Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επιβεβαίωσε μια νέα παράταση για την εφαρμογή του νόμου περί αποψίλωσης των δασών που επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ τον Δεκέμβριο, ο οποίος θα είναι «απλοποιημένος» για τις μικρές επιχειρήσεις και θα έχει αλλαγές στο διοικητικό βάρος της συμμόρφωσής του.

Αυτή είναι η δεύτερη παράταση ενός έτους που αποφασίζεται από την ΕΕ.

Τι προβλέπει ο Κανονισμός της ΕΕ για Προϊόντα Χωρίς Αποψίλωση Δασών

Ο Κανονισμός της ΕΕ για Προϊόντα Χωρίς Αποψίλωση Δασών (EUDR, Regulation (EU) 2023/1115) είναι μια σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία με στόχο την καταπολέμηση της παγκόσμιας αποψίλωσης των δασών και της υποβάθμισης των δασικών εκτάσεων που συνδέονται με την κατανάλωση στην ΕΕ.
Βασικοί Στόχοι και Προϋποθέσεις
Ο νόμος απαγορεύει τη διάθεση στην αγορά της ΕΕ (ή την εξαγωγή από αυτήν) συγκεκριμένων βασικών προϊόντων και των παραγώγων τους, εκτός εάν πληρούν τρεις βασικές προϋποθέσεις:
Είναι “αποψιλωμένα-μηδενικά” (deforestation-free), δηλαδή δεν έχουν παραχθεί σε γη που αποψιλώθηκε ή υποβαθμίστηκε μετά τις 31 Δεκεμβρίου 2020.
Έχουν παραχθεί σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της χώρας παραγωγής (συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των αυτοχθόνων λαών).
Συνοδεύονται από μια Δήλωση Δέουσας Επιμέλειας (DDS) που επιβεβαιώνει τη συμμόρφωση.

Προϊόντα που Καλύπτονται
Ο κανονισμός καλύπτει μια σειρά βασικών προϊόντων που θεωρούνται οι κύριοι παράγοντες της αποψίλωσης των δασών παγκοσμίως:
Βοοειδή (και παράγωγα όπως δέρμα)
Κακάο (και παράγωγα όπως σοκολάτα)
Καφές
Φοινικέλαιο
Καουτσούκ
Σόγια
Ξυλεία (και παράγωγα όπως έπιπλα, χαρτί)

Υποχρεώσεις των Επιχειρήσεων
Οι εταιρείες (εισαγωγείς, εξαγωγείς, έμποροι) πρέπει να διενεργούν αυστηρούς ελέγχους δέουσας επιμέλειας στις αλυσίδες εφοδιασμού τους. Αυτό περιλαμβάνει τη συλλογή γεωγραφικών δεδομένων για την προέλευση των προϊόντων, την αξιολόγηση των κινδύνων και τη λήψη μέτρων για τον μετριασμό τους, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης ιχνηλασιμότητα.

Τι λέει το νέο κείμενο για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού νόμου

Σύμφωνα με το εγκεκριμένο κείμενο, οι εταιρείες θα έχουν ένα επιπλέον έτος για να συμμορφωθούν με τους νέους ευρωπαϊκούς κανόνες κατά της αποψίλωσης των δασών.

Οι μεγάλοι φορείς εκμετάλλευσης και οι λιανοπωλητές θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις της νομοθεσίας από τις 30 Δεκεμβρίου 2026, ενώ οι μικρότερες εταιρείες (με λιγότερους από πενήντα υπαλλήλους και ετήσιο κύκλο εργασιών μικρότερο από δέκα εκατομμύρια ευρώ) θα πρέπει να το κάνουν από τις 30 Ιουνίου 2027.

«Οι νέες προθεσμίες στοχεύουν στη διασφάλιση της ομαλής προσαρμογής και της ενίσχυσης του συστήματος πληροφορικής που χρησιμοποιούν οι φορείς εκμετάλλευσης, οι έμποροι και οι εκπρόσωποί τους για την υποβολή ηλεκτρονικών δηλώσεων δέουσας επιμέλειας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Το Κοινοβούλιο ενέκρινε την απλοποίηση του νόμου που ψηφίστηκε το 2023, ο οποίος θα επανεξεταστεί έως τις 30 Απριλίου 2026, προκειμένου να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος του νόμου και το διοικητικό βάρος που δημιουργεί, ανέφερε το νομοθετικό σώμα.

«Οι ευρωβουλευτές πιστεύουν ότι η υποχρέωση υποβολής δήλωσης δέουσας επιμέλειας θα πρέπει να βαρύνει τις εταιρείες που εισάγουν ένα προϊόν στην αγορά της ΕΕ για πρώτη φορά και όχι τους φορείς εκμετάλλευσης και τους εμπόρους που το διαθέτουν στη συνέχεια στην αγορά· οι αλλαγές στον κανονισμό θα μειώσουν επίσης τις υποχρεώσεις για τις μικρότερες εταιρείες, οι οποίες θα πρέπει να υποβάλουν μόνο μία απλοποιημένη δήλωση».

Το κείμενο εγκρίθηκε με 402 ψήφους υπέρ, 250 κατά και οκτώ αποχές.

Το πρακτορείο ειδήσεων EFE ανέφερε ότι οι ψήφοι του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ) και των ακροδεξιών ομάδων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «ένωσαν τις δυνάμεις τους για δεύτερη φορά αυτόν τον μήνα σε ψηφοφορία για τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς, αφού μείωσαν επίσης τις απαιτήσεις για τις εταιρείες όσον αφορά την δέουσα επιμέλεια, τη βιωσιμότητα και την εταιρική ευθύνη».

«Το ΕΛΚ καταδεικνύει ότι ο στόχος του είναι πράγματι να καταργήσει το κείμενο για την αποψίλωση των δασών, συμμαχώντας για άλλη μια φορά με την ακροδεξιά σε ορισμένες τροπολογίες και αρνούμενο να υπερασπιστεί την πρόταση της Επιτροπής», δήλωσε η ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Μαρί Τουσέν.