούν βασικό κρίκο της αγροτικής παραγωγής. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο πλαίσιο της διάσκεψης, περίπου το 90% των ανθοφόρων φυτών και το 75% των σημαντικότερων καλλιεργειών τροφίμων εξαρτώνται, σε κάποιο βαθμό, από την επικονίαση από ζώα.

Η συμβολή τους δεν περιορίζεται στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Επηρεάζει άμεσα την παραγωγικότητα των καλλιεργειών, την ποιότητα και την ποσότητα των καρπών, τη διατροφική επάρκεια και το εισόδημα των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Για πολλές καλλιέργειες, η παρουσία επαρκών και υγιών πληθυσμών επικονιαστών αποτελεί προϋπόθεση για σταθερές αποδόσεις.

Η διεθνής διάσκεψη αναμένεται να εξετάσει, μεταξύ άλλων, τρόπους ενίσχυσης των πολιτικών προστασίας, τη χρηματοδότηση σχετικών δράσεων, την καλύτερη αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων και την εκπαίδευση των παραγωγών. Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί και στις πρακτικές που εφαρμόζουν οι αγρότες, οι μελισσοκόμοι και οι τοπικές κοινότητες.

Τι προβλέπει η νέα παγκόσμια πρωτοβουλία

Η προτεινόμενη Παγκόσμια Πλατφόρμα για τους Επικονιαστές φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός συντονισμού και όχι να αντικαταστήσει τις ήδη υπάρχουσες διεθνείς πρωτοβουλίες. Μεταξύ των βασικών στόχων της είναι η ανταλλαγή επιστημονικών πληροφοριών και δεδομένων, η τεχνική υποστήριξη των χωρών, η κατάρτιση και η μεταφορά τεχνογνωσίας, καθώς και η κινητοποίηση πόρων και επενδύσεων για την προστασία των επικονιαστών.

Η πρόταση συνδέεται με τις διεθνείς δεσμεύσεις για τη βιοποικιλότητα και ειδικότερα με το Παγκόσμιο Πλαίσιο Βιοποικιλότητας Κουνμίνγκ – Μόντρεαλ, ενώ επιδιώκει να ενισχύσει τον συντονισμό υφιστάμενων δράσεων.

Η δημιουργία της πλατφόρμας είχε προταθεί από την Επιτροπή Γενετικών Πόρων για τη Διατροφή και τη Γεωργία του FAO, κατά τη συνεδρίασή της τον Μάρτιο του 2025, και στη συνέχεια έλαβε την έγκριση της Διάσκεψης του Οργανισμού.

Για τους αγρότες και τους μελισσοκόμους, το ζητούμενο είναι οι διεθνείς συζητήσεις να μετατραπούν σε συγκεκριμένα μέτρα στο χωράφι: προστασία των φυσικών περιοχών, διατήρηση ανθοφόρων φυτών, περιορισμός των κινδύνων από την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και καλύτερη παρακολούθηση της υγείας των πληθυσμών των επικονιαστών.

Η διάσκεψη φιλοδοξεί να αποτελέσει το πρώτο ουσιαστικό βήμα για μια πιο συντονισμένη παγκόσμια πολιτική, με άμεση σύνδεση της προστασίας της φύσης με τη βιωσιμότητα της γεωργίας και την ασφάλεια των τροφίμων.