Νέους κανόνες για την κατανομή των βοσκοτόπων στους κτηνοτρόφους θεσπίζει η Κοινή Υπουργική Απόφαση 277591, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β΄ 6574/30 Οκτωβρίου 2026. Η τροποποίηση αφορά τις αιτήσεις ενίσχυσης του 2026 και αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται το ζωικό κεφάλαιο και οι επιλέξιμες εκτάσεις που αντιστοιχούν σε κάθε εκμετάλλευση.

Κεντρική αλλαγή είναι ότι για τον υπολογισμό του ζωικού κεφαλαίου λαμβάνεται πλέον υπόψη ο αριθμός των αιγοπροβάτων που δηλώνεται στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ) του έτους κατανομής. Με άλλα λόγια, ο κτηνοτρόφος δηλώνει τα ζώα που πραγματικά διατηρεί στην εκμετάλλευσή του κατά την υποβολή της αίτησης και έχει την ευθύνη για την ακρίβεια των στοιχείων.

Η νέα ρύθμιση διευκρινίζει ότι ο αριθμός των ζώων που είχε καταγραφεί στην απογραφή του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κτηνιατρικής (ΟΠΣΚ) δεν δεσμεύει ούτε τον παραγωγό ούτε τον Οργανισμό Πληρωμών. Επομένως, οι διαφορές ανάμεσα στην απογραφή και στη δήλωση της ΕΑΕ δεν αποτελούν από μόνες τους λόγο αποκλεισμού.

Στη δήλωση μπορούν να αποτυπώνονται μεταβολές που έγιναν μετά την απογραφή, όπως γεννήσεις, αγορές, πωλήσεις, σφαγές, θάνατοι ή απώλειες ζώων. Υπάρχει, ωστόσο, μια βασική προϋπόθεση: τα ζώα πρέπει να υπάρχουν πραγματικά στην εκμετάλλευση κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

Ηλεκτρονικοί βώλοι και έλεγχοι

Ιδιαίτερη σημασία έχει η σύνδεση της κατανομής των βοσκοτόπων με τη νέα Ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας Αιγών και Προβάτων. Για τις εκμεταλλεύσεις που υποχρεούνται να τοποθετούν ηλεκτρονικούς στομαχικούς βώλους, τα αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών υπολογίζονται μόνο εφόσον είναι καταχωρισμένα στη συγκεκριμένη βάση.

Έτσι, η δήλωση των ζώων στην ΕΑΕ δεν αρκεί από μόνη της για τις συγκεκριμένες εκμεταλλεύσεις. Απαιτείται και η αντίστοιχη καταχώριση στο σύστημα ιχνηλασιμότητας.

Αν από διοικητικό ή επιτόπιο έλεγχο διαπιστωθεί ότι έχουν δηλωθεί ζώα που δεν υπάρχουν ή δεν προκύπτουν από τα ενημερωμένα στοιχεία της βάσης, προβλέπεται μη επιλεξιμότητά τους, ανάκληση της κατανομής, διοικητικές κυρώσεις και επιστροφή ποσών που καταβλήθηκαν χωρίς να οφείλονται.

Περισσότερες διασταυρώσεις με τιμολόγια και φορολογικά στοιχεία

Η απόφαση αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται η παραγωγική δραστηριότητα των κτηνοτρόφων. Στους ελέγχους θα λαμβάνονται υπόψη τα δεδομένα τιμολόγησης και οι οικονομικές συναλλαγές που συνδέονται με συγκεκριμένους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (ΚΑΔ).

Εξετάζεται ειδικότερα η συναλλακτική δραστηριότητα που σχετίζεται με την αγορά και πώληση γάλακτος ή κρέατος, καθώς και άλλων προϊόντων που προέρχονται από αυτά. Το παράρτημα της απόφασης περιλαμβάνει αναλυτικό κατάλογο ΚΑΔ, ο οποίος καλύπτει δραστηριότητες εκτροφής, παραγωγής γάλακτος, επεξεργασίας κρέατος, τυροκομίας, γαλακτοκομικών προϊόντων, εμπορίας και αποθήκευσης.

Παράλληλα, αλλάζει ο κανόνας για τον προσδιορισμό του αριθμού των ζώων με βάση τα διαθέσιμα παραγωγικά στοιχεία. Ο τελικός αριθμός προκύπτει από τη μεγαλύτερη τιμή μεταξύ των ζώων που υπολογίζονται με βάση τις παραδόσεις γάλακτος, τα στοιχεία σφαγών και τα φορολογικά δεδομένα.

Η απόφαση προβλέπει επίσης ενιαίο δείκτη εισοδήματος ανά Περιφερειακή Ενότητα, τόσο για τους κτηνοτρόφους που εμφανίζουν στοιχεία παραδόσεων γάλακτος ή σφαγών στο πληροφοριακό σύστημα ΑΡΤΕΜΙΣ του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ όσο και για εκείνους που δεν έχουν τέτοιες καταγραφές. Σε περίπτωση μηδενικού εισοδήματος ή μηδενικής αξίας δικαιωμάτων, ο δείκτης λαμβάνει την τιμή 1, ώστε να αποφεύγονται ακραίες τιμές στον υπολογισμό.

Για όσους διαθέτουν στοιχεία στον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, λαμβάνεται υπόψη η μεγαλύτερη εκτίμηση ζωικού κεφαλαίου που προκύπτει είτε από τη μέθοδο των παραγωγικών στοιχείων είτε από την προσαρμογή με τον ενιαίο δείκτη. Για όσους δεν έχουν τέτοια στοιχεία, το ζωικό κεφάλαιο υπολογίζεται με βάση τον ίδιο δείκτη.

Τι προβλέπεται για τα νησιά και τις έκτακτες περιπτώσεις

Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τα μικρά νησιά στα οποία δεν λειτουργούν τυροκομεία και σφαγεία. Εκεί η κατανομή των βοσκοτόπων θα γίνεται χωρίς τα κριτήρια παραγωγικής δραστηριότητας και θα λαμβάνεται υπόψη ο μικρότερος αριθμός ζώων μεταξύ όσων δηλώνονται στην ΕΑΕ και όσων εμφανίζονται στην απογραφή του ΟΠΣΚ. Για την επαλήθευση των στοιχείων μπορούν να αξιοποιούνται και άλλα δεδομένα, όπως η συμμετοχή σε προγράμματα αγροτικής ανάπτυξης.

Αλλαγές προβλέπονται και για τις περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή έκτακτων περιστάσεων που επηρεάζουν το ζωικό κεφάλαιο. Σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να γίνει συμπληρωματική ή διορθωτική κατανομή βοσκοτόπων μέσα στο ίδιο έτος ενίσχυσης, εφόσον υπάρχει διαθέσιμη επιλέξιμη έκταση και εγκεκριμένος προϋπολογισμός.

Στις περιπτώσεις που αναφέρονται ενδεικτικά περιλαμβάνονται η απώλεια ή η μαζική θανάτωση ζώων λόγω επιζωοτιών, οι μεγάλες φυσικές καταστροφές, αλλά και η έκτακτη δέσμευση βοσκοτόπων για λόγους δημοσίου συμφέροντος ή περιβαλλοντικής προστασίας. Η διαδικασία μπορεί να γίνει χωρίς διοικητικές κυρώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι ο δικαιούχος έχει ενημερώσει εγκαίρως τον Οργανισμό Πληρωμών. Οι λεπτομέρειες, τα δικαιολογητικά και ο τρόπος υποβολής των αιτημάτων θα καθοριστούν με σχετική εγκύκλιο.

Παράλληλα, εφόσον μετά την κατανομή παραμένουν διαθέσιμες επιλέξιμες εκτάσεις, αυτές μπορούν να διατεθούν σε κτηνοτρόφους που πληρούν παραγωγικά κριτήρια, μέχρι να ενεργοποιηθούν πλήρως τα δικαιώματά τους.

Ενστάσεις και εφαρμογή από το 2026

Η νέα απόφαση προβλέπει επίσης ότι οι παραγωγοί μπορούν να υποβάλλουν ένσταση όταν διαπιστώνουν προβλήματα στην ΕΑΕ 2026, όπως λανθασμένους ή ανακριβείς ΚΑΕΚ, εκτάσεις που εμφανίζονται ως μη επιλέξιμες από το σύστημα παρακολούθησης ή άλλα ζητήματα που προκύπτουν από την αίτησή τους. Η δυνατότητα ένστασης ενεργοποιείται από τη στιγμή που ο παραγωγός λαμβάνει γνώση των σχετικών στοιχείων από τον Οργανισμό Πληρωμών.

Η τροποποίηση εφαρμόζεται στις αιτήσεις ενίσχυσης του 2026. Για τις νόμιμες εκκρεμότητες των ετών έως και το 2024 εξακολουθεί να ισχύει το προηγούμενο καθεστώς, ενώ για το έτος ενίσχυσης 2025 διατηρείται η ρύθμιση που είχε θεσπιστεί με την απόφαση του Νοεμβρίου 2025.

Η νέα ΚΥΑ επιχειρεί να συνδέσει πιο άμεσα την κατανομή των βοσκοτόπων με το πραγματικό ζωικό κεφάλαιο και την αποδεδειγμένη παραγωγική δραστηριότητα. Για τους κτηνοτρόφους, το κρίσιμο είναι να έχουν δηλώσει σωστά τα ζώα τους στην ΕΑΕ, να έχουν ενημερωμένα τα στοιχεία της εκμετάλλευσης και, όπου απαιτείται, να έχουν ολοκληρώσει τις καταχωρίσεις στην Ψηφιακή Βάση Ιχνηλασιμότητας.

Τι πρέπει να προσέξουν οι κτηνοτρόφοι

Η απόφαση δεν ανακοινώνει νέα συνολική έκταση βοσκοτόπων ούτε εγγυάται μεγαλύτερη κατανομή σε κάθε παραγωγό. Καθορίζει διαφορετικούς κανόνες υπολογισμού και ελέγχου. Επίσης, η δυνατότητα διορθωτικής κατανομής λόγω ανωτέρας βίας δεν είναι αυτόματη: απαιτεί τεκμηρίωση και έγκαιρη ενημέρωση του Οργανισμού Πληρωμών.

Δείτε ΕΔΩ όλο το κείμενο της ΚΥΑ