Μια νέα επιστημονική έρευνα, που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο MicrobiologyOpen, εντόπισε, πως ένα ταπεινό έντομο, θα μπορούσε να αποτελέσει την πιο οικολογική και φυσική λύση στην επίλυση του προβλήματος της διαχείρισης του περιβαλλοντικού φορτίου των ελαιοτριβείων. Και μάλιστα με πρόσθετο όφελος την παραγωγή, ασφαλούς, οργανικού και βιολογικού λιπάσματος, αλλά και ζωοτροφής.

Ο λόγος για την μαύρη μύγα του στρατιώτη (Hermetia illucens) ένα είδος εντόμου του οποίου οι προνύμφες έχουν την εξαιρετική ικανότητα να καταναλώνουν και να μετατρέπουν οργανικά απόβλητα, όπως υπολείμματα τροφίμων και αγροτικά παραπροϊόντα, σε δύο πολύτιμα προϊόντα:

βιομάζα υψηλής θρεπτικής αξίας, πλούσια σε πρωτεΐνες και λιπαρά, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ζωοτροφή,
frass δηλαδή το υπόλειμμα της εκτροφής (περιττώματα προνυμφών, υπολείμματα τροφής και τμήματα του εντόμου), το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί ως οργανικό λίπασμα.

Ο στόχος της μελέτης

Η έρευνα διεξήχθη από μια διεθνή ομάδα επιστημόνων από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Σουηδίας, της Πορτογαλίας και της Αυστραλίας και φέρει τον τίτλο: “Olive Pomace Inclusion Alters the Microbial Community of Black Soldier Fly Larvae Frass While Maintaining Fertilizer Quality” και χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από το σουηδικό ερευνητικό συμβούλιο Formas και το ίδρυμα Carl Tryggers Stiftelse.

Οι ερευνητές επιδίωξαν να απαντήσουν σε ένα κρίσιμο ερώτημα:
πώς επηρεάζει η προσθήκη ελαιοπυρήνα στη διατροφή των προνυμφών της μαύρης μύγας του στρατιώτη την ποιότητα και τη μικροβιακή σύσταση του παραγόμενου λιπάσματος;

Η μελέτη εστίασε:

-στη θρεπτική αξία του frass,
-στη μικροβιακή του κοινότητα (βακτήρια και μύκητες),
-και στην παρουσία δυνητικά παθογόνων μικροοργανισμών.

Πώς πραγματοποιήθηκε το πείραμα

Το πείραμα έγινε σε βιομηχανικές συνθήκες στην Πορτογαλία, ώστε τα αποτελέσματα να αντικατοπτρίζουν πραγματικές συνθήκες παραγωγής. Οι προνύμφες της μύγας εκτράφηκαν για 13 ημέρες με τρεις διαφορετικές δίαιτες:

-δίαιτα χωρίς ελαιοπυρήνα (δίαιτα ελέγχου),
-δίαιτα με 35% ελαιοπυρήνα,
-δίαιτα με 84% ελαιοπυρήνα.
Μετά την εκτροφή, το frass συλλέχθηκε και αναλύθηκε σε τρεις μορφές:

-φρέσκο,
-θερμικά επεξεργασμένο (70°C για 1 ώρα, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία),
– πελλετοποιημένο.

Οι ερευνητές ανέλυσαν τη χημική του σύσταση (άζωτο, φώσφορο, κάλιο, οργανική ύλη) καθώς και τη μικροβιακή ποικιλότητα, χρησιμοποιώντας σύγχρονες τεχνικές ανάλυσης DNA (γονίδια 16S rRNA για βακτήρια και ITS για μύκητες).

Τι έδειξαν τα αποτελέσματα;

1. Η θρεπτική αξία του λιπάσματος διατηρείται καθώς ανεξάρτητα από την ποσότητα ελαιοπυρήνα στη δίαιτα των προνυμφών:

-το frass διατήρησε σταθερά επίπεδα βασικών θρεπτικών στοιχείων
χαρακτηριστικά που το καθιστούν κατάλληλο ως οργανικό λίπασμα
-Ούτε η θερμική επεξεργασία ούτε η πελλετοποίηση επηρέασαν αρνητικά τη θρεπτική του ποιότητα.

2. Μείωση μικροβιακής ποικιλότητας και παθογόνων

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τη μικροβιακή σύσταση του frass:

-όσο αυξανόταν η συμμετοχή του ελαιοπυρήνα στη δίαιτα, μειωνόταν η ποικιλότητα βακτηρίων και μυκήτων,

-στο υψηλότερο ποσοστό ελαιοπυρήνα (84%) καταγράφηκε σημαντική μείωση δυνητικά παθογόνων μικροοργανισμών.

Οι ερευνητές αποδίδουν αυτό το φαινόμενο στις φαινολικές ενώσεις του ελαιοπυρήνα, γνωστές για την αντιμικροβιακή τους δράση, οι οποίες φαίνεται να λειτουργούν ως ένας φυσικός «εξυγιαντικός» παράγοντας.

Υπάρχουν περιορισμοί;

Η μελέτη έδειξε ότι τα πολύ υψηλά ποσοστά ελαιοπυρήνα μειώνουν την αποδοτικότητα βιομετατροπής, δηλαδή την ικανότητα των προνυμφών της μαύρης μύγας του στρατιώτη να μετατρέπουν το υπόστρωμα σε βιομάζα. Αυτό υποδεικνύει ότι απαιτείται σωστός σχεδιασμός των μιγμάτων για να επιτυγχάνεται ισορροπία μεταξύ αποδοτικότητας και περιβαλλοντικού οφέλους.

Το συμπέρασμα

Η μελέτη καταλήγει στο ότι η αξιοποίηση του ελαιοπυρήνα μέσω της εκτροφής προνυμφών της μαύρης μύγας του στρατιώτη (Hermetia illucens) αποτελεί μια βιώσιμη και περιβαλλοντικά φιλική λύση. Παράγει ποιοτικό οργανικό λίπασμα, μειώνει την παρουσία παθογόνων μικροοργανισμών και ενισχύει την κυκλική οικονομία στον αγροδιατροφικό τομέα.