Τέσσερις μήνες μετά την εμφάνιση του αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, η κρίση όχι μόνο δεν έχει ξεπεραστεί, αλλά σε αρκετές περιοχές του νησιού παρουσιάζει νέα έξαρση, με σοβαρές οικονομικές και παραγωγικές συνέπειες για τους κτηνοτρόφους.

Ο διαχειριστής του Συνεταιρισμού Στύψης, Στρατής Σλουμάτης, μιλώντας στο AgroSymbol, περιγράφει μια κατάσταση που εξακολουθεί να προκαλεί μεγάλη ανησυχία, καθώς τα περιοριστικά μέτρα, τα κλειστά σφαγεία και οι καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις πιέζουν ασφυκτικά την τοπική οικονομία.

«Είμαστε τέσσερις μήνες από την έναρξη της κρίσης. Ενώ έδειχνε ότι υπήρχε βελτίωση, τον τελευταίο μήνα βλέπουμε ξανά έξαρση των κρουσμάτων και σε ορισμένες περιοχές οδηγούνται κοπάδια σε υποχρεωτική σφαγή», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι περιοχές της Πελόπης και της Νάπης έχουν δεχθεί το μεγαλύτερο πλήγμα, καθώς τα αιγοπρόβατα – κυρίως τα πρόβατα, έχουν πάει για σφαγή σε μεγάλο βαθμό. Κρούσματα καταγράφονται πλέον και στην περιοχή του Υψηλομετώπου, κοντά στην Πελόπη και τον Μεσότοπο, όπου υπάρχει έντονη κτηνοτροφική δραστηριότητα.

Στη Στύψη, που βρίσκεται στο κεντρικό τμήμα της Λέσβου, έχουν καταγραφεί τρία κρούσματα. «Στη δική μας περιοχή δεν είχαμε μεγάλη επίπτωση μέχρι στιγμής, όμως κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση», σημειώνει.

Τα τυριά εξάγονται, αλλά τα σφαγεία παραμένουν κλειστά

Ο κ. Σλουμάτης εξηγεί ότι η διακίνηση των τυριών συνεχίζεται τόσο στην ελληνική όσο και στη διεθνή αγορά, ακολουθώντας αυστηρά πρωτόκολλα βιοασφάλειας και ελέγχων, με ενημέρωση του ΕΦΕΤ και συγκεκριμένες διαδικασίες που αυξάνουν το κόστος παραγωγής.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, αφορά τα σφαγεία. «Δύο ιδιωτικά και δύο δημόσια σφαγεία παραμένουν κλειστά εδώ και τέσσερις μήνες, από τις 16 Μαρτίου. Εκδόθηκε εγκύκλιος που επιτρέπει σφαγές μόνο για την εσωτερική αγορά, όμως οικονομικά αυτό δεν συμφέρει με αποτέλεσμα να είναι κλειστά».

Η κατάσταση έχει εγκλωβίσει χιλιάδες ζώα στις μονάδες.

Τα θηλυκά αρνιά ενδεχομένως να αξιοποιηθούν όταν επιτραπεί η ανασύσταση των κοπαδιών, όμως για τα αρσενικά η ζημιά είναι ήδη μεγάλη.

«Τα αρσενικά αρνιά έχουν πλέον γίνει κριάρια. Θα πουληθούν, όταν πουληθούν σε πολύ χαμηλές τιμές, ενώ το κόστος εκτροφής συνεχίζει να αυξάνει. Παράλληλα υπάρχουν και παραγωγικά πρόβατα με προβλήματα υγείας που δεν μπορούν να οδηγηθούν για σφαγή και οι κτηνοτρόφοι συνεχίζουν να τα συντηρούν με μεγάλο κόστος».

Βροχές, περιορισμοί και αυξημένος κίνδυνος πυρκαγιάς

Στα προβλήματα προστίθενται και οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των κοπαδιών. Οι έντονες βροχοπτώσεις οδήγησαν σε μεγάλη ανάπτυξη της βλάστησης, όμως επειδή τα ζώα δεν μπόρεσαν να βοσκήσουν κανονικά, τα χόρτα παραμένουν σε ύψος που φτάνει ακόμη και το 1 έως 1,5 μέτρο. «Εκτός από το πρόβλημα στη διατροφή των ζώων, δημιουργείται πλέον και σοβαρός κίνδυνος εκδήλωσης πυρκαγιών», επισημαίνει.

Αποζημιώσεις με καθυστερήσεις και πολλά κενά

Ιδιαίτερα έντονη είναι η δυσαρέσκεια για τις αποζημιώσεις. Όπως αναφέρει ο κ. Σλουμάτης, αποζημίωση έχει δοθεί μόνο στους 22 παραγωγούς των οποίων τα κοπάδια θανατώθηκαν πρώτα, ενώ αρκετοί δεν έχουν ακόμη πληρωθεί εξαιτίας λαθών. Παράλληλα, μέσω του μέτρου de minimis αποζημιώθηκαν μόνο τα τυροκομεία για το γάλα που παρέλαβαν το διάστημα από 15 Μαρτίου έως 5 Απριλίου, αλλά μέχρι 300.000 ευρώ ανά σφαγείο.

Ωστόσο, μέσα στον Απρίλιο μεγάλες ποσότητες γάλακτος οδηγήθηκαν στην καταστροφή, καθώς τα τυροκομεία είχαν αναστείλει τη λειτουργία τους. «Γι’ αυτό το γάλα δεν υπάρχει ακόμη καμία εγκύκλιος που να προβλέπει αποζημίωση. Δεν γνωρίζουμε ούτε πότε ούτε με ποιον τρόπο θα καλυφθούν οι απώλειες».

Η οικονομία της Λέσβου δοκιμάζεται

Ο διαχειριστής του Συνεταιρισμού υπογραμμίζει ότι περίπου το 75% της οικονομίας της Λέσβου στηρίζεται άμεσα ή έμμεσα στην κτηνοτροφία. «Έχουν παγώσει τα πάντα. Τα ζώα θα συνεχίσουν να χρειάζονται τροφή, πολλές προβατίνες θα είναι έγκυες, όμως οι παραγωγοί δεν έχουν εισόδημα για να καλύψουν το κόστος. Η παραγωγή γάλακτος έχει ήδη μειωθεί σημαντικά». Ο Συνεταιρισμός Στύψης συγκεντρώνει γάλα από περίπου 90 κτηνοτρόφους.

Πίεση και στο ελαιόλαδο

Ο κ. Σλουμάτης αναφέρθηκε και στην εικόνα της ελαιοπαραγωγής. Η περσινή χρονιά ήταν ιδιαίτερα χαμηλή παραγωγικά στο νότιο τμήμα της Λέσβου, ενώ καλύτερες ήταν οι αποδόσεις στα βόρεια και στο κεντρικό τμήμα. Για τη νέα χρονιά η καρπόδεση εμφανίζεται αραιή, αλλά καλύτερη από την περσινή. Παρ’ όλα αυτά, οι τιμές παραμένουν κάτω από το κόστος παραγωγής.

Όπως αναφέρει, το ελαιόλαδο οξύτητας ενός βαθμού διαμορφώνεται περίπου στα 3,50 ευρώ/κιλό, το δυάρι στα 2,50 ευρώ, το πεντάρι στα 2,40 ευρώ, ενώ τα έξτρα παρθένα κινούνται περίπου στα 4 ευρώ/κιλό.

«Αν οι τιμές παραμείνουν σε αυτά τα επίπεδα ή υποχωρήσουν περαιτέρω λόγω αυξημένης παραγωγής, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο αρκετοί παραγωγοί να μην μπουν καν στη διαδικασία της συγκομιδής», σημειώνει.

«Χρειάζονται ουσιαστικές λύσεις»

Κλείνοντας, ο κ. Σλουμάτης αναγνωρίζει ότι τα μέτρα βιοασφάλειας συμβάλλουν στον περιορισμό της νόσου, ωστόσο επισημαίνει ότι οι οικονομικές παρεμβάσεις παραμένουν ανεπαρκείς.

«Μέχρι σήμερα έχει πραγματοποιηθεί μόνο η πρώτη πληρωμή για τους 22 κτηνοτρόφους που επλήγησαν άμεσα και οι αποζημιώσεις προς τα τυροκομεία. Στην πράξη δεν έχει εφαρμοστεί ούτε η αναστολή φορολογικών ούτε των ασφαλιστικών υποχρεώσεων», τονίζει. Παράλληλα εκφράζει την ανησυχία του και για τη βιωσιμότητα των συνεταιρισμών από δω και πέρα.

«Οι συνεταιρισμοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με παραγωγούς που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Εμείς συνεχίζουμε να τους στηρίζουμε με ζωοτροφές, όμως η ανασφάλεια για το αύριο παραμένει μεγάλη», καταλήγει.