Χαλαζόπτωση, αυξημένη παραγωγή και πιέσεις από τις διεθνείς αγορές διαμορφώνουν ένα δύσκολο σκηνικό για τη φετινή συγκομιδή ακτινιδίων στην Ελλάδα και ειδικά σε ορισμένου νομούς.

Σε δύσκολη θέση βρίσκονται οι παραγωγοί ακτινιδίων σε πολλές περιοχές της χώρας, καθώς η συγκομιδή της νέας περιόδου 2026-2027 εξελίσσεται με πιέσεις στις τιμές, αυξημένες ποσότητες και σημαντικές διαφορές στην ποιότητα των καρπών. Οι ζημιές από τα καιρικά φαινόμενα επιβαρύνουν επιπλέον την εικόνα σε συγκεκριμένες περιοχές, όπως ο Δήμος Μακρακώμης στη Φθιώτιδα, όπου η χαλαζόπτωση του καλοκαιριού έχει αφήσει σοβαρό αποτύπωμα στην παραγωγή.

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της αγοράς που δημοσιεύθηκαν στις 23 και 26 Οκτωβρίου, οι τιμές παραγωγού διαμορφώνονται ενδεικτικά από 0,60 έως 0,90 ευρώ το κιλό, ανάλογα με την ποιότητα και τον προορισμό του προϊόντος. Παράλληλα, εξαγωγικές επιχειρήσεις κάνουν λόγο για τιμές χαμηλότερες έως και 20%-25% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά.

Μακρακώμη: Αδιάθετα κτήματα και μεγάλες απώλειες από το χαλάζι

Τις σοβαρές συνέπειες της χαλαζόπτωσης στα τέλη Ιουλίου περιέγραψε στο LamiaNow ο παραγωγός Βασίλης Μουστερής, εστιάζοντας στις καλλιέργειες στο Καστρί και την Καρυά του Δήμου Μακρακώμης.

Όπως ανέφερε, η ζημιά αφορά τόσο την ποσότητα όσο και την εμπορική ποιότητα των ακτινιδίων. Στη δική του εκμετάλλευση χρειάστηκε να απομακρυνθούν περίπου 50 τόνοι χτυπημένων καρπών, δηλαδή το 30%-40% της παραγωγής. Ακόμη και μετά την αρχική διαλογή, ένα επιπλέον 7%-10% των καρπών που διασώθηκαν απορρίπτεται στα συσκευαστήρια.

Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένα κτήματα δεν παρουσιάζουν πλέον εμπορικό ενδιαφέρον, με αποτέλεσμα να παραμένουν ασυγκόμιστα. Οι παραγωγοί καλούνται να πληρώσουν εργατικά και έξοδα συλλογής για προϊόν που δεν είναι βέβαιο ότι θα μπορέσουν να διαθέσουν σε συμφέρουσα τιμή.

Σύμφωνα με τον κ. Μουστερή, οι τιμές για ακτινίδια που πέρυσι πωλούνταν περίπου στο 1 ευρώ το κιλό έχουν υποχωρήσει φέτος στα 80-85 λεπτά. Η εικόνα αυτή επιβαρύνεται περαιτέρω για τους καρπούς που έχουν υποστεί ζημιές και δεν πληρούν τις προδιαγραφές των εξαγωγών.

Στην περιοχή παραμένει, παράλληλα, η αγωνία για τα πορίσματα των ζημιών και τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, καθώς η έλλειψη ρευστότητας δυσκολεύει την πληρωμή των εργατών και την κάλυψη των επόμενων καλλιεργητικών δαπανών. Οι παραγωγοί φοβούνται επίσης ότι οι ζημιές στα κλαδιά και στους καρποφόρους οφθαλμούς μπορεί να επηρεάσουν και την παραγωγή του 2027.

Ημαθία: Χαμηλότερες τιμές και πιο επιφυλακτικοί αγοραστές

Πιέσεις καταγράφονται και στην Ημαθία, μία από τις σημαντικές παραγωγικές και εξαγωγικές περιοχές της χώρας. Σε δημοσίευμα της 26ης Οκτωβρίου, ο Στέφανος Αποστολίδης, ιδιοκτήτης της εξαγωγικής και συσκευαστικής επιχείρησης Tasty Fruit, περιγράφει μια δύσκολη έναρξη της εμπορικής περιόδου.

Όπως αναφέρει, η ζήτηση είναι πιο συγκρατημένη σε σχέση με πέρυσι και οι αγοραστές διαπραγματεύονται πιο πιεστικά τις τιμές. Ιδιαίτερες δυσκολίες εντοπίζονται στις αγορές της Βόρειας Ευρώπης, μεταξύ άλλων στη Γερμανία, την Ολλανδία και το Βέλγιο.

Η αυξημένη παραγωγή στο βόρειο ημισφαίριο, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις στην απορρόφηση προϊόντων από το νότιο ημισφαίριο, επιβαρύνει την αγορά. Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, η φετινή ελληνική παραγωγή είναι περίπου 20% μεγαλύτερη, ενώ τα μεγέθη των καρπών Hayward εμφανίζονται σε ορισμένες περιπτώσεις μικρότερα κατά μία εμπορική κατηγορία σε σχέση με πέρυσι.

Η επιχείρηση εκτιμά ότι θα διαχειριστεί περίπου 4.500 τόνους ακτινιδίων φέτος, στοιχείο που αποτυπώνει τη δυναμική της παραγωγής και της εμπορίας, αλλά και τις αυξημένες απαιτήσεις για εξεύρεση αγορών που θα απορροφήσουν τις διαθέσιμες ποσότητες.

Από 60 έως 90 λεπτά στο χωράφι – Διαφορετική εικόνα στις χονδρικές αγορές

Τα στοιχεία της εβδομαδιαίας ανασκόπησης της αγοράς φρούτων και λαχανικών, που δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου, δείχνουν ότι οι τιμές παραγωγού για τα ακτινίδια κυμαίνονται από 0,60 έως 0,90 ευρώ το κιλό. Στο χαμηλότερο επίπεδο βρίσκονται οι καρποί υποδεέστερης ποιότητας, ενώ για ακτινίδια καλής ποιότητας που προορίζονται για μακρινές εξαγωγικές αγορές αναφέρονται τιμές έως 0,90 ευρώ το κιλό.

Η εικόνα διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Στην Ξάνθη, σύμφωνα με την ίδια ανασκόπηση, ακτινίδια από κτήματα που είχαν πληγεί από καιρικά φαινόμενα διοχετεύθηκαν σε αγορές που αναζητούν προϊόν σε χαμηλότερες τιμές. Αντίθετα, οι καρποί καλύτερης ποιότητας επιλέγονται για συσκευασία και αποθήκευση, με στόχο την εξυπηρέτηση απαιτητικότερων αγορών.

Διαφορετική είναι η εικόνα στις χονδρικές αγορές, όπου οι τιμές αφορούν προϊόν που έχει ήδη περάσει από τα στάδια εμπορίας και δεν μπορούν να συγκριθούν απευθείας με τις απολαβές του παραγωγού. Στις 22 Οκτωβρίου, η επικρατούσα χονδρική τιμή στην Κεντρική Αγορά Αθηνών ήταν 2 ευρώ το κιλό, με εύρος 1,50-2,50 ευρώ. Στις 23 Οκτωβρίου, στην Κεντρική Αγορά Θεσσαλονίκης, η τιμή καταγράφηκε στα 2,50 ευρώ, ενώ στα Ιωάννινα στις 26 Οκτωβρίου διαμορφώθηκε στα 2,75 ευρώ το κιλό.

Αυξημένη παραγωγή, αλλά δυσκολότερη απορρόφηση

Η αύξηση των διαθέσιμων ποσοτήτων αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες πίεσης για τη νέα σοδειά. Οι νέες φυτεύσεις των προηγούμενων ετών έχουν ενισχύσει την παραγωγική δυναμικότητα, ενώ η εμπορική πορεία εξαρτάται από τη ζήτηση, την ποιότητα και τον ανταγωνισμό στις διεθνείς αγορές.

Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι να διατεθούν οι αυξημένες ποσότητες χωρίς να συμπιεστούν περαιτέρω οι τιμές παραγωγού. Η συγκράτηση της ποιότητας, η σωστή συντήρηση και η εξασφάλιση αγοραστών πριν από την αποθήκευση αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα ακτινίδια που δεν αντέχουν για μεγάλο διάστημα στα ψυγεία πρέπει να διοχετευθούν ταχύτερα στην αγορά.

Την ίδια ώρα, οι παραγωγοί αντιμετωπίζουν αυξημένες δαπάνες για λιπάσματα, καύσιμα και εργατικά. Για όσους έχουν υποστεί ζημιές από χαλάζι, η εξίσωση γίνεται ακόμη δυσκολότερη, καθώς η μειωμένη εμπορεύσιμη ποσότητα πρέπει να καλύψει μεγάλο μέρος των ίδιων καλλιεργητικών εξόδων.

Η φετινή περίοδος, επομένως, δεν χαρακτηρίζεται μόνο από το ύψος της παραγωγής, αλλά κυρίως από το πόσο μεγάλο μέρος της θα μπορεί να διατεθεί σε τιμές που καλύπτουν το κόστος.

Για τους παραγωγούς της Μακρακώμης, της Ημαθίας, της Ξάνθης και των υπόλοιπων παραγωγικών περιοχών, οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για την εμπορική πορεία της σοδειάς και το τελικό εισόδημα.