Καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, τα ράφια των σούπερ μάρκετ γεμίζουν με αγαπημένα προϊόντα για τα εορταστικά γεύματα: γαλοπούλα, πατάτες, κανέλα και σοκολάτα.

Αλλά οι καταναλωτές μπορεί να έχουν παρατηρήσει ότι το κόστος για αυτά τα παραδοσιακά τρόφιμα είναι λίγο υψηλότερο φέτος ή ίσως το απόθεμα φαίνεται πιο σπάνιο και αυτό δεν ισχύει μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλη την Ευρώπη.

Όπως αναφέρει άρθρο του euronews.com πολλά βασικά συστατικά για τα εορταστικά φαγητά έχουν πληγεί από την κλιματική αλλαγή, που προκαλεί κατακόρυφη πτώση παραγωγής δεκάδων αγροτικών προϊόντων.

Από τις φυτείες κακάο της Δυτικής Αφρικής μέχρι τις καλλιέργειες κανέλας στη Σρι Λάνκα, οι κλιματικές πιέσεις πλήττουν τόσο τη διαθεσιμότητα όσο και την τιμή, σύμφωνα με νέο ρεπορτάζ του The Weather Channel.

Το κακάο, η βανίλια, η κανέλα και το ζαχαροκάλαμο (όλα τους συστατικά που πρωταγωνιστούν στα γιορτινά γλυκά) είναι από τις καλλιέργειες στον κόσμο που είναι πιο ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή.

Η παραγωγή βανίλιας επικεντρώνεται στη Μαδαγασκάρη, που εδώ και καιρό μοιάζει να έχει αφεθεί στο έλεος των κυκλώνων και των καυσώνων.

Τα ζαχαροκάλαμα και τα ζαχαρότευτλα υποφέρουν από συνθήκες ξηρασίας, πλημμύρας και παρατεταμένης ακραίας ζέστης. Και η κανέλα καλλιεργείται σε λίγες μόνο τροπικές περιοχές με ιδιαίτερα εύθραυστα οικοσυστήματα.

Το κακάο είναι ένα από τα προϊόντα που επηρεάζονται περισσότερο, καθώς το κακαόδεντρο χρειάζεται συγκεκριμένες θερμοκρασίες, υγρασία και βροχοπτώσεις για να ευδοκιμήσει, αλλά περίπου το 97% της παγκόσμιας προσφοράς καλλιεργείται σε χώρες με κλιματική βαθμολογία χαμηλή-μέτρια ή κάτω από αυτήν, σύμφωνα με τον Δείκτη Παγκόσμιας Προσαρμογής Notre Dame (ένα εργαλείο που συνδυάζει την ευπάθεια μιας χώρας στις κλιματικές ζημιές με την πρόσβασή της σε οικονομική και θεσμική υποστήριξη).

Μάλιστα ορισμένα κλιματικά μοντέλα προβλέπουν ότι έως και το 50% των σημερινών εκτάσεων καλλιέργειας κακάο ενδέχεται να καταστούν ακατάλληλες έως το 2050, εκτός εάν οι αγρότες στραφούν σε ποικιλίες ανθεκτικές στη θερμότητα.

Όμως η κλιματική αλλαγή επηρεάζει και την τιμή της γαλοπούλας.

Το euronews.com αναφέρει πως σύμφωνα με νέα έκθεση της αρμόδιας αρχής καταναλωτών Which?, η τιμή της φρέσκιας χριστουγεννιάτικης γαλοπούλας στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξάνεται κατά 4,7% σε ετήσια βάση.

Τα αγροκτήματα γαλοπούλας στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ αγωνίζονται να αντιμετωπίσουν τις διαρκώς αυξανόμενες θερμοκρασίες τα τελευταία χρόνια.

Τα θερμότερα καλοκαίρια στη Βρετανία έχουν οδηγήσει σε ολοένα και πιο στρεσαρισμένα πτηνά καθώς η ζέστη κάνει τα πουλερικά να ιδρώνουν περισσότερο, με αποτέλεσμα να χάνουν βάρος και να αυξάνουν την τιμή του κρέατος.

Οι τιμές των γαλοπούλων επηρεάζονται επίσης έμμεσα από την αύξηση των λογαριασμών φυσικού αερίου , η οποία καθιστά τη λειτουργία των θερμοκοιτίδων για τους νεοσσούς πιο ακριβή.

Στις ΗΠΑ, οι πληθυσμοί άγριων γαλοπούλων μειώθηκαν κατά περίπου 18% μεταξύ 2014 και 2019, σύμφωνα με την Εταιρεία Άγριας Ζωής.

Όπως και στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι γαλοπούλες εκτροφής υποφέρουν επίσης από τη ζέστη και οι τιμές των ζωοτροφών αυξάνονται λόγω των αποτυχιών των καλλιεργειών .

Ένα χριστουγεννιάτικο δείπνο με ελλείψεις και ακριβές τιμές και στις… γαρνιτούρες

Τα κλασικά συνοδευτικά του χριστουγεννιάτικου δείπνου με ψητό έχουν επίσης βρεθεί κατά καιρούς στο επίκεντρο των κλιματικών αλλαγών.

Η ξηρασία μείωσε τις αποδόσεις κρεμμυδιού στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά 30% το 2023, ενώ ο Βορειοδυτικός Ειρηνικός των ΗΠΑ, μια σημαντική περιοχή παραγωγής κρεμμυδιού, σημείωσε πτώση 8% το 2021 λόγω έντονης ζέστης.

Αντιθέτως, οι έντονες βροχοπτώσεις έχουν κατά καιρούς πλήξει καίρια την παραγωγή πατάτας, ιδιαίτερα στο Βέλγιο, την Ολλανδία, τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Οι υπερβολικές βροχοπτώσεις έχουν ως αποτέλεσμα την αυξημένη αλλοίωση των καλλιεργειών. Χαρακτηριστικά το Νοέμβριο του 2023, πλημμύρισε το 15% των καλλιεργειών πατάτας στην Ολλανδία και η συγκομιδή δεν έγινε ποτέ, προκαλώντας αύξηση των τιμών κατά την εορταστική περίοδο.

Τέλος οι αυξανόμενες θερμοκρασίες ανοίγουν τον δρόμο σε παράσιτα που μπορούν να αποδεκατίσουν ή να καταστρέψουν ολοσχερώς μια συγκομιδή, ενώ ευαίσθητα στη ζέστη, τους παγετούς και τις πλημμύρες είναι σχεδόν όλα τα οπωροκηπευτικά της λεκάνης της Μεσόγειου.